Rok 2025 okazał się dla branży consumer finance okresem intensywnych zmian, w którym wzrost popytu na kredyty konsumpcyjne zbiegł się z wyraźną transformacją całego rynku.
Gospodarstwa domowe coraz częściej korzystają z finansowania, co widać w rosnącej liczbie kredytów gotówkowych oraz zwiększającej się średniej wartości udzielanych zobowiązań. To efekt zarówno poprawy warunków makroekonomicznych, jak i wydłużania okresów spłaty oraz konsolidacji istniejących długów. Zmienia się przy tym struktura popytu: konsumenci skłaniają się ku większym, długoterminowym zobowiązaniom, co w połączeniu ze stopniowym spadkiem kosztu pieniądza pobudza dynamikę rynku.
Jednocześnie obserwuje się wyhamowanie w segmencie kredytów ratalnych, które w poprzednich latach rosły szybciej niż kredyty gotówkowe. Raporty dotyczące sprzedaży produktów ratalnych wskazują na spadek zarówno liczby, jak i wartości nowych finansowań, co może świadczyć o nasyceniu segmentu niskich pożyczek oraz o bardziej ostrożnych zachowaniach konsumentów wobec zakupów bieżących. Dodatkowo trend ten jest efektem spadku dynamiki usług BNPL, które w ubiegłych latach łączyły w sobie atrakcyjność i wygodę, ale obecnie tracą część dotychczasowego impetu.
Duży wpływ na obraz branży miały zmiany regulacyjne. 2025 rok stał pod znakiem przygotowań do wdrożenia zrewidowanej dyrektywy o kredycie konsumenckim, która wprowadza bardziej precyzyjne wymogi oceny zdolności kredytowej, ograniczenia w zakresie reklamy oraz objęcie nadzorem nowych modeli biznesowych, w tym platform odroczonych płatności. Dodatkowo wcześniej wprowadzone regulacje krajowe zaostrzyły wymogi kapitałowe i operacyjne wobec firm pożyczkowych, co zmusiło wiele podmiotów do dostosowania procesów, inwestycji technologicznych i standardów działania. Dzięki temu rynek stopniowo staje się bardziej uporządkowany i przewidywalny, choć kosztem rosnących barier wejścia dla mniejszych graczy.
Jednym z kluczowych kierunków rozwoju pozostaje cyfryzacja, która w 2025 roku osiągnęła nowy poziom dojrzałości. Instytucje finansowe, zwłaszcza pozabankowe, coraz częściej opierają cały proces kredytowy na kanałach zdalnych: od aplikacji o finansowanie, przez decyzję, po obsługę posprzedażową i monitoring spłat. Zwiększa to dostępność usług, skraca czas decyzji i pozwala lepiej oceniać ryzyko w oparciu o dane behawioralne. Digitalizacja sprzyja też inkluzji finansowej, umożliwiając dotarcie do klientów, którzy nie korzystają na co dzień z tradycyjnych usług bankowych – mówi Marta Fila, członek zarządu AIQLabs.
W 2025 roku ożywił się również segment kredytów hipotecznych. Analizy rynku mieszkaniowego wskazują na wzrost liczby i wartości nowo udzielonych kredytów, a także na wzrost ich średniej kwoty. Może to świadczyć o odbudowie zaufania konsumentów po okresach niepewności oraz o coraz większej akceptacji dla długoterminowych zobowiązań, mimo wciąż relatywnie wysokich kosztów finansowania. Wpływ na to miały stabilizujące się ceny mieszkań oraz większa skłonność banków do luzowania warunków udzielania kredytów.
W całej branży obserwuje się utrzymującą się stabilność jakości portfeli kredytowych. Wskaźniki ryzyka nie wskazują na gwałtowne pogorszenie, co sugeruje, że wzrost sprzedaży nie był realizowany kosztem rosnącego udziału kredytów zagrożonych. Pomogło w tym ostrożniejsze podejście instytucji do oceny zdolności kredytowej oraz wdrażanie rozwiązań analitycznych wspierających wczesne wykrywanie ryzyka. Jednocześnie banki, w obliczu rosnącej konkurencji instytucji pozabankowych, złagodziły część standardów kredytowych, obniżając marże czy podnosząc limity dostępnego finansowania, co potwierdzają analizy dotyczące polityki kredytowej prowadzone przez sektor bankowy – podsumowuje Marta Fila.
Mijający rok w branży consumer finance przyniósł równoczesny wzrost popytu, intensywne zmiany regulacyjne i dalszy rozwój technologiczny. Rynek staje się coraz bardziej dojrzały, transparentny i konkurencyjny, a jego fundamentem jest poszukiwanie równowagi między dostępnością finansowania a odpowiedzialnym zarządzaniem ryzykiem. Największym wyzwaniem na kolejne lata będzie utrzymanie tego balansu przy rosnących oczekiwaniach konsumentów i regulatorów oraz przy dynamicznym tempie cyfrowej transformacji.
Wojciech Boczoń