Średnia wartość obsługiwanej wierzytelności przez firmy zarządzające wierzytelnościami, zrzeszone w Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w I kwartale 2014 roku wyniosła 6,13 tys. PLN, co oznacza wzrost czwarty kwartał z rzędu. Zdecydowanie najwyższą przeciętną wartość – 14,8 tys. PLN – osiągnęły wierzytelności bankowe.
Realizowane od 2010 roku przez KPF badanie „Wielkość polskiego rynku wierzytelności” jest jedynym tak kompleksowym raportem, opartym na danych, dostarczonych przez Członków KPF i jednocześnie grono zarządzających wierzytelnościami, będącymi liderami tego sektora usług finansowych w Polsce.
DOMINUJĄ FUNDUSZE SEKURYTYZACYJNE
Wartość nominalna obsługiwanych wierzytelności w całym badanym okresie od końca 2010 do I kwartału 2014 rosła – w ujęciu „rok do roku” wzrost wyniósł 29,5%. Na początku bieżącego roku w liczbach bezwzględnych wartość ta przekroczyła 50 mld PLN, osiągając poziom 51,35 mld, co oznacza przyrost o blisko 30 mld PLN w stosunku do 2010 roku. – To kapitalna dynamika wzrostu, którego nie osiągnął w Polsce żaden inny sektor usług finansowych w tym samym czasie. Takie wskaźniki wzrostu stały się możliwe dzięki dbałości o wysokie standardy świadczenia usług w relacji zarówno ze sprzedającymi portfele należności, jak i zamawiającymi wykonanie usług windykacji na zlecenie. Ogromne znaczenie odgrywa tu poważne potraktowanie zasad dobrych praktyk, jakie przyjmują na siebie Członkowie KPF i stałe dbanie o jakość praktyk biznesowych poprzez stosowanie audytu etycznego, potwierdzane Certyfikatem zgodności praktyk biznesowych z zasadami dobrych praktyk. Tak osiągane zaufanie buduje solidne podstawy do utrzymania dotychczasowej dynamiki wzrostu sektor również w przyszłości –uważa Andrzej Roter, Dyrektor Generalny KPF.
W strukturze wartościowej zdecydowanie dominują wierzytelności zarządzane na rzecz własnych funduszy sekurytyzacyjnych (udział na poziomie 72,6%), których portfel ogółem to już 32,66 mld PLN. Warto jednocześnie zauważyć, że w całym analizowanym okresie ich udział procentowy zwiększał się – z 61,5%, podczas gdy udział wierzytelności obsługiwanych w imieniu własnym firm zmalał z 25,6% w 2011 do 15,2% w I kwartale tego roku. Z kolei udział portfeli, zarządzanych na rzecz banków utrzymywał się na poziomie 6-8%.
ROŚNIE PRZECIĘTNA WARTOŚĆ WIERZYTELNOŚCI
Przeciętna wartość jednej wierzytelności w I kwartale 2014 wyniosła 6,13 tys. PLN, czyli o 0,2 tysiąca mniej niż w szczytowym pod tym względem okresie na początku 2013 roku, ale jednocześnie o 0,2 tysiąca PLN więcej niż 9 miesięcy wcześniej. Znamienne, że biorąc pod uwagę trzy ostatnie badane kwartały, to zarówno w przypadku wierzytelności obsługiwanych w imieniu własnych funduszy, banków, jak i pozostałych podmiotów (taka kategoria znalazła się w raporcie), ich przeciętna wartość rosła. Największy w ujęciu procentowym przyrost zanotowały te, zarządzane na rzecz banków – z 12,16 tys. PLN we wrześniu 2013 do 14,78 tys. PLN w marcu 2014 roku.
Średnia liczba wierzytelności, obsługiwanych przez jeden podmiot w niemal całym (z wyjątkiem jednego kwartału) analizowanym okresie rosła, choć w ostatnich trzech kwartałach utrzymywała się na zbliżonym poziomie 690 – 698 tysięcy sztuk.
Zważywszy na strukturę podmiotową, wszystkie spółki, które wzięły udział w badaniu obsługują wierzytelności przez siebie kupione. Dokładnie połowa z ankietowanych firm posiada w portfelu wierzytelności bankowe, 64% z nich zarządza wierzytelnościami w imieniu funduszy sekurytyzacyjnych. Tyle samo obsługuje w 2014 roku wierzytelności zlecone przez pozostałe podmioty, z tym zastrzeżeniem, że w poprzednich trzech latach było ich 57%.
KONIUNKTURA NA RYNKU WIERZYTELNOŚCI
Przedstawiciele sektora zarządzających wierzytelnościami dokonali oceny obecnego stanu rynku wierzytelności w Polsce oraz oszacowali przyszłą koniunkturę na tym rynku w perspektywie roku i do trzech lat w dwóch jego segmentach: obrocie wierzytelnościami i wierzytelnościach zleconych. – Ze względu na zakres podmiotowy respondentów tego badania, którymi są Członkowie KPF i jednocześnie największe firmy i liderów opinii w tym rynku w Polsce, tak stworzone prognozy eksperckie mają charakter bardzo miarodajnych i ważnych dla oceny całego polskiego rynku, dokonywanego również przez dostawców wierzytelności –mówi Andrzej Roter.
Porównując aktualną koniunkturę na rynku obrotu wierzytelnościami z rokiem ubiegłym, 75% respondentów oceniło ją jako „raczej dobrą” lub „dobrą”, podczas gdy pozytywne opinie dotyczące stanu obecnego w odniesieniu do windykacji na zlecenie wyraziło 38% ankietowanych spółek.
– Firmy, które tak jak Kredyt Inkaso, postawiły na negocjacyjny model windykacji z powodzeniem eksportują go za granicę. Nasz sposób działania doskonale sprawdził się w Rumunii, Bułgarii i Rosji.Dobra współpraca z dłużnikiem to skuteczniejsza windykacja. A w efekcie poprawa rentowności portfela. Uważamy, że to jeden z kluczy do zwiększenia zysków. Zeszły rok zamknęliśmy zyskiem na poziomie 33 mln złotych netto. Mam nadzieję, że kolejne lata będą równie dobre, a nawet lepsze – komentuje Jan Paweł Lisicki, Wiceprezes Zarządu Kredyt Inkaso.
Na podobnym – 75-procentowym – poziomie odsetek optymistów postrzega rynek obrotu wierzytelnościami zarówno w perspektywie najbliższego roku, jak i w dłuższym horyzoncie – od jednego roku do trzech lat. Zdecydowanie mniej pozytywnych ocen zebrał rynek windykacji na zlecenie – odpowiednio 31% i 46%. Co warte podkreślenia, o ile w przypadku rynku obrotu wierzytelnościami prognoz skrajnie negatywnych dotyczących koniunktury w ciągu trzech nadchodzących lat brak, o tyle w opinii prawie 8% następne 12 miesięcy dla windykacji zleconych będzie „złe”.
– Jednej z przyczyn wzrostu upatrujemy w rosnącej liczbie obsługiwanych przez branżę kredytów hipotecznych, jak również wierzytelności z sektora pozabankowego. Z perspektywy Grupy Casus Finanse, rozwój obszaru kredytów hipotecznych obserwujemy od dwóch lat. Wg opracowania KNF pt. „Raport o sytuacji banków 2013” kredyty hipoteczne stanowiły 47% wartości wszystkich kredytów udzielanych przez banki w 2013 roku. Ich wartość bilansowa brutto wynosi 336 mld zł i stale rośnie – w ostatnich trzech latach zwiększyła się o 25%. Warto jednak zaznaczyć, że wartość kredytów zagrożonych wzrosła aż o 114%. Przewidujemy, że obszary te będą systematycznie rosły także w najbliższych latach. Według naszych analiz istotną przyczyną wzrostu branży zarządzania wierzytelnościami jest też liczba zleceń od firm pożyczkowych. Porównaliśmy trzy pierwsze kwartały 2013 roku oraz trzy pierwsze kwartały b.r. i z naszych analiz wynika, że wartość bilansowa brutto spraw przyjętych w obsługę Casus Finanse z obszaru sektora pożyczkowego wzrosła o 111%. Jest to najlepsze potwierdzenie skuteczności podejmowanych przez nas działań i zwiększającego się zaufania klientów. Tendencje na rynku banków i firm pożyczkowych pozwalają nam też prognozować, że koniunktura w branży zarządzania należnościami jest coraz lepsza – twierdzi Sławomir Szarek, Prezes Casus Finanse.
ZATRUDNIENIE W FIRMACH WINDYKACYJNYCH
W I kwartale 2014 w firmach, objętych badaniem, zatrudnionych było 3.941 osób. Z każdym kolejnym kwartałem, począwszy od końca 2010 roku zatrudnienie rosło, choć w sześciu ostatnich wzrost był nieznaczny – w grudniu 2012 liczba pracowników wyniosła 3.501. W strukturze zatrudnienia maleje za to odsetek pracowników działów call center. O ile pod koniec 2010 roku sięgał on 39% ogółu zatrudnionych, o tyle w 2014 roku stanowi już niespełna 1/3 (31,6%).
Badanie „Wielkość polskiego rynku wierzytelności” Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych przeprowadziła po raz dwunasty. Wzięło w nim udział 14 firm członkowskich KPF z branży zarządzania wierzytelnościami. – W grupie respondentów znajdują się liderzy tego sektora usług finansowych, stąd uzyskane wyniki są tak istotne dla opisania aktualnej sytuacji na polskim rynku wierzytelności. Jestem przekonany, że debata uczestników V Kongresu Zarządzania Wierzytelnościami, który w trzeciej dekadzie listopada odbędzie się w Warszawie, potwierdzi nie tylko opisane w raporcie tendencje rozwoju rynku, lecz będzie również silną, merytoryczną inspiracją do wzmocnienia dynamiki rozwoju polskiego rynku, do efektywnej implementacji najlepszych praktyk w tym obszarze, także tych międzynarodowych– podsumowuje Andrzej Roter, Dyrektor Generalny KPF.
Lista firm członkowskich KPF, które wzięły udział w badaniu ankietowym:
BEST S.A., Casus Finanse S.A., Centrum Finansowe Banku BPS S.A., Creditexpress Inkasso Poland sp. z o.o., Cross Finance sp. z o.o., DTP S.A., E-Kancelaria Grupa Prawno-Finansowa S.A., Indos S.A., Kancelaria Prawna Inkaso WEC S.A., Kredyt Inkaso S.A., Kruk S.A., Navigroup S.A., Ultimo S.A. i WEH Inwestycje S.A.
Źródło: KPF
Wojciech Boczoń