Wyniki nowych badań, przeprowadzonych przez firmę badawczą Moody’s Analytics, dotyczących wpływu płatności elektronicznych na wzrost gospodarczy w 70 krajach świata w latach 2011-2015 pokazują, że dzięki upowszechnieniu takich płatności, dokonywanych m.in. za pomocą kart płatniczych, produkt krajowy brutto (PKB) w tych krajach wzrósł łącznie o 296 mld dolarów. 70 krajów objętych badaniem wytwarza łącznie 95% światowego PKB.
W badaniu Polska znalazła się wśród krajów, które najbardziej skorzystały na rozwoju płatności elektronicznych. W analizowanym okresie popularyzacja płatności elektronicznych dodała do krajowego PKB równowartość 4,3 mld dolarów. Z kolei wkład rozwoju płatności kartami we wzrost polskiego PKB w latach 2011-2015 wyniósł średnio 0,19% rocznie, tj. niemal dwukrotnie więcej niż roczna średnia dla wszystkich 70 krajów wziętych pod uwagę w badaniu. Kraje, w których płatności elektroniczne rozwijały się szybciej, doświadczały większego wpływu takich płatności na wzrost PKB.
Według raportu Moodys Analytics przygotowanego na zlecenie Visa Inc., zwiększenie obrotu bezgotówkowego doprowadziło do powstania w Polsce średnio ponad 30 tys. nowych miejsc pracy w każdym roku analizowanego okresu. W 70 badanych krajach łącznie przybywało średnio 2,6 mln nowych miejsc pracy rocznie w wyniku upowszechniania płatności elektronicznych.
„Płatności elektroniczne to ważny czynnik wzrostu konsumpcji, produkcji, produktu krajowego oraz zatrudnienia. W krajach, gdzie liczba takich płatności rośnie w szybkim tempie, odnotowano ich zwiększony wpływ na wzrost gospodarczy” – komentuje Mark Zandi, główny ekonomista Moodys Analytics.
Wyniki badań opublikowano w raporcie The Impact of Electronic Payments on Economic Growth (Wpływ płatności elektronicznych na wzrost gospodarczy), który wskazuje również na korzystny wpływ, jaki odejście od gotówki w kierunku płatności elektronicznych wywiera na stan finansów państwa oraz na tworzenie bardziej stabilnego i otwartego otoczenia biznesowego. Płatności bezgotówkowe pozwalają również zmniejszyć zakres szarej strefy gospodarczej z jej nierejestrowanymi transakcjami gotówkowymi. Przekłada się to nie tylko na wzrost wpływów podatkowych państwa, ale także na mniejsze koszty obsługi gotówki, gwarancje płatności na rzecz detalistów oraz objęcie usługami finansowymi kolejnych grup konsumentów.
„Wyniki badań utwierdzają nas w przekonaniu o korzyściach, jakie płatności elektroniczne przynoszą światowej i polskiej gospodarce, dlatego uważamy, że rządowy program cyfryzacji państwa jest bardzo potrzebny” – powiedziała Małgorzata OShaughnessy, dyrektor zarządzająca regionem Europy Środkowo-Wschodniej, Visa Europe. „Wyniki te wskazują również, że odpowiednia polityka państwa może stworzyć otwarte, konkurencyjne środowisko dla płatności, a tym samym pozytywnie wpływać na wzrost gospodarczy i tworzenie nowych miejsc pracy.
Visa Europe współpracuje z władzami publicznymi, instytucjami finansowymi, detalistami i dostawcami nowych technologii na rzecz tworzenia innowacyjnych produktów i usług płatniczych, które przyczyniają się do przyśpieszenia rozwoju sieci akceptacji płatności elektronicznych, wzrostu obrotów w handlu oraz upowszechniania korzyści wynikających ze stosowania kart płatniczych” – dodała Małgorzata OShaughnessy.
Główne wnioski z globalnych badań przeprowadzonych na zlecenie Visa:
-
Wzrost gospodarczy:
Upowszechnienie kart płatniczych: około 0,4% przyrostu konsumpcji w latach 2011-2015 to zasługa kart płatniczych. Ponieważ konsumpcja rośnie zwykle szybciej w gospodarkach wschodzących, kraje te mogą zyskać najwięcej na ich popularyzacji.
Częstotliwość korzystania z kart płatniczych: w krajach, gdzie liczba płatności kartami rośnie najszybciej, ich wpływ na wzrost gospodarczy był największy. I tak np. karty płatnicze przyczyniły się do zwiększenia PKB na Węgrzech średnio o 0,25% rocznie, w Zjednoczonych Emiratach Arabskich o 0,23%, w Chile o 0,23%, w Irlandii o 0,20%, a w Polsce i w Australii o 0,19%. W większości krajów częstotliwość korzystania z kart płatniczych rosła bez względu na stan gospodarki.
-
Wzrost zatrudnienia:
W rezultacie szybko rosnącej popularności płatności elektronicznych w latach 2011-2015 na całym obszarze 70 badanych krajów w skali roku przybywało średnio ok. 2,6 mln miejsc pracy. Największe przyrosty miejsc pracy z tego tytułu odnotowano w dwóch krajach – w Chinach (średnio 427 tys. nowych miejsc pracy rocznie) i w Indiach (336 tys.) – mogących się poszczycić znacznym ogólnym wzrostem zatrudnienia w wyniku rosnącej wydajności pracy oraz upowszechnienia płatności kartami.
-
Rynki wschodzące i kraje rozwinięte:
Rosnące znaczenie płatności elektronicznych zaowocowało wzrostem konsumpcji zarówno na rynkach wschodzących (o 0,20% w latach 2011-2015), jak i w krajach rozwiniętych (0,14%). Wpływ na wzrost PKB w tym okresie to odpowiednio: 0,11% na rynkach wschodzących i 0,08% w krajach rozwiniętych – co sugeruje, że na wszystkich rynkach bez względu na aktualny stopień upowszechnienia kart płatniczych zwiększona częstotliwość korzystania z nich skutkuje wzrostem konsumpcji.
-
Potencjał wzrostu gospodarczego:
Według analityków Moodys Analytics na całym obszarze 70 badanych krajów wzrost udziału płatności elektronicznych w całości wydatków konsumpcyjnych ludności o 1% przynosi średni roczny wzrost spożycia dóbr i usług o ok. 104 mld dolarów. Przy innych czynnikach niezmienionych, przekłada się to na średnie roczne przyrosty PKB o 0,04% w rezultacie korzystania z kart płatniczych.
Badania wykazały, że rozwój płatności elektronicznych sam w sobie może nie wystarczyć do zwiększenia dobrobytu kraju – by uzyskać jak najlepszy efekt, potrzebny jest również rozwinięty system finansowy i zdrowa gospodarka. Na poziomie makroekonomicznym autorzy raportu zalecają, żeby – z myślą o upowszechnianiu obrotu bezgotówkowego – władze państwowe ograniczały krępujące przepisy do niezbędnego minimum, sprzyjały tworzeniu rozwiniętej infrastruktury finansowej oraz wspierały wzrost konsumpcji.
Wojciech Boczoń
