Niemal co trzeciej rodzinie korzystającej z programu 500+ otrzymane pieniądze pozwoliły wyplątać się z zaległych długów lub przynajmniej je zmniejszyć. Podobnej części osób wsparcie na dzieci pozwoliło uniknąć pożyczania pieniędzy. Jednocześnie co dziesiąta rodzina przyznaje, że 500 + zwiększyło ich zdolność kredytową i umożliwiło zaciągnięcie nieosiągalnej wcześniej pożyczki lub kredytu – wynika z badania BIG InfoMonitor oraz BIK na temat programu 500+.
Już tylko kilka dni pozostało na składanie wniosków o pomoc z programu, na o kolejny okres rozliczeniowy – od 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r.
Program 500+ działa od kwietnia 2016 r., przez ten czas zasilił portfele ponad 2,6 mln rodzin, średnio miesięcznie otrzymują one łącznie ponad 2,1 mld zł. Jak podaje Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej, przez 13 miesięcy, w okresie od kwietnia 2016 do maja 2017 r. wypłaconych zostało ponad 27,6 mld zł na 3,97 mln dzieci, czyli 57,7 proc. osób przed 18 rokiem życia. Największy w kraju, bo sięgający 64 proc. odsetek dzieci uzyskujących pomoc ma województwo lubelskie. Przy okazji startu nowego roku rozliczeniowego programu, BIG InfoMonitor i BIK postanowiły sprawdzić jak 500+ wpłynęło na sytuację finansową i zachowania beneficjentów państwowej pomocy. Spytaliśmy też na kogo i na co wydają pieniądze rodziny otrzymujące wsparcie.
Maleje udział osób z zaległościami do 2 tys. zł wśród niesolidnych dłużników
W badaniu* przeprowadzonym przez Instytut ARC Rynek i Opinia okazało się, że pomoc państwa dla 17 proc. ankietowanych stała się sposobem na zmniejszenie przeterminowanych i nieuregulowanych wcześniej płatności, a dla 12 proc. także na całkowite pozbycie się zaległych długów.
– Informacje wynikające z badania potwierdzają dane z Raportu InfoDług, przygotowywanego w oparciu o bazy BIG InfoMonitor oraz BIK. Pokazują one, że wraz z uruchomieniem programu 500+ zmniejsza się odsetek niesolidnych dłużników z zaległościami na niższe kwoty, do 2 tys. zł, które stosunkowo najszybciej można zwrócić w efekcie korzystania z programu mówi Sławomir Grzelczak, prezes BIG InfoMonitor. Gdy na koniec marca 2016 r. odsetek osób z zaległościami zarówno kredytowymi w BIK jak i pozakredytowymi w BIG InfoMonitor wynosił 32,2 proc., na koniec czerwca 2017 r. było to 29,8 proc. I mowa tu o Zmianę szczególnie widać w BIG InfoMonitor, gdzie na koniec I kw. 2016 r. zaległości do 2 000 zł, przeterminowane o min. 60 dni, miało 38,2 proc. wpisanych do rejestru, a po II kw. 2017 r. 33,8 proc.
Co dwudziesta rodzina dopiero dzięki pomocy państwa mogła zaciągnąć pożyczkę lub kredyt
To jednak niejedyny wpływ 500+ na sytuację finansową rodzin, które otrzymują pieniądze państwa. 29 proc. ankietowanych deklaruje, że dzięki pieniądzom z programu 500+ uniknęło pożyczania w banku, a 27 proc. mówi, że uniknęło pożyczania w firmach pożyczkowych.
Jednocześnie co dwudziestemu respondentowi (5 proc.), po tym jak 500+ zwiększyło jego zdolność kredytową, pieniądze na dziecko pomogły pożyczyć w banku czy firmie pożyczkowej większe kwoty niż wcześniej. Kolejnym 5 proc. ankietowanych dopiero pomoc państwa umożliwiła zaciągnięcie nieosiągalnego wcześniej kredytu czy pożyczki, bo wcześniej w ogóle nie posiadali zdolności kredytowej.
Troje na czworo dzieci wykorzystuje swoje 500 zł
Spłata zaległych długów na szczęście nie pochłania większości pieniędzy z 500+. W zdecydowanej większości przypadków z pomocy państwa korzystają dzieci.
Prawie trzech na czterech badanych deklaruje, że otrzymywane pieniądze przeznacza przede wszystkim na potrzeby dziecka, 26 proc. mówi, że 500+ finansuje głównie potrzeby całej rodziny, a 2 proc. ankietowanych rodziców przyznaje, że to oni sami najbardziej korzystają z pieniędzy otrzymywanych na dzieci.
Warta ponad 2,1 mld zł miesięcznie pomoc państwa wydawana jest w pierwszej kolejności na edukację i odzież (ex equo). Pozwala też przeznaczać większy budżet na zakup żywności oraz zorganizowanie wakacji. Na dalszym, ale wysokim miejscu znalazło się oszczędzanie i wyższe wydatki na zabawki. Wśród wydatków finansowanych pomocą 500+, które zdobyły co najmniej kilkanaście procent wskazań, znalazły się także poprawa warunków mieszkaniowych, rozrywka oraz kultura.
*Badanie wykonane przez ARC Rynek i Opinia, w sierpniu 2017 r. metodą CAVI, na próbie 805 osób otrzymujących pieniądze z programu 500+
BIG InfoMonitor
Wojciech Boczoń