Ponad połowa Polaków (52 proc.) przyznaje, że wynagrodzenie jest pierwszym i najważniejszym czynnikiem wpływającym na zadowolenie z pracy. Na drugim miejscu plasuje się równowaga między życiem zawodowym a prywatnym (45 proc. wskazań). W hierarchii wartości w obszarze życia zawodowego relacje ze współpracownikami, rozwój kariery, a także wdzięczność i uznanie schodzą na dalszy plan, wynika z raportu Talent Trends 2023 przygotowanego przez ekspertów PageGroup.
Piętno globalnej recesji
Podstawa, na której dziś opiera się stosunek Polaków do miejsca pracy to wypadkowa trzech czynników – wynagrodzenia, elastyczności i możliwości rozwoju kariery. Przy czym zdecydowany prym wiedzie wysokość pensji. Jest to obecnie kluczowy czynnik pozyskania najlepszych talentów i ma ścisły związek z sytuacją gospodarczą.
Spowolnienie ekonomiczne, odczuwane na całym świecie, wpływa na kondycję gospodarstw domowych, przekładając się bezpośrednio na grubość portfela statystycznego Polaka. Dane z Europy i Stanów Zjednoczonych wskazują, że świat zmaga się z nienotowaną od dekad inflacją. Coraz droższe są ceny gazu, żywności i paliwa. W Stanach Zjednoczonych inflacja jest najwyższa od 40 lat, w Wielkiej Brytanii i Niemczech wzrost cen jest największy od 30 lat. Jak podaje Eurostat, w kwietniu 2023 r. roczna inflacja w Unii Europejskiej wyniosła 8,1 proc.
Według danych GUS, w Polsce inflacja konsumencka w czerwcu 2023 roku osiągnęła 11,5 proc. w ujęciu rocznym. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny towarów i usług konsumpcyjnych nie zmieniły się. Ich utrzymujący się dwucyfrowy poziom zwiększa wśród Polaków zainteresowanie podwyższeniem zarobków. Szybkie tempo zmian makroekonomicznych sprawia, że oferowane wynagrodzenia przeważnie nie spełniają ich oczekiwań ani potrzeb. Przekłada się to wprost na postawę pracowniczą.
– W badaniu Talent Trends 2023 ponad połowa Polaków (60 proc.) stwierdziła, że aktywnie poszukuje pracy albo planuje szukać jej w ciągu najbliższych sześciu miesięcy. Warto zauważyć, że w innych europejskich krajach, jak Belgia, Holandia czy Szwecja ten współczynnik otwartości na zmianę jest niższy. Istotnym powodem jest kondycja gospodarcza kraju. Przykładowo, w Belgii każdego roku płace rosną dzięki automatycznej indeksacji. Od tego roku około miliona Belgów otrzymało 12 proc. podwyżkę wynagrodzenia. W Polsce tylko jeden na 10 kandydatów widzi szansę na otrzymanie awansu, a przegląd wynagrodzeń odbywa się zbyt rzadko. Co szósty pracownik przyznaje, że czuje się dotknięty kryzysem związanym ze wzrastającymi kosztami utrzymania – tłumaczy Paweł Wierzbicki, Executive Director PageGroup.
Zmiana pracodawcy drogą do wyższej pensji
Co czwarty Polak (26 proc.) przyznaje, że nie otrzymał podwyżki wynagrodzenia w ciągu ostatnich 2 lat. Skoro cykle awansów w obecnej pracy, a co za tym idzie – także podwyżka, mogą nie nadejść wystarczająco szybko, prowadzi to do częstszych zmian zatrudniającego. Jest to skuteczna strategia wspinania się po szczeblach kariery w celu uzyskania awansu i zazwyczaj towarzyszącej mu podwyżki pensji. Nie dziwi więc, że 94 proc. osób jest otwartych na zmianę miejsca zatrudnienia.
– Gdy pracownik napotyka opór, bo awanse i premie są zamrożone przez dłuższy okres lub gdy oczekiwany poziom podwyżki rozmija się całkowicie z możliwościami obecnego pracodawcy, wywołuje to naturalne zjawisko mobilności. Pracownicy zaczynają się rozglądać za nowym pracodawcą, u którego już na wstępie, z samego powodu przejścia, mogą ugrać więcej. Dlatego, gdy tylko pojawi się okazja, długo się nie zastanawiają – dodaje Paweł Wierzbicki, Executive Director PageGroup.
Przesunięty punkt ciężkości
Obserwowana w okresie popandemicznym redefinicja równowagi między życiem zawodowym a prywatnym także niesie znaczące konsekwencje dla kultury zatrudnienia. Wykonywane obowiązki wiążą się ze znacznie mniejszą wartością emocjonalną, dlatego praca danej osoby sprowadza się do wymiany transakcyjnej. Pracownik oferuje własny czas i wiedzę w zamian za odpowiednie wynagrodzenie.
Dla 74 proc. kandydatów wysokość pensji jest najważniejszą informacją w ogłoszeniu o pracę.
– Wynagrodzenie jest dziś także najczęstszym powodem rezygnacji z pracy, najczęstszym powodem przyjęcia nowego stanowiska i osią procesu rekrutacyjnego. Kandydaci nie zaakceptują niższego wynagrodzenia, jeśli mogą zarobić więcej w innym miejscu — konkluduje Paweł Wierzbicki, Executive Director PageGroup.
Polacy mobilni w kryzysie
Warto zwrócić uwagę na element, który wyróżnia dziś polski rynek pracy na tle Europy i znów jest to bezpośrednio powiązane z kondycją polskiej gospodarki. Nieoczekiwanie otwartość na nowe możliwości nie została osłabiona przez pogarszające się perspektywy ekonomiczne. W Polsce, mimo słabych wyników makroekonomicznych, aż 74 proc. pracowników jest bardziej skłonna do szukania pracy, zamiast reagować z zachowawczą ostrożnością. To najwyższy wskaźnik w Europie, taką postawę deklaruje zaledwie 43 proc. Niemców czy 45 proc. Szwedów.
Wyzwanie dla pracodawców
Nowe postawy pracowników i kandydatów stanowią ogromne wyzwanie dla rekruterów. Bezrobocie w Polsce jest dziś rekordowo niskie, także na tle Europy. Zgodnie z szacunkami Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej stopa bezrobocia rejestrowanego na koniec maja 2023 r. wyniosła w naszym kraju 5,1 proc. Jak podał GUS, liczba bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy wyniosła 802,3 tys. wobec 821,9 tys. osób miesiąc wcześniej. Dlatego firmy nie czują się na siłach, by zwalniać pracowników, gdyż pozyskanie nowych jest coraz trudniejsze.
Dla 63 proc. pracodawców dopasowanie oczekiwań płacowych jest największym wyzwaniem rekrutacyjnym. Raport PageGroup zwraca jednak uwagę, że wynagrodzenie jest najważniejszym elementem, na którym pracodawcy powinni się skupić podczas tworzenia swoich strategii. Muszą być świadomi m.in. tego, że podanie informacji o jego wysokości sprzyja przyciąganiu najlepszych kandydatów. Dzięki dokładnej analizie porównawczej poziomu gratyfikacji finansowej będą mogli nie tylko zatrzymać, ale również przyciągnąć nowe talenty do swoich zespołów. Zaoferowanie nieadekwatnej pensji zniechęci z kolei tych, którzy są świadomi swojej wartości. Kwestia ta jest szczególnie istotna dla firm działających w branżach, w których brakuje kandydatów o wyjątkowych kompetencjach i umiejętnościach.
Źródło: PageGroup
Wojciech Boczoń