Mimo, że blisko dwie trzecie Polaków uważa że wiedza finansowa jest potrzebna, nie widać aby jej poziom rósł. Ponad połowa z nas nie zdaje sobie sprawy, że przez inflację pieniądze tracą na wartości, a 65 proc. osób nie wie, że może zapytać o powód negatywnego rozpatrzenia wniosku kredytowego. Wyniki testu wiedzy finansowej przeprowadzonego dla platformy Kapitalni.org przez firmę Maison&Partners są obecnie najsłabsze na przestrzeni trzech ostatnich lat. Najwięcej Polacy wiedzą o zarządzaniu domowym budżetem i ochronie danych osobowych. Coraz mniej osób wskazuje szkołę jako źródło edukacji finansowej. Badani uznają, że każdy powinien samodzielnie zdobywać nowe umiejętności i informacje o finansach.
Polacy po raz trzeci podeszli egzaminu z finansów w ramach badania „Wiedza finansowa Polaków” realizowanego na zlecenie platformy edukacyjnej Kapitalni.org. W pierwszej części ocenili swoje umiejętności i potrzeby, w drugiej zweryfikowali je w teście. – W porównaniu do badań z 2018 roku ocena własnej wiedzy okazała się niższa i wróciła do poziomu z 2017 roku. Egzamin z wiedzy finansowej Polacy zdają od 3 lat dostatecznie. W tym roku uzyskali średnio 13,33 poprawnych odpowiedzi na 27 pytań – mówi Agnieszka Szczepanik, dyrektor ds. edukacji w Wonga Polska, która odpowiada za rozwój platformy edukacyjnej Kapitalni.org.
Budżet domowy priorytetem Polaków
Aż 80 proc. Polaków dobrze ocenia swoje kompetencje w dziedzinie gospodarowania budżetem domowym i jest to najlepszy wynik w pytaniu o ocenę własnej wiedzy finansowej. Badani deklarują, że znają się także na płatnościach bezgotówkowych i płatnościach w internecie – 73 proc. uważa, że ma dużą lub średnią wiedzę na ten temat. Nie czujemy się pewnie w sprawach związanych z przedsiębiorczością. Tylko 5 proc. z nas odpowiada, że ma dużą wiedzę o prowadzeniu firmy, a 26 proc. uważa, że średnią. Ponad połowa badanych przyznała się natomiast do bezradności kwestiach związanymi z podatkami, wychodzeniem z długów, ubezpieczeniami, korzystaniem z kredytów i pożyczek, czy inwestowaniem pieniędzy.
Od 2017 roku portal Kapitalni.org pyta Polaków, jakie treści ekonomiczne są im najbardziej potrzebne. W tegorocznym badaniu widać wyraźny wzrost liczby osób, które potrzebują wiedzy o gospodarowaniu budżetem domowym.
– Z odpowiedzi Polaków wynika, że praktycznie podchodzą do wiedzy finansowej. Najważniejsze jest dla nich zarządzanie domowym budżetem, czyli sprawa, który dotyka bezpośrednio każdego z nas. Można wyciągnąć z badań wniosek, że ogólna wiedza ekonomiczna, która nie jest przydatna na co dzień, jest spychana przez rodaków na drugi plan w hierarchii ważności. Zapotrzebowanie na wiedzę na temat funkcjonowania systemu emerytalnego i wychodzenia z długów, zanotowały wyraźny spadek – mówi Agnieszka Szczepanik.
Test wiedzy finansowej zdajemy na 3 z minusem
Podobnie jak w poprzednich latach w teście wiedzy finansowej Polacy odpowiedzieli na 27 pytań, podzielonych na 4 bloki tematyczne: pożyczki, kredyty i zadłużenia, gospodarowanie budżetem domowym, oszczędzanie oraz ochrona danych osobowych.
W tegorocznym teście mniej osób poprawnie odpowiedziało na pytania związane z pożyczaniem i wychodzeniem z długów. Ponad 50 proc. biorących udział w badaniu nie potrafi znaleźć najkorzystniejszej oferty pożyczki, a 61 proc. nie wie, co to jest okres bezodsetkowy. Niestety nie znamy także swoich praw – aż 55 proc. z nas nie zdaje sobie sprawy, że w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku kredytowego, mamy prawo dowiedzieć się, jaka była tego przyczyna.
62 proc. z nas nie wie, że planując budżet domowy, najlepiej jest rozpisać go na okres jednego roku, by móc w nim zawrzeć wydatki, które wymagają większego planowania, takie jak: wakacje, czy zakup prezentów pod choinkę. Ponad połowa Polaków nie rozumie, że ze względu na inflację wartość pieniądza na nieoprocentowanym koncie spada.
Najlepiej radzimy sobie z tematami związanymi z oszczędzaniem i ochroną danych osobowych. 85 proc. z nas ma świadomość, że w przypadku, w którym ktoś posłuży się naszymi danymi osobowymi, powinniśmy ten fakt zgłosić policji oraz unieważnić dowód osobisty. Zachowujemy ostrożność w internecie – 2/3 Polaków sprawdza najpierw wiarygodność atrakcyjnych ofert online na oficjalnym profilu firmy.
Polacy coraz mniej wierzą w szkołę jako źródło edukacji finansowej
Z badania platformy Kapitalni.org wynika, że coraz więcej osób (wzrost z 23 proc. w 2017 do 38 proc. wskazań obecnie) uważa, że to na każdym z nas spoczywa obowiązek samodzielnego edukowania się o finansach. Polacy rzadziej wskazują na kluczową rolę szkoły w przekazywaniu wiedzy związanej z finansami (od 2017 roku spadek z 57 do 46 proc. wskazań).
– Polacy są zdania, że powinni wziąć na siebie odpowiedzialność za własną edukację finansową, Ten znaczny wzrost w ciągu 3 lat sugeruje, że wystarczy dostarczyć im odpowiednich narzędzi, które pomogą w edukacji, aby podnieśli poziom wiedzy finansowej – mówi Agnieszka Szczepanik. – To utwierdza nas w przekonaniu o dalszym rozwijaniu platformy edukacyjnej Kapitalni.org – dodaje.
Wyniki badania potwierdzają dane z portalu Kapitalni.org. Liczba odtworzeń kursów wideo na portalu we wrześniu br. sięgnęła prawie pół miliona. Aż 50 tys. osób ukończyło test osobowości finansowej, dzięki któremu można wybrać zindywidualizowaną ścieżkę edukacyjną. – W maju 2019 roku uruchomiliśmy onlinową grę edukacyjną Pre.Kapitalni. To pierwsza tego typu gra na rynku – Pre.Kapitalni uczą przez zabawę. W przyszłym roku planujemy uruchomić grę w formie aplikacji na smartfony – mówi Agnieszka Szczepanik.
Źródło: Kapitalni.org
Wojciech Boczoń