Tradycyjnie, jak co kwartał prezentujmy ranking OFE według kryterium hipotetycznej wartości konta emerytalnego. Stan hipotetycznego obrazuje, ile rzeczywiście fundusze zarobiły dla swoich klientów. Obok prezentowanych przez nas co miesiąc ocen opartych o wskaźniki efektywności łączące zysk i ryzyko (wskaźnik Information Ratio), jest on kolejnym sposobem służącym określeniu atrakcyjności funduszu emerytalnego. Może służyć pomocą przy podejmowaniu decyzji o wyborze OFE, czy też ewentualnej jego zmianie.
W naszych wyliczeniach założyliśmy, że w okresie od końca sierpnia 1999 roku (moment, w którym działały już wszystkie OFE obecne dziś na rynku) do grudnia 2009, na konto w każdym funduszu wpływało miesięcznie 100 PLN indeksowane miesięczną zmianą wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Łącznie daje to okres 10 lat i 4 miesięcy inwestowania pieniędzy. W sumie, w badanym okresie czasu, na rachunek w każdym z OFE wpłynęło 125 składek, co daje łączną kwotę w wysokości 17 162 PLN. Tym co w największym stopniu rzutuje na naszą przyszłą emeryturę, są bez wątpienia wyniki inwestycyjne wypracowywane przez zarządzających. Fundusze emerytalne nie inwestują jednak całej kwoty składki, którą przelewa ZUS. W związku z tym, poza hipotetyczną składką dodatkowo uwzględnione zostały pobierane przez OFE opłaty od składki obowiązujące w każdym funduszu (uwzględniliśmy również zmiany wynikające ze stażu członkowskiego uczestników poszczególnych OFE). Pozostała po tej operacji kwota została przeliczona na jednostki rozrachunkowe wg ich wartości na ostatni dzień każdego miesiąca. Mnożąc liczbę jednostek, jaką uczestnik zgromadził w całym okresie inwestycji przez wycenę jednostki rozrachunkowej na koniec grudnia 2009 roku otrzymujemy ostateczną wartość hipotetycznego konta w poszczególnych OFE.
Według naszych wyliczeń uczestnik funduszu emerytalnego przeciętnie zgromadził na swoim koncie kapitał w wysokości 23,5 tys. PLN (to o blisko +1,1 tys. PLN więcej w porównaniu ze stanem na koniec września 2009). Więcej pieniędzy znajduje się na kontach ośmiu funduszy.
Na czele naszego zestawienia według kryterium stanu hipotetycznego konta, są dwa fundusze – OFE Polsat oraz Generali OFE. Według naszych wyliczeń hipotetyczny klient tych dwóch najlepszych OFE, na koniec grudnia 2009 roku zgromadził na swoim koncie nieco ponad 24 tys. PLN, czyli o +6,9 tys. więcej niż wpłacił. Bardzo dobrze wypadł także trzeci najmniejszy pod względem zarządzanych aktywów fundusz Pekao OFE oraz drugi największy na rynku ING OFE. Wysokość rachunków uczestników tych funduszy na koniec grudnia 2009 roku wyniosła odpowiednio 23,9 tys. PLN oraz 23,8 tys. PLN. Najmniej pieniędzy znajduje się na hipotetycznym koncie w PKO BP Bankowy OFE – 22,8 tys. zł, czyli prawie o -692 PLN mniej niż średnia dla wszystkich funduszy emerytalnych i aż o -1,3 tys. PLN mniej niż na rachunku w OFE Polsat. Kwotę poniżej 23 tys. PLN zgromadzili także uczestnicy AEGON OFE, Nordea OFE oraz OFE Pocztylion.
W czwartym kwartale 2009 roku wszystkie fundusze emerytalne wykazały wzrost stanu hipotetycznego konta w stosunku do września. Taki stan rzeczy był pochodną poprawy koniunktury giełdowej, a co za tym idzie lepszych niż w poprzednich kwartałach wyników OFE. Średnia stopa zwrotu dla wszystkich funduszy w tym okresie wyniosła bowiem +2,65%, a rozpiętość rezultatów zawierała się w przedziale od +2,12% do +3,13%. W okresie minionych trzech miesięcy główne indeksy warszawskiej giełdy, WIG oraz WIG20, zyskały odpowiednio +6% oraz +9%. Indeks IROS zyskał w ciągu czwartego kwartału +1%. Porównując hipotetyczną wartość konta emerytalnego uczestników OFE na koniec grudnia tego roku z danymi na koniec września 2009 roku okazuje się, że największy wzrost, przekraczający +1,2 tys. PLN, zanotowali uczestnicy funduszu Allianz Polska OFE oraz Pekao OFE. To właśnie wartość ich jednostek rozrachunkowych, w analizowanym okresie, wzrosła w największym stopniu (odpowiednio o +3,13% i +3,04%). Najmniejszy kwartalny przyrost środków, poniżej +1 tys. PLN, zanotowali natomiast uczestnicy OFE Polsat, którego zarządzający wypracował jednocześnie najniższą nominalną stopę zwrotu na poziomie +2,12%.
Rok 2009 po 12 miesiącach przerwy, kiedy to przeciętna hipotetyczna wartość rachunków OFE uległa zmniejszeniu w ujęciu rok do roku, przyniósł wzrost hipotetycznego stanu konta. Przeciętnie we wszystkich OFE, w porównaniu z końcem 2008 roku uczestnicy zyskali +4,8 tys. PLN. Dla porównania w roku 2008 przeciętna hipotetyczna wartość rachunków OFE spadła o -886 PLN, a w latach wcześniejszych rosła średniorocznie o +2,4 tys. PLN. W ciągu całego 2009 roku na wartości zyskały wszystkie indeksy. Na giełdzie coraz częściej pojawiał się kolor zielony, a w ślad za tym poprawiały się wyniki otwartych funduszy emerytalnych. Od marca średnia wartość jednostki rozrachunkowej z miesiąca na miesiąc zaczęła odnotowywać dodatnie stopy zwrotu.
Indeks 20 największych i najbardziej płynnych spółek WIG20 wzrósł o +33,5%, do 23 88,72 pkt, a indeks szerokiego rynku WIG o +46,9%, do 39 985,99 pkt. Największe zyski zapewniły inwestorom indeksy spółek małych i średnich – sWIG80 zyskał na wartości +61,9%, a mWIG40 +55,2%. Dodatnią stopą zwrotu miniony rok zakończyły także wszystkie indeksy branżowe, przy czym indeksy WIG-spożywczy i WIG-deweloperzy w minionym roku dały inwestorom szansę na największe na świecie zyski, wypracowując odpowiednio +126,2% oraz +124,8%.
W ciągu ostatniego roku najwięcej, powyżej +5 tys. PLN, zyskali uczestnicy funduszu OFE Polsat (+6 tys. PLN) oraz Generali OFE (+5,1 tys. PLN). W najmniejszym stopniu (+4,5 tys. PLN) wzrosło natomiast konto uczestnika funduszu Nordea OFE.
Źródło: Analizy Online
Wojciech Boczoń
