Według World Payments Report Capgemini i BNP Paribas 2018, w perspektywie 5-letniej do 2021 roku liczba transakcji bezgotówkowych globalnie będzie rosła w tempie 12,7% (średnia roczna stopa wzrostu), podczas gdy we wszystkich krajach rozwijających się wzrost ten wyniesie 21,6%, a na dojrzałych europejskich rynkach jedynie ok. 6,8%. Motorem takiego silnego wzrostu są innowacje technologiczne. Instytucje finansowe napotykają jednak wiele przeszkód związanych ze współpracą pomiędzy poszczególnymi przedstawicielami branży oraz regulacjami prawnymi.
Wolumen transakcji bezgotówkowych rośnie – w latach 2015-2016 było ich globalnie już 482,6 mld, o 10,1% więcej niż w poprzednim okresie. Wzrost ten napędzany jest przede wszystkim przez kraje rynków wschodzących, takie jak Indie (o 33,2%) czy Chiny (o 25,2%). Na popularności szczególnie zyskują „e-portfele”, czyli portfele elektroniczne, stanowiące szansę dla nowych graczy na rynku płatności. W 2016 roku transakcje dokonywane za pomocą e-portfeli stanowiły już 8,6% ze wszystkich transakcji bezgotówkowych dokonanych na całym świecie (41,8 mld).
Firmy BigTech (mowa tu o globalnych firmach technologicznych z dużą bazą klientów, takich jak Google, Amazon, Facebook, Apple czy Alibaba) obsługiwały 71% rynku e-portfeli. Przodują Chiny – prawie dwie trzecie handlu elektronicznego i ponad jedna trzecia wydatków w tamtejszych punktach sprzedaży jest dokonywana za pośrednictwem wiodących e-portfeli, takich jak Alipay i WeChat Pay.
Nowa rola banków
Mimo stałego rozwoju rynku bezgotówkowego, tylko 38% menedżerów banków twierdzi, że instytucja, dla której pracują „zamierza odgrywać wiodącą rolę” w nowych ekosystemach płatniczych. Ich rozwój stoi przed wieloma wyzwaniami regulacyjnymi i technicznymi, jak też trudnościami wynikającymi z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa transakcyjnego.
– Być może banki będą musiały ugiąć się pod presją rynku. Mają one przede wszystkim potencjał do kształtowania innowacyjnych systemów płatności bezgotówkowych – są dużymi graczami w sektorze płatniczym i mają świetne wyniki we wdrażaniu nowych technologii. Efektywne mariaże z sektorem FinTech umożliwią im tworzenie nowych źródeł dochodów – mówi Daniel Jarzęcki, Transformation Director w Capgemini
(Prawne) Blokady innowacji
Proces wdrażania innowacji spowalniają problemy z interpretacją przepisów i dostosowaniem standardów do całej branży finansowej. Wśród znaczących czynników stojących na drodze do rozwoju płatności natychmiastowych wymienia się: brak interoperacyjności między różnymi systemami (74,1 % respondentów raportu) oraz niewystarczającą standaryzację procesów wewnętrznych (59,3%).
Raport wskazuje również, że w trakcie rozszerzania zakresu KRII, czyli głównych inicjatyw regulacyjnych i sektorowych, z regionalnego na globalny, stają się one źródłem rozbieżności interpretacyjnych w poszczególnych krajach. Niektóre z dyrektyw wzajemnie sobie przeczą, na przykład piąta dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy (5AMLD), która koliduje z dyrektywą PSD2.
Gotówka wciąż żywa
Inni gracze na rynku wskazują, że popularność elektronicznych portfeli nie oznacza śmierci tradycyjnej gotówki. – W Polsce, mimo pojawiających się kolejnych form płatności, wolumen gotówki w obiegu jest większy niż przed kilkoma laty. Rośnie rynek, konsumpcja i co za tym idzie, ilość pieniądza na rynku, a proporcjonalnie do tego ilość gotówki. Nowe technologie, jak płatności mobilne, są jedynie formą płatności elektronicznych – jest to bardziej ułatwienie z punktu widzenia doświadczenia użytkownika niż zupełnie nowa droga na rynku płatniczym – mówi Michał Strzyczkowski, Prezes Diebold Nixdorf
Najbliższe lata pokażą, czy pionierska jeszcze technologia oparta na DLT (technologia rozproszonych rejestrów, blockchain) okaże się na tyle przełomowa, by zagrozić pozycji gotówki.
Kluczowa współpraca
Dynamiczny rozwój ekosystemu bezgotówkowego będzie możliwy, jeśli wszystkie podmioty zainteresowane usługami finansowymi jasno określą swoje nowe role i będą ściśle współpracować z dostawcami i odbiorcami usług płatniczych. Muszą także stawić czoła wyzwaniom prawnym, związanym z interpretacją przepisów. Środowisko banków i usług finansowych jest jednak dobrej myśli – wolumen i charakter transakcji bezgotówkowych będzie nadal rósł, co przyczyni się do zwiększenia źródeł i wysokości dochodów tych instytucji.
Pełny raport można pobrać ze strony: www.worldpaymentsreport.com
Źródło: Capgemini
Wojciech Boczoń