Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej otwarte zostało w siedzibie Banku Polskiej Spółdzielczości SA w Warszawie. Inicjatorami powstania Centrum są: Zrzeszenie Banku Polskiej Spółdzielczości, Spółdzielcza Grupa Bankowa oraz Krajowy Związek Banków Spółdzielczych.
Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej gromadzi unikatowe materiały obrazujące ponad 150-letnią historię tego sektora bankowego. Formuła nowoczesnej wystawy sprzyja zachowaniu dorobku bankowości spółdzielczej, spełnia ważne funkcje edukacyjne i dowodzi jednocześnie ciągłości ruchu spółdzielczego oraz trwałości zasad, na których został on zbudowany. Te wartości – a wśród nich między innymi wspólnota, wzajemna pomoc, społeczna solidarność i odpowiedzialność – mają istotne znaczenie nie tylko w samej spółdzielczości, lecz także w szerszym, obywatelskim wymiarze.
Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej pokazuje najważniejszych twórców i pomysłodawców bankowości spółdzielczej oraz przedstawia wpływ ich decyzji i projektów na życie państwa. Dzięki temu zwiedzający mogą lepiej poznać przeszłość polskich Banków Spółdzielczych oraz – co nie mniej ważne – docenić współczesne znaczenie działań sektora spółdzielczego na rynku usług i produktów finansowych.
Twórcy wystawy prezentują między innymi statystyki i dane ilustrujące wpływ banków spółdzielczych na polską gospodarkę. Można zobaczyć, jak wzrastała liczba spółdzielców, liczba banków, a także – jak rozwijał się system prawny zabezpieczający działanie instytucji spółdzielczych. Na gości czekają też artykuły o ważnych wydarzeniach w polskiej bankowości spółdzielczej z bogatą historią Rzeczpospolitej w tle.
Wystawa obrazuje zarówno społeczne, jak i polityczne znaczenie bankowości spółdzielczej – ważnym elementem jest tu prezentacja ścisłych związków między rozwojem spółdzielczości a wzrostem świadomości narodowej i dążeń niepodległościowych Polaków. Podkreślono też znaczenie bankowości spółdzielczej w okresie istnienia niepodległego państwa polskiego.
Twórcy wystawy udostępniają zwiedzającym bogaty zbiór dokumentów i artefaktów. Są wśród nich fotografie, grafiki, rachunki bankowe, artykuły prasowe, materiały radiowe i filmowe, plakaty oraz materiały reklamowe. Wszystkie wyróżniają się jakością i autentycznością.
Zdzisław Kupczyk, Prezes Zarządu Banku Polskiej Spółdzielczości SA: – Wartości bankowości spółdzielczej są trwałe. Historia uczy, że stanowią one fundament, w oparciu, o który wypełniamy naszą misję już ponad 150 lat. Bankowość spółdzielcza miała u swoich początków wymiar nie tylko ekonomiczny, lecz także patriotyczny. Wyrażała świadomość obywatelską i narodową. Bardzo mocno była związana z kultywowaniem polskości w czasach, gdy wolna Polska była marzeniem Polaków, a nie realnym bytem. Grono światłych ludzi, działając równolegle i niezależnie od siebie, zainicjowało na ziemiach polskich we wszystkich zaborach proces budowy narodowego potencjału gospodarczego, który przechowałby polskość i zapobiegł wykluczeniu ekonomicznemu, a w konsekwencji także wynarodowieniu Polaków. Trzeba tą historię ocalić od zapomnienia, w wymiarze procesów dziejowych, ale także w wymiarze ludzkim, indywidulanym. Przypominać sylwetki i piękne życiorysy wielu pokoleń działaczy gospodarczych, których praca okazała się tak ważnym wkładem w zachowanie polskiego kapitału pod zborami, a następnie w odbudowę Polski. Temu służyć ma Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej, które udostępnimy w Centrali Banku BPS. Gromadzi ono zbiory archiwalne dokumentujące fazy rozwoju bankowości spółdzielczej. Jest to także przesłanie ku przyszłości, wskazujące, jak wielkie znaczenie ma respektowanie naszych, fundamentalnych, wartości. Wierzę, że Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej będzie służyć głównie młodym pokoleniom.
Mirosław Skiba, Prezes Zarządu SGB-Banku SA: – Banki Spółdzielcze to fundament polskiego sektora finansowego. Od przeszło 160 lat pracujemy na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa oszczędności naszych rodaków. Pracujemy także – co szczególnie ważne w przypadku bankowości spółdzielczej – na rzecz zachowania tożsamości narodowej oraz istoty polskości utkwionej w lokalnych społecznościach. Pierwsze Banki Spółdzielcze były zakładane właśnie w Wielkopolsce. Z burzliwej historii naszego kraju wyłania się obraz instytucji finansowych, które zawsze są z Polakami. Wspierają, edukują, krzewią wartości budujące w nas poczucie jedności i odpowiedzialności za Ojczyznę. Ten wkład bankowości spółdzielczej w polską historię powinien zostać uhonorowany i upamiętniony. Cieszę się, że wspólnie – Banki Spółdzielcze obu Zrzeszeń i Krajowy Związek Banków Spółdzielczych tworzą Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej. Myślę, że uda nam się połączyć tradycję z nowoczesnością. Centrum w bardzo interesujący sposób opowiada o tradycjach sektora spółdzielczego. Ten język przekazu, a przede wszystkim obraz, mam nadzieję trafi do młodego odbiorcy, który informacji szuka na swoim smartfonie. Jestem pewien, że Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej będzie tętniło życiem i stanie się kolejnym, ważnym miejscem w Warszawie.
Krystyna Majerczyk-Żabówka, Prezes Zarządu Krajowego Związku Banków Spółdzielczych: – Wielokrotnie i przy różnych okazjach podkreśla się, że bankowość spółdzielcza trwa przy tradycyjnych wartościach i na tym polega jej siła na tle konkurencji. Jednym z wyrazów przywiązania do tradycji jest szczególna dbałość o spuściznę przodków. Na tym polu bankowość spółdzielcza może i powinna szczególnie się wykazać. Dorobek historyczny bankowości spółdzielczej jest bardzo różnorodny, bogaty w treści i w większości bardzo dobrze zachowany. Najstarsze polskie banki spółdzielcze istnieją przecież od ponad 150 lat! Niewiele instytucji może pochwalić się tak długą historią prowadzenia działalności.
Pamięć o wspólnych korzeniach sprzyja zrozumieniu oraz wewnętrznej integracji, czyli powstaniu tych wartości, których obecnie nasz sektor tak bardzo potrzebuje. Kierując słowa uznania i podziękowania w stronę tych, którzy tworzyli tę historię, dbali o zbiory, wyrażam nadzieję, że dzieło to będzie kontynuowane, a nowo powstałe Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej będzie służyło wiedzą i inspiracją dla kolejnych pokoleń bankowości spółdzielczej.
