Według danych Visa Europe liczba terminali POS obsługujących płatności bezgotówkowe w Polsce przekroczyła 400 tys.,co oznacza blisko podwojenie liczby terminali na przestrzeni 5 lat, od stycznia 2010 r. Jedną z głównych przyczyn tak dynamicznego wzrostu było dofinansowywanie przez banki-wydawców kart Visa nowych terminali instalowanych przez agentów rozliczeniowych u detalistów, którzy wcześniej nie przyjmowali kart.
Łącznie ponad 202 tys. nowoczesnych terminali zostało objętych programem Kartą Visa zapłacisz wszędzie, w ramach którego podejmowano też inne działania wspierające rozwój sieci akceptacji. Coraz istotniejszą rolę w podejmowaniu przez detalistów decyzji o rozpoczęciu przyjmowania kart odgrywa niska stawka opłaty interchange, która po ostatniej obniżce jest kilkukrotnie mniejsza niż w końcu 2012 r. W budowę infrastruktury płatności zaangażowali się także agenci rozliczeniowi, którzy chcąc aktywnie realizować program i otrzymywać wsparcie finansowe, szybko spełniali warunki uczestnictwa, uzyskując niezbędne certyfikaty potwierdzające m.in. zdolność do obsługi płatności zbliżeniowych czy usługi Visa cash back.
Uruchomiony na początku 2010 r. unikalny w Europie program rozwoju i modernizacji sieci akceptacji Kartą Visa zapłacisz wszędzie, zarządzany wspólnie przez polskie banki i Visa Europe, opierał się o subsydiowanie przez banki wydawców kart Visa nowych terminali obsługujących karty wszystkich systemów. Banki członkowskie Visa Europe w Polsce zainwestowały w ten program ponad 30 mln euro. W jego ramach w 168 tys. placówek handlowo usługowych zainstalowano ponad 202 tys. nowoczesnych terminali EMV, z których blisko 125 tys. obsługuje płatności zbliżeniowe kartą lub smartfonem z funkcją zbliżeniową.
„Uruchamiając program Kartą Visa zapłacisz wszędzie w 2010 r., postawiliśmy sobie jasny cel: podwojenie liczby terminali w Polsce do końca 2014 r. oraz ich modernizację po to, by przyspieszyć upowszechnianie płatności bezgotówkowych, ułatwiających życie konsumentom i wspierających rozwój gospodarczy. Dofinansowanie ponad 200 tys. nowych terminali z funduszu stworzonego przez banki członkowskie Visa pozwoliło osiągnąć założony w programie cel” – powiedziała Małgorzata OShaughnessy, dyrektor zarządzająca regionem Europy Środkowo-Wschodniej, Visa Europe.
„Program ten modernizując sieć akceptacji w Polsce uczynił ją jedną z najnowocześniejszych w Europie, przyczyniając się do wiodącej roli Polski w Europie w rozwoju płatności zbliżeniowych” – dodaje Małgorzata OShaughnessy. 5 lat temu udział terminali zbliżeniowych we wszystkich terminalach POS w kraju wynosił zaledwie 1,5%. Obecnie Polska z 75% udziałem terminali zbliżeniowych jest w Europie jednym z krajów o największym nasyceniu sieci akceptacji takimi terminalami.
W 2014 r. uznano, że program dofinansowania terminali powinien skupić się wyłącznie na małych miejscowościach i terenach wiejskich, gdzie sieć akceptacji jest najmniej rozwinięta. Po tej zmianie do końca grudnia ubiegłego roku u ponad 21 tys. detalistów zainstalowano blisko 43 tys. objętych dofinansowaniem terminali, w tym także mobilnych terminali płatniczych, tzw. mPOS-ów. To niezwykle wygodne urządzenie mobilne zostało opracowane przede wszystkim z myślą o drobnych przedsiębiorcach będących stale „w ruchu”, jak np. hydraulik świadczący usługi u klienta, który chciałby od razu przyjąć płatność. Wygoda przyjmowania płatności kartami dotyczy także innych zawodów, jak np. kurier czy dostawca pizzy, dla których to rozwiązanie eliminuje potrzebę wożenia ze sobą gotówki.
Intensywnie wspierany przez Visa Europe był także rozwój płatności elektronicznych w segmentach zdominowanych przez gotówkę, takich jak transport miejski. Przykładowo, we Wrocławiu bezgotówkowo można płacić w biletomatach znajdujących się we wszystkich autobusach i tramwajach. W Warszawie większość autobusów i wszystkie nowe tramwaje są wyposażone w biletomaty akceptujące płatności bezgotówkowe. Kartą lub smartfonem można płacić za przejazd w środkach transportu miejskiego m.in. w Krakowie, Łodzi czy Poznaniu. Płatności bezgotówkowe coraz częściej są dostępne również w parkomatach, m.in. w Kielcach, Krakowie, Tarnowie czy w Warszawie, oraz w automatach samoobsługowych z napojami lub słodyczami.
W ramach programu Kartą Visa zapłacisz wszędzie przyjęte zostały również preferencyjne stawki interchange sprzyjające rozwojowi płatności kartami w handlu hurtowym (karty przyjmują już kluczowe sieci takie jak Makro i Selgros) czy za domowe rachunki (np. za prąd, gaz, telefon), które wcześniej można było opłacać jedynie gotówką lub przelewem. Kartami Visa można też już regulować płatności publiczno-prawne w ponad 150 jednostkach samorządowych, takich jak Wojewódzkie Ośrodki Szkolenia Kierowców, starostwa powiatowe czy urzędy gminy.
Popularyzacji wszystkich tych rozwiązań sprzyjają specjalne, niskie stawki opłaty interchange dla poszczególnych sektorów, które zostały utrzymane przez Visa po ustawowej regulacji. Dla przykładu, przy płatnościach publiczno-prawnych dokonywanych kartami Visa dla klientów indywidualnych stawki interchange wynoszą, niezależnie od kwoty danej płatności: 20 groszy przy płatnościach kartami debetowymi i maksymalnie 30 groszy przy płatnościach kartami kredytowymi, ale nie więcej niż odpowiednio 0,2% oraz 0,3%. Visa Europe prowadzi obecnie kolejną kampanię informacyjną skierowaną do jednostek samorządu terytorialnego, zwracającą uwagę na dedykowane dla tego segmentu niższe stawki krajowej opłaty interchange, która ma zachęcać m.in. gminy i urzędy miast do rozpoczęcia akceptacji kart.
Visa Europe liczy na to, że radykalnie obniżone stawki opłaty interchange będą coraz powszechniej przekładać się na znaczący spadek całkowitej prowizji przekazywanej przez akceptantów obsługującym ich agentom rozliczeniowym, stanowiąc dla detalistów i innych potencjalnych akceptantów kart płatniczych dodatkową zachętę zarówno do rozpoczęcia przyjmowania kart, jak i do aktywnego promowania takiej formy płatności. Niższe opłaty interchange już wielu z nich skłoniły do rozpoczęcia akceptacji kart – najbardziej znanym przykładem jest tu Biedronka, największa sieć detaliczna w kraju. Jako pierwsza sieć w Polsce przeprowadziła ona kampanię reklamową zachęcającą do płacenia kartami w swoich sklepach.
„Regulacja, która weszła w życie w końcu stycznia br., oraz niskie koszty przetwarzania i rozliczania transakcji przez Visa Europe powodują, że agenci rozliczeniowi mogą przedstawiać potencjalnym i obecnym akceptantom bardzo atrakcyjne warunki współpracy, znacząco wpływając w ten sposób na dalszy dynamiczny rozwój sieci akceptacji, tym samym stymulując szybszy rozwój obrotu bezgotówkowego w Polsce” – podsumowuje Małgorzata OShaughnessy.
Visa Europe
Wojciech Boczoń