19 lipca Minister Pracy i Polityki Społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz Prezes Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego Dariusz Daniluk podpisali umowę o dofinansowanie projektu systemowego „Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz ekonomii społecznej”, realizowanego w ramach Działania 1.4. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
Do połowy 2015 roku ok. 25 mln zł z Europejskiego Funduszu Społecznego zostanie przeznaczonych na preferencyjne pożyczki dla podmiotów ekonomii społecznej, prowadzących działalność gospodarczą, np. dla spółdzielni socjalnych czy organizacji pozarządowych.
Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego i ma charakter pilotażowy. Na Działanie 1.4 PO KL, za które odpowiada Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, przeznaczono kwotę 30 mln zł. Kwota ta wesprze podmioty ekonomii społecznej (PES). Podmioty te, ze względu na swoją specyfikę i słabość ekonomiczną (prymat celu społecznego nad ekonomicznym), mają ograniczone możliwości, aby powiększać swój kapitał korzystając z finansowania dostępnego na warunkach rynkowych. W pracach nad koncepcją uruchomienia instrumentów zwrotnych dla sektora ekonomii społecznej uczestniczyło także Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, które zarządza Programem Kapitał Ludzki.
– Z raportu „Ekonomia Społeczna – Przyszłość Europy. Szansa na pomoc” wynika, iż w Polsce zatrudnienie w podmiotach społecznych nie przekraczało w 2010 r. 1%, a np. w Holandii wynosiło 14%, w Niemczech – 10% wszystkich zatrudnionych. Z powyższych dysproporcji wynika konieczność podjęcia intensywnych działań, wspomagających rozwój podmiotów ekonomii społecznej i ich samodzielne funkcjonowanie na rynku. Bez odpowiednich środków finansowych rozwój ten nie będzie możliwy – problem dostępu do kapitału jest jedną z podstawowych barier, na które napotykają podmioty ekonomii społecznej – podkreślił Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Pracy i Polityki Społecznej.
Jak dodał, bariera ta związana jest przede wszystkim ze specyfiką podmiotów ekonomii społecznej, z uwagi na ich cel działania – przewaga aspektu społecznego nad rachunkiem ekonomicznym utrudnia sięganie po kapitał zewnętrzny, wymagający wygenerowania odpowiedniej nadwyżki finansowej na spłatę zobowiązań. Większości podmiotów, należących do sektora, ma słabą kondycję finansową, co pozbawia je możliwości skorzystania z oferty komercyjnej banków w zakresie standardowych kredytów i pożyczek.
Operatorem środków jest Bank Gospodarstwa Krajowego, który pełniąc w tym projekcie rolę beneficjenta systemowego wybierze, w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych, pośredników finansowych dla pięciu makroregionów, odpowiadających lokalizacyjne obecnym obszarom oddziaływania Centrów Ekonomii Społecznej.
– Dzisiejsza uroczystość jest dla Banku szczególnie ważna. Uruchamia bowiem niezwykle ważny społecznie projekt, doskonale wpisujący się w misję Banku. Pozwala ponadto wykorzystać potencjał naszej instytucji, a przede wszystkim nasze doświadczenie przy realizacji programów wspierających rozwój gospodarczy i społeczny kraju, w tym programów pozadotacyjnych, jak np. JESSICA czy JEREMIE – na rzecz tych, którzy najbardziej tego wsparcia potrzebują. Podpisanie umowy pozwoli nam kontynuować trwające już prace, aby tak szybko, jak to będzie możliwe, ogłosić przetarg na wybór lokalnych operatorów – wyspecjalizowanych instytucji, które bezpośrednio współpracować będą z podmiotami ekonomii społecznej, oferując im zarówno preferencyjne pożyczki, jak i doradztwo ułatwiające efektywne wykorzystanie środków pożyczek – powiedział Dariusz Daniluk, Prezes Banku Gospodarstwa Krajowego. Zaznaczył przy tym, że zakładając, iż rozstrzygnięcia przetargowe przebiegać będą bez zbędnych utrudnień, można przewidywać, że już na początku przyszłego roku podpisana będzie pierwsza umowa pożyczki.
– To z pewnością bardzo ważny moment dla ekonomii społecznej, z wielu powodów. Podpisana dzisiaj umowa jest kolejnym elementem budowy całego systemu wsparcia ośrodków wspierających ekonomię społeczną. Co warto podkreślić, są to środki przeznaczone na dalszy rozwój tych ośrodków, a więc i na zwiększanie zatrudnienia, co ma znaczenie także dla rynku pracy – zaznaczył Paweł Orłowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Dodał, że z pomocy tych ośrodków skorzystało już ponad 5 tys. podmiotów.
Projekt ma charakter pilotażowy, polegający na przetestowaniu nowych rozwiązań systemowych przed ich wprowadzeniem na szerszą skalę w nowym okresie programowania. Doradztwo ma pomóc PES w efektywnym wykorzystaniu środków pożyczek przeznaczonych zarówno na działalność inwestycyjną, jak i cele obrotowe.
Pożyczki na preferencyjnych warunkach, w wysokości do 100 tys. zł, wypłacane będą do czerwca 2015 r. w okresie realizacji projektu, natomiast w okresie monitorowania, który będzie trwał maksymalnie 5 lat od czasu udzielenia ostatniej pożyczki, przewidziany jest zwrot wypłaconych środków do Funduszu Powierniczego zarządzanego przez BGK. Pod koniec tego okresu zapadnie decyzja w sprawie kontynuacji działalności Funduszu Powierniczego w oparciu o wyniki przeprowadzonego badania jego efektywności.
Projekt systemowy realizowany jest na obszarze całego kraju, podzielonego dla celów pilotażu na pięć makroregionów:
- kujawsko-pomorskie, łódzkie, mazowieckie
- lubelskie, podkarpackie, podlaskie
- dolnośląskie, lubuskie, wielkopolskie, opolskie
- pomorskie, warmińsko-mazurskie, zachodniopomorskie
- małopolskie, śląskie, świętokrzyskie.
Źródło: BGK
Wojciech Boczoń