Pod koniec 2014 r. istotnie zliberalizowano przepisy o upadłości osób nieprowadzących działalności gospodarczej (czyli tzw. upadłości konsumenckiej), obecnie wprowadzono rewolucyjne wręcz zmiany w postępowaniu naprawczym, tworząc odrębny reżim prawny dla restrukturyzacji. Od 1 stycznia 2016 r. obowiązuje Prawo Restrukturyzacyjne, które wprowadza nowe, i w założeniach ustawodawcy, skuteczne instrumenty pozwalające na przeprowadzenie restrukturyzacji przedsiębiorstwa dłużnika i zapobieżenie jego likwidacji. Czy zmiany w otoczeniu prawnym przedsiębiorców, będących w trudnej sytuacji finansowej, będą niosły podobne zmiany jak te w przypadku upadłości konsumenckiej, których liczba w 2015 r. znacznie się zwiększyła w stosunku do stanu poprzedniego? I jak nowe przepisy wpłyną na pozycję wierzycieli? Między innymi na te pytania postarają się odpowiedzieć prelegenci IV Kongresu Regulacji Prawnych z Obszaru Zarządzania Wierzytelnościami, który odbędzie się już 13 kwietnia 2016 r.
Restrukturyzacja przedsiębiorstw
Nowe Prawo Restrukturyzacyjne daje przedsiębiorcom w trudnej sytuacji finansowej możliwość skutecznego powrotu do normalnej, efektywnej praktyki biznesowej. Co równie istotne, zakłada i wręcz zachęca wierzycieli do czynnego udziału w tym procesie. Restrukturyzacja z jednej strony ma pomóc firmie wyjść z kłopotów finansowych chroniąc przed likwidacją i umożliwić dalszą działalność, z drugiej zaś zapewnić zaspokojenie wierzycieli.
Zmiany umożliwiają przedsiębiorstwom – dłużnikom – wybór jednej z procedur restrukturyzacyjnych, najbardziej dopasowanej do jego potrzeb i sytuacji, w jakiej się znajduje. Ustawa definiuje 4 takie postępowania: postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne.
– Te rozwiązania to zupełnie nowa filozofia, która burzy prymat upadłości, dając przewagę restrukturyzacji. – mówi Bartosz Groele, Wiceprezes Instytutu Allerhanda, który podczas Kongresu przedstawi nowe przepisy dotyczące restrukturyzacji. – Są realną alternatywą dla postępowań upadłościowych, a niekiedy stanowią jedyne skuteczne narzędzie do obrony przed agresywną windykacją, zwłaszcza gdy dłużnik ma problemy z płynnością finansową. Z jednej strony bowiem pozwolą ochronić przedsiębiorców i ich kapitał intelektualny oraz miejsca pracy, by z drugiej ważyć i chronić prawa wierzycieli w każdym modelu postępowania restrukturyzacyjnego.
Wg nowych przepisów wierzyciele będą mieli realny wpływ na postępowanie restrukturyzacyjne, osobę i model nadzorcy układu (doradcy restrukturyzacyjnego), dostaną także szereg instrumentów, które zyskują na wartości dla wierzycieli. – Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego, ale również wobec dłużnika, który dopiero jest zagrożony niewypłacalnością, czyli takiego, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać niewypłacalny. – mówi mec. Marcin Czugan, Dyrektor Departamentu Prawno – Legislacyjnego KPF. Sąd odmówi otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli jego skutkiem byłoby pokrzywdzenie wierzycieli. To ważne zastrzeżenie, bowiem należy pamiętać, że celem postępowania restrukturyzacyjnego jest również zabezpieczenie słusznych praw wierzycieli.
Doświadczenia z upadłości konsumenckiej
Liczba upadłości konsumenckich po zliberalizowaniu przepisów znacząco się zwiększyła. Wg danych z MSiG w ubiegłym roku sądy ogłosiły ponad 2 tys. upadłości konsumenckich. Patrząc na przyrosty miesięczne ogłaszanych upadłości widać, że liczba rośnie stale i w sposób znaczący i ta tendencja utrzyma się nadal. – Pokazuje to, że instytucja upadłości konsumenckiej się sprawdza. – mówi Agnieszka Chromińska, Dyrektor ds. Windykacji Sądowej EOS & M. Witoń Kancelaria Prawna, która podczas Kongresu zaprezentuje doświadczenia podmiotu zarządzającego wierzytelnościami zebrane w ciągu roku funkcjonowania upadłości konsumenckiej. – Nowelizacja przede wszystkim zabezpiecza egzystencjalne potrzeby dłużników, ale wierzyciel może także zyskiwać, zwłaszcza jeśli w postępowaniu ustalono plan spłaty uwzględniający zaspokojenie wierzycieli w jak największym stopniu. Upadłość konsumencka pozwala ponadto dłużnikom wyjść z szarej strefy, co dla gospodarki ma niebagatelne znaczenie – po upadłości taka osoba znów może podjąć legalną pracę i uczestniczyć w pełni w obrocie gospodarczym.
Kongres Regulacji Prawnych służy omówieniu ważnych zmian w procedurach dochodzenia roszczeń przez wierzycieli, a także szans i zagrożeń dla zarządzania wierzytelnościami, związanych ze zmieniającym się otoczeniem prawnym. – W tym roku chcemy nie tylko przedstawić nowe narzędzia dostępne w postępowaniu restrukturyzacyjnym ze szczególnym uwzględnieniem roli wierzyciela, jaką będzie pełnił w tym procesie. – podkreśla Mec. Marcin Czugan. – Chcemy także przyjrzeć się upadłości konsumenckiej z perspektywy wierzyciela i zastanowić się, jakie posiada narzędzia w obecnym stanie prawnym, by aktywnie i efektywnie uczestniczyć w tym postępowaniu.
Program Kongresu kierowany jest do wierzycieli pierwotnych i wtórnych, głównie przedstawicieli wszystkich sektorów rynku usług finansowych, w tym banków, instytucji pożyczkowych, SKOK, zarządzających wierzytelnościami i firm windykacyjnych, funduszy sekurytyzacyjnych oraz środowiska komorników. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęły Komisja Nadzoru Finansowego, Instytut Allerhanda i Krajowa Rada Komornicza. Więcej informacji dostępne na stronie internetowej www.kpf.pl.
Źródło: KPF
Wojciech Boczoń
