Najdokładniejszym sposobem oceny atrakcyjności otwartego funduszu emerytalnego jest cokwartalny ranking OFE według kryterium hipotetycznej wartości konta emerytalnego. Wartość hipotetyczna konta uwzględnia bowiem nie tylko stopy zwrotu osiągnięte przez poszczególne fundusze, ale także bierze pod uwagę regularność dokonywanych wpłat oraz pobieranych przez PTE opłat dystrybucyjnych.
W naszym podstawowym scenariuszu założyliśmy, że w okresie, w którym działały wszystkie OFE, jakie są obecne dziś na rynku (od końca sierpnia 1999 roku do końca I półrocza 2011 r.), na rachunek w każdym funduszu wpływało co miesiąc 100 PLN indeksowane miesięczną zmianą wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Uwzględnione zostały również pobierane przez fundusze opłaty dystrybucyjne. Od początku 2010 r. zostały one zmniejszone do bardzo zbliżonego poziomu i wynoszą obecnie od 3,4% do 3,5%. Czynnikiem, który w największym stopniu wpływa na hipotetyczną wysokość konta są jednak wyniki inwestycyjne wypracowywane przez zarządzających. Ogólnie, w badanym okresie, na rachunek w każdym z OFE wpłynęły 143 składki, co daje kwotę w wysokości 20,5 tys. PLN. Każda z wpłat została przeliczona na jednostki rozrachunkowe według ich wartości na ostatni dzień każdego miesiąca. Iloczyn z liczby jednostek, jaką uczestnik zgromadził w całym okresie inwestycji oraz ich wyceny na ostatni dzień czerwca 2011 roku dał nam ostateczną wartość hipotetycznego konta dla poszczególnych funduszy emerytalnych.
Przy analizie hipotetycznej wartości konta emerytalnego wzięliśmy również pod uwagę krótsze horyzonty czasowe, tj. 5-letni oraz 3-letni. Wyniki inwestycyjne poszczególnych OFE charakteryzują się bowiem różną efektywnością w różnych warunkach koniunktury giełdowej. Według naszych wyliczeń uczestnik funduszu emerytalnego, który w ostatnich 5 i 3 latach wpłacał co miesiąc kwotę w wysokości 100 zł (indeksowaną comiesięczną zmianą wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw) przeciętnie zgromadził na swoim koncie kapitał w wysokości odpowiednio blisko 8,2 tys. zł i ponad 4,4 tys. zł.
Od początku działalności OFE, najwyższym stanem konta mogą się pochwalić długoletni uczestnicy funduszu ING OFE (30,9 tys. zł) oraz Allianz Polska OFE (30,5 tys. zł). Fundusze te wypadły również najlepiej w okresie 5- i 3-letnim, jednak wówczas to właśnie Allianz Polska OFE okazał się wyraźnie lepszy od konkurencji. Z kolei na dole zestawienia dla wszystkich trzech okresów czasowych, znalazł się AEGON OFE. Od sierpnia 1999 roku, klient tego funduszu zgromadził na swoim koncie tylko 29 tys. zł, a w ciągu ostatnich 5 i 3 lat odpowiednio 8,1 i 4,4 tys. zł. W okresie 5-letnim nieco gorszy od niego okazał się tylko OFE Polsat, a w 3-letnim Generali OFE.
W ciągu II kwartału 2011 roku, każdy z obecnie działających 14 OFE zanotował wzrost środków na hipotetycznym koncie. Był on jednak stosunkowo niski na tle poprzednich kilku kwartałów. Przeciętnie, w okresie minionych 3 miesięcy, każdy fundusz powiększył kapitał o +871 zł, a kwota 3 składek przekazanych przez ZUS do OFE wyniosła +578 zł. Średnio każdy fundusz wypracował więc +292 zł zysku. Dla porównania w 2 wcześniejszych kwartałach, przeciętny hipotetyczny zysk wyniósł +327 zł i +642 zł. Za relatywnie słaby wynik w II kwartale 2011 r. odpowiadały warunki rynkowe, które przełożyły się na niskie stopy zwrotu wypracowane przez zarządzających OFE (0,4%-1,5%). Główne indeksy warszawskiej giełdy, WIG oraz WIG20, straciły na wartości odpowiednio -0,65% oraz -0,53%. Miniony kwartał sprzyjał jednak inwestycjom na rynku obligacji, IROS – indeks obligacji skarbowych zyskał na wartości +2,78%.
Największy przyrost środków na hipotetycznym koncie w II kwartale br. wynoszący prawie +1,0 tys. zł, zanotowali uczestnicy Nordea OFE. Na podium znalazły się również ING OFE (+980 zł) i Generali OFE (+950 zł). Wartość jednostek rozrachunkowych tych funduszy, w analizowanym okresie, w zestawieniu z pozostałymi OFE, wzrosła w największym stopniu o odpowiednio +1,5%, +1,4% i +1,3%. Najmniejszy przyrost środków, wynoszący +688 zł, stał się natomiast udziałem OFE Polsat.
W okresie od sierpnia 1999 do czerwca 2011 roku najlepsze miejsca, pod względem wypracowanego hipotetycznego zysku, zajęły odpowiednio ING OFE, Allianz Polska OFE oraz Pekao OFE. Ich najstarsi uczestnicy, z zainwestowanej w całym okresie kwoty 20 530 PLN w okresie nieprzerwanego członkostwa zyskali odpowiednio +10,3 tys. zł oraz po +9,9 tys. zł. Z uwagi na najgorsze wyniki inwestycyjne za miniony kwartał, OFE Polsat spadł na czwartą pozycję wobec stanu na marzec br. Od sierpnia 1999 roku, fundusz ten wypracował hipotetyczny zysk wynoszący również +9,9 tys. zł.
OFE PZU „Złota Jesień”, który jeszcze przed trzema miesiącami zajmował pozycję piątą, został natomiast „zepchnięty” na miejsce szóste. W okresie od końca marca do końca czerwca tego roku wartość jego jednostki rozrachunkowej, w porównaniu z pozostałymi OFE, wzrosła o +1,0%, czyli stosunkowo nisko. Z kolei najniższy poziom zysku w okresie niemal 12-letniej działalności OFE wypracowały, niezmiennie od marca 2008 roku (od kiedy publikujemy hipotetyczny stan konta emeryta), AEGON OFE (+8,5 tys. zł), PKO BP Bankowy OFE (+8,7 tys. zł) oraz OFE Pocztylion (+8,8 tys. zł).
Źródło: Analizy Online
Wojciech Boczoń
