Mimo niezadowalającego stanu biur, Polacy są coraz bardziej zainteresowani zdrowymi i bepiecznymi warunkami pracy. – „Ankieta Ergotest.pl cieszy się coraz większym zainteresowaniem, o czym świadczy liczba respondentów – ponad dwu i półkrotnie większa niż w roku ubiegłym.. Mimo obowiązującego już od 10 lat Rozporządzenia Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej dotyczącego bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach z monitorami, tylko 1 proc. ankietowanych stanowisk spełnia wszystkie minimalne wymagania Rozporządzenia, natomiast ponad połowa nie spełnia większości z nich” – podsumowuje tegoroczne wyniki badań Zbigniew Jóźwiak z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi.
Wśród respondentów, którzy deklarują, że ich stanowiska komputerowe spełniają część warunków„zdrowego miejsca pracy”, najwięcej jest samozatrudniających się (54 proc.), a ponad 2 proc. z nich ma w pełni ergonomiczne miejsca pracy. Ponadto, ponad połowa stanowisk biurowych w zagranicznych firmach (52 proc.) spełnia częściowo warunki ergonomii.
W najgorszej sytuacji znajdują się pracownicy samorządowi. Prawie dwie trzecie (65 proc.) z nich pracuje w warunkach zagrażających ich zdrowiu. W takiej samej sytuacji znajduje się ponad 60 proc. pracowników instytucji państwowych i polskich firm państwowych.
Wśród najczęściej wskazywanych niedoskonałości biurowych stanowisk pracy znajdują się: niewłaściwe umieszczenie monitora względem okna (41 proc.) oraz pracownika (65 proc.) oraz brak wystarczającej przestrzeni wokół biurka (32 proc.) i na stanowisku (22 proc.),.
Respondenci narzekają także na nieodpowiednie krzesła – pełną regulację oparcia ma tylko co piąte z nich. Niewygodne fotele wymuszają konieczność przyjmowania niekorzystnych pozycji ciała, wzrost obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, a w konsekwencji ryzyko wystąpienia permanentnych dolegliwości bólowych.
Korzystnym zjawiskiem jest natomiast poprawa jakości sprzętu komputerowego, a zwłaszcza monitorów ( monitory typu LCD występują już na 69 proc/ stanowisk). Należy jednak pamiętać o właściwym umieszczeniu monitora względem źródeł światła, aby ograniczyć olśnienie i odbicie światła.
Zgodnie z prawem , każdy pracownik pracujący na stanowisku komputerowym ma możliwość skorzystania z pięciominutowej przerwy po każdej godzinie spędzonej przy biurku. Wśród respondentów, którzy wzięli udział w badaniu, z takiej możliwości korzysta niecałe 60 proc.. Co trzeci respondent korzysta z przerwy, kiedy czas i obowiązki mu na to pozwalają. 7 proc. pytanych nie korzysta z tego prawa wcale.
Przepisy prawa mówią również, że w przypadku, kiedy pracownik w czasie pracy przy komputerze musi korzystać z okularów korygujących wzrok, pracodawca powinien partycypować w kosztach ich zakupu. Wypowiedzi respondentów wskazują, że rzadko przestrzega się tego punktu – jedynie co czwarty pracodawca uczestniczył w kosztach zakupu okularów.
W obowiązku każdego pracodawcy leży natomiast ocena i redukcja ryzyka zawodowego związanego z wykonywaniem pracy, w tym ryzyka powstania dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego związanych z warunkami pracy i ergonomią. Obejście przepisów może niejednokrotnie okazać siędla pracodawcy bardzo przykre. – „Konsekwencje nieprzestrzegania prawa przez pracodawców mogą być różne. Narażają się na obciążenia finansowe w przypadku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Występowanie dolegliwości układu mięśniowo szkieletowego wśród pracowników oznacza mniejszą wydajność i częstszą absencję chorobową, a co za tym idzie większe koszty dla pracodawcy” – ostrzega Joanna Kamińska z Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy.
Ankieta online (www.ergotest.pl) została wypełniona w dniach 16 października 2007 – 16 października 2008 przez 18 638 respodentów, w ramach corocznej, ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Ergotest”, promującej bezpieczeństwo pracy biurowej. Zadane w ankiecie online pytania odzwierciedlają wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. (Dz. U. Nr 148, poz. 973). oraz opracowanej w CIOP-PIB liście kontrolnej bhp „Bezpieczeństwo i higiena pracy na stanowiskach pracy z komputerem”.
Organizatorami Kampanii są Fellowes Polska i Polskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP. Partnerami merytorycznymi są Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy i Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Patronem medycznym kampanii jest sieć centrów medycznych LUX MED.
Wojciech Boczoń
