Czynniki makroekonomiczne, regulacje oraz zdolność polskich banków do finansowania inwestycji były głównymi tematami konferencji „Zarządzanie Ryzykiem i Kapitałem w bankach”. Biorący udział w wydarzeniu przedstawiciele banków, regulatora, sektora finansowego oraz instytucji państwowych dyskutowali na temat wpływu czynników makroekonomicznych oraz zmian regulacyjnych na sektor bankowy oraz jego roli we wspieraniu rozwoju gospodarczego Polski. Partnerem strategicznym wydarzenia była firma doradcza Deloitte.
Uczestnicy piętnastej odsłony konferencji organizowanej przez Centrum Myśli Strategicznych w ramach Europejskiego Kongresu Finansowego dyskutowali na temat bieżących wyzwań dla polskiego sektora bankowego. Paneliści omawiali m.in. kwestię regulacji i sposobów na zwiększenie konkurencyjności i potencjału rozwojowego polskiego sektora bankowego.
Uwarunkowania makroekonomiczne
Początek wydarzenia poświęcony był czynnikom makroekonomicznym oraz geopolitycznym i ich wpływowi na obszar zarządzania ryzykiem kredytowym w polskich bankach. Uczestnicy debaty wskazali, że Polska nadal jest postrzegana przez zagraniczne podmioty jako atrakcyjne miejsce do inwestowania. Biorąca udział w dyskusji Julia Patorska, partnerka, liderka portfolio Sustainabilty & Climate w Polsce i Europie Środkowej, Deloitte zaznaczyła, że istotnym zjawiskiem jest wzrost znaczenia niepewności na rynku. Podkreśliła wyzwania związane z dużą zmiennością czynników geopolitycznych i ich wpływ na polityki kredytowe banków oraz wskazała na obszar zrównoważonego rozwoju i szanse, jakie tworzy on dla sektora bankowego.
– Warto pamiętać, że zgodność z wymogami w zakresie zrównoważonego rozwoju to nie tylko kwestia compliance, ale przede wszystkim duża szansa na poprawę jakości procesu szacowania ryzyka. Istotną rolę mogą odegrać w tym obszarze odpowiednie regulacje, takie jak CSRD i taksonomia dot. zrównoważonego rozwoju. Tworzą one dużą szansą dla banków na ocenę rzeczywistego wpływu takich obszarów jak emisyjność oraz czynniki klimatyczne na posiadane przez nie aktywa, co bezpośrednio oddziałuje na kondycję całego sektora – powiedziała Julia Patorska.
Uczestnicy debaty wskazywali na możliwości zachowania konkurencyjności polskiego sektora bankowego w kontekście zyskujących na znaczeniu czynników deglobalizacyjnych. Podkreślono rolę jednolitego rynku europejskiego i szans dla branży finansowej
– Specyfika obecnie obserwowanych zmian wskazuje, że Europa powinna myśleć całościowo i razem działać dla zwiększenia swoich możliwości. Widzimy okazję do zacieśnienia współpracy między krajami europejskimi, tak, aby efekty synergii umożliwiły zwiększenie konkurencyjności europejskiej gospodarki jako całości – podkreśliła Julia Patorska.
Jakość i tempo regulacji
W ramach panelu „Otoczenie regulacyjne – co można zrobić, aby zwiększyć konkurencyjność i potencjał rozwojowy sektora bankowego” przyglądano się możliwościom poprawy jakości oraz ograniczenia kosztów wprowadzanych regulacji. Podczas debaty prowadzonej przez Przemysława Szczygielskiego, lidera usług dla sektora finansowego w Polsce, Ukrainie i w krajach bałtyckich, Deloitte, zastanawiano się nad wpływem wdrażanych przepisów na sytuację banków i ich zdolność do finansowania gospodarki. Ekspert Deloitte zaznaczył, że w przyszłym roku zostanie wdrożone ponad 50 nowych regulacji unijnych. Zwrócił uwagę, że te same regulacje są przyjmowane w różny sposób w poszczególnych krajach, co w jego ocenie ma istotny wpływ na m.in. koszty funkcjonowania podmiotów sektora bankowego. Podczas debaty zwrócono także uwagę na kwestie tempa implementacji przepisów oraz jakości całego procesu.
– Obszarem mającym istotny wpływ na kondycję sektora bankowego jest nie tylko liczba przepisów, ale również sposób ich wdrażania. Doświadczenie związane z m.in. rozporządzeniem DORA pokazuje, że istotną rolę odgrywa właściwe planowanie całego procesu, tak aby implementacja przepisów przebiegła w maksymalnie dokładny sposób. Umożliwi to uniknięcie m.in. ryzyka konieczności wszczęcia arbitrażu regulacyjnego dotyczącego różnicy kosztów obowiązujących przepisów – mówi Przemysław Szczygielski.
Odnosząc się do liczby regulacji w europejskim sektorze bankowym, ekspert wskazał również na wyzwania dla podmiotów planujących ekspansję na inne rynki, wpływające na ich pozycję konkurencyjną. Istotną kwestią staje się więc weryfikacja obowiązujących przepisów, tak aby zdolność europejskich banków do rywalizacji na rynku światowym wzrosła.
Ekspert podkreślił także, że wiele nadziei w zakresie poprawy efektywności budzą obszary współpracy sektorowej polegające na wspólnej realizacji usług dla całego sektora zamiast indywidualnych prac na poziomie banku (np. KYC / AML). Drugi obszar synergii dotyczy dostępu do baz państwowych i sektorowych (ZUS, historie kredytowe), które – po uprzednim wyrażeniu przez klienta zgody na udostępnienie danych – mogłyby przyspieszyć i polepszyć zrozumienie sytuacji klienta i jego potrzeb. Łączna analiza historii kredytowej, zminimalizowanie ryzyka przekredytowania, ocena wzorców zachowań czy adekwatności oferowanych produktów wpłynęłoby nie tylko na lepszą obsługę klientów czy zmniejszenie kosztów klientów, ale również zwiększenie bezpieczeństwa.
Sektor bankowy a polska gospodarka
Na konferencji pochylono się również nad kwestią zdolności sektora bankowego do finansowania polskiej gospodarki. W dyskusji o możliwościach finansowych banków wskazano, że współczynnik kapitałowy banków działających w Polsce wynosi obecnie ponad 20 proc. Obniżka tego poziomu o 2 p.p. umożliwiłaby wykorzystanie 30 mld zł funduszy własnych. W przybliżeniu odpowiada to możliwości zwiększenia kredytów inwestycyjnych udzielanych przez sektor bankowy o około 180 mld zł, które mogłyby zostać wykorzystane do finansowania projektów rozwojowych.
Podczas dyskusji rozważano możliwość wsparcia projektów planowanych w Polsce również poprzez finansowanie zza granicy. Wskazano na znaczenie wiedzy i technicznych kompetencji dla procesu oceny ryzyka wieloletnich projektów takich jak budowa elektrowni atomowych czy inwestycje OZE. Stworzenie centrum wiedzy, umożliwiającej ocenę tego obszaru mogłoby zachęcić inwestorów do zaangażowania się w realizację projektów strategicznych z punktu widzenia polskiej gospodarki. Podkreślono także na znaczenie takich instytucji jak Bank Gospodarstwa Krajowego czy Polski Fundusz Rozwoju, stanowiących dla inwestorów gwarancję realizacji danego projektu.
– Chociaż widzimy możliwości banków w zakresie wygenerowania kapitału na inwestycje, to obecne zapotrzebowanie na kapitał znacząco przekracza możliwości zarówno rodzimego sektora bankowego, jak i obecnych na polskim rynku funduszy private equity. Szansą może być dekompozycja projektów, polegająca na tym, że finansowanie inwestycji mogłoby być podzielone między banki a państwo. To szczególnie ważne w przypadku inwestycji trwających nawet 30 lat, obarczonych trudnym do oszacowania ryzykiem – powiedział Paweł Spławski, partner, w zespole ryzyka i regulacji dla sektora finansowego Deloitte.
Źródło: Deloitte
Wojciech Boczoń
