Wprowadzenie dyrektywy o prawie do naprawy przez Radę Unii Europejskiej zapowiada rewolucję w podejściu do produkcji sprzętu domowego i elektroniki. Nowe przepisy mają na celu ułatwienie i zwiększenie dostępności usług naprawczych, co przyniesie korzyści zarówno konsumentom, jak i środowisku. Jak wpłynie to na branżę assistance?
Prawo do naprawy – kluczowe zmiany
Dyrektywa o prawie do naprawy wprowadza szereg istotnych modyfikacji, które mają na celu zmianę podejścia zarówno producentów, jak i konsumentów do renowacji zużytych artykułów gospodarstwa domowego. Przepisy mają dotyczyć określonych sprzętów domowych takich jak: zmywarki, pralki, smartfony czy wyświetlacze elektroniczne. Niewykluczone, że w przyszłości lista będzie sukcesywnie rozszerzana. Spodziewane zmiany to:
- Obowiązek producenta. Producenci będą zobowiązani nie tylko do szybkich i przystępnych cenowo napraw, ale przede wszystkim do wytwarzania produktów, które można nareperować. Dodatkowo powinni oferować części zamienne w korzystnych cenach, jak również informować nabywcę o przysługującym mu prawie do naprawy urządzenia. Nie będą też mogli odmówić takiej usługi wyłącznie ze względów ekonomicznych lub dlatego, że produkt naprawiał wcześniej ktoś inny. Sprzęt, który będzie na gwarancji i trafi do naprawy, zyska dodatkowy rok zabezpieczenia.
- Usługi naprawcze. Powstanie specjalna, europejska platforma internetowa podzielona na poszczególne państwa członkowskie. Będzie można wyszukać na niej lokalne punkty napraw, sprzedawców oferujących odnowione produkty, jak również kupców, którzy chcieliby nabyć wadliwe produkty np. na części zamienne. Po wypełnieniu specjalnego formularza osoba poszukująca pomocy z łatwością będzie mogła porównać ceny i czas trwania naprawy w znalezionych serwisach. Na pewno zwiększy to konkurencję na rynku i obniży koszty napraw dla konsumentów.
- Ekologiczne korzyści. Nowe przepisy mają zachęcić przede wszystkim do tego, żeby naprawić zepsuty sprzęt, zamiast go wyrzucać i kupować nowy. Zmniejszenie ilości elektrośmieci poprzez promowanie napraw zamiast zakupu nowych urządzeń, przyczyni się do ochrony środowiska.
Home Assistance – wsparcie klienta i środowiska
Usługi home assistance zawsze były nastawione na pomoc klientowi i naprawę urządzenia. Niestety niekiedy bywało tak, że klient decydował się na zakup nowego sprzętu, gdyż cena części zamiennych wynosiła tyle samo co wartość nowego urządzenia. Planowane przepisy mają ułatwić dostęp do części zastępczych, które dodatkowo mają być oferowane w przystępnych cenach.
Sporym problemem na rynku polskim jest też liczba serwisów, które taki sprzęt mogą naprawić. W związku z wysokim kosztem napraw konsumenci przestali oddawać urządzenia do serwisów a zaczęli kupować nowe. Spowodowało to spory ubytek tego typu punktów na mapie napraw sprzętów AGD.
Kolejnym wyzwaniem, z jakim trzeba się zmierzyć to brak specjalistów w zakresie usług naprawczych. W szkołach brakuje obecnie klas, które kształciłyby na kierunkach technicznych. Zapewne wraz z wejściem w życie przepisów unijnych w technikach pojawi się możliwość nauki w tym zawodzie, niezbędna będzie jednak zmiana podejścia i odpowiednia promocja dla tego typu kształcenia wśród młodych ludzi.
W związku z dyrektywą o Prawie do naprawy możemy spodziewać się zwiększonej liczby zgłoszeń do serwisów. Rodzi to pewien problem, gdyż jest coraz mniej fachowców pracujących w tej branży i ciężko o nowego pracownika. Ponadto będzie się to wiązało ze wzrostem kosztów usług serwisowych, co przełoży się na wzrost cen samych sprzętów – tłumaczy Kamil Pióro, Supervisor z Platformy Home w Departamencie Operacyjnym i IT, Europ Assistance Polska.
Perspektywy na przyszłość
Nowe przepisy, jak i usługi home assistance idą w parze i mają wspólny cel. Zmniejszyć ilość elektrośmieci poprzez szybszą i przystępniejszą cenowo naprawę posiadanych sprzętów. Przepisy regulujące prawo do naprawy odpowiadają na oczekiwania większości Europejczyków, dla których ważny jest zrównoważony rozwój również w domu. Dlatego preferują oni naprawę zamiast wymiany. Na podstawie wyników badania „Sustainable Living at Home”[1] wiemy, że troska o środowisko jest wysoka wśród Europejczyków ogółem (78%), jak również w ich domach (76%). Naprawa urządzeń znajduje się na liście 5 najczęściej podejmowanych działań ekologicznych:
- recykling odpadów (88%),
- zmniejszenie zużycia energii (85%),
- zmniejszenie ilości odpadów (85%),
- naprawa urządzeń w miarę możliwości (78%),
- naprawa wycieków (72%).
Jeżeli rynek polski odpowiednio wcześniej przygotuje się do zmian, jakie nas czekają i zapewni odpowiednio wykwalifikowanych fachowców, możemy spodziewać się pozytywnych rezultatów. Dzięki temu konsumenci będą mieli przystępniejsze warunki do utrzymania swoich urządzeń w dobrej kondycji, a podjęte działania będą bardziej przyjazne środowisku – dodaje Kamil Pióro.
[1] Badanie przeprowadzono w sierpniu 2023 r. przez firmę Adwise na zlecenie Grupy Europ Assistance.
Źródło: Europ Assistance
Wojciech Boczoń
