W dniu 4 stycznia 2019 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielami Stowarzyszenia Poszkodowanych Obligatariuszy GetBack SA, w którym ze strony publicznej udział wzięli Jacek Jastrzębski – Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, Marek Niechciał – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Aleksandra Wiktorow – Rzecznik Finansowy oraz przedstawiciele Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Finansów. Przedstawiciele Stowarzyszenia przedstawili postulaty Stowarzyszenia.
Podczas spotkania strona publiczna podkreśliła, że instytucje odpowiedzialne za pomoc klientom rynku finansowego świadczą wsparcie w zakresie swoich ustawowych kompetencji, a postulaty kierowane przez Stowarzyszenie muszą uwzględniać obowiązujący w Polsce porządek prawny. Wskazano, że w obowiązującym systemie prawa istnieje instytucja Rzecznika Finansowego, która została powołana w celu wspierania klientów w sporach z podmiotami rynku finansowego.
Rzecznik Finansowy poinformował, że w 2018 r. otrzymał od obligatariuszy Getback SA ponad 300 próśb o poradę telefoniczną lub e-mailową. Według wstępnych danych odebrał też około 450 wniosków o podjęcie interwencji wobec podmiotów rynku finansowego (głównie banków i domów maklerskich) pośredniczących przy sprzedaży obligacji. Rzecznik Finansowy przypomniał, że nie ma możliwości nakazania podmiotowi zmiany stanowiska. Podstawową, prawnie dopuszczalną drogą dochodzenia roszczeń odszkodowawczych poszkodowanych obligatariuszy, jest postępowanie cywilne przed sądami powszechnymi. Na tym etapie Rzecznik Finansowy lub prezes UOKiK mogą wspierać takie osoby tzw. istotnym poglądem w sprawie.
Podkreślono, że tego typu spory mogą być też rozwiązywane na drodze polubownej. Poszkodowani mogą więc kierować wnioski o podjęcie próby rozwiązania sporu do Sądu Polubownego przy Komisji Nadzoru Finansowego lub Wydziału Pozasądowego Rozwiązywania Sporów przy Rzeczniku Finansowym. Tryb działania Sądu i wydziału zakłada niezależność odpowiednio od Komisji Nadzoru Finansowego i Rzecznika Finansowego.
Jednocześnie, odpowiadając na postulaty kierowane do KNF, Przewodniczący KNF wskazał, że Urząd KNF na bieżąco przekazuje pozyskane informacje i dokonane ustalenia, w tym dokumenty z postępowań przeprowadzonych przez Komisję Nadzoru Finansowego podmiotom do tego uprawnionym. Podkreślił, że Urząd nie ma możliwości ujawnienia przedstawicielom Stowarzyszenia informacji i dokumentów pozyskanych oraz sporządzonych w trakcie prowadzonych czynności nadzorczych ze względu na obowiązek zachowania ustawowej tajemnicy zawodowej. Dodał, że Komisja pozostaje w bieżącym kontakcie ze wszystkimi organami państwa, które są zaangażowane w wyjaśnienie sprawy sprzedaży obligacji GetBack SA, a instytucje te korzystają z wyników pracy Urzędu w zakresie swojej właściwości. Podkreślił, że Urząd KNF aktywnie wspiera czynności prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w Warszawie kierując m.in. liczne uzupełnienia do zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Przewodniczący KNF zapewnił członków Stowarzyszenia, że wszystkie informacje o potencjalnych nieprawidłowościach w procesie oferowania obligacji wyemitowanych przez spółkę GetBack SA, które zostały opisane we wnioskach, skargach i pismach skierowanych do Urzędu w okresie od kwietnia do końca września 2018 r., zostały zweryfikowane w prowadzonych czynnościach nadzorczych. Komisja zrealizowała również czynności nadzorcze w stosunku do domów maklerskich zaangażowanych w proces oferowania obligacji spółki GetBack SA, o czym opinia publiczna była niezwłocznie informowana w zakresie, na ujawnienie którego dopuszczają przepisy ustaw dotyczących rynku finansowego. Przewodniczący KNF podkreślił przy tym, że Urząd KNF w przypadkach wyraźnie określonych w przepisach ustaw wyznaczających zakres przedmiotowy jego działalności oraz rodzaj środków nadzoru może podejmować działania w stosunku do podmiotów nadzorowanych. Takie działania Urząd KNF podjął, i jeżeli będą zachodziły przesłanki będzie nadal podejmował.
Prezes UOKiK poinformował o etapach 6 prowadzonych obecnie postępowań w sprawie oferowania i sprzedaży obligacji GetBack SA, w szczególności przeciwko Idea Bank w sprawie naruszenia zbiorowych interesów oraz przeciwko Polskiemu Domowi Maklerskiemu w sprawie uznania postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Wskazał również, że w sytuacji stwierdzenia przez UOKiK naruszeń praw konsumentów, prawomocne decyzje będą realnym wsparciem dla poszkodowanych, stanowiąc prejudykat. Oznacza to, że poszkodowali będą mogli powołać się na te rozstrzygnięcia, gdy zdecydują się dochodzić swoich roszczeń związanych z nabyciem obligacji GetBack SA.
Źródło: KNF
Wojciech Boczoń