Panuje jednak pod tym względem sporo nieporozumień; nierzadka jest opinia, że ktoś ukradł nasze pieniądze, że to jakiś spisek, żeby np. wykupić tanio jakieś firmy. Te pseudoteorie są szczególnie popularne, kiedy media informują o zwyczajnych oszustwach na dużą skalę, jak ostatnio o rozpadzie piramidy finansowej niejakiego Bernarda Madoffa. Skala jego machinacji – mówi się o stratach rzędu kilkudziesięciu miliardów dolarów – jakkolwiek ogromna nawet dla miliardera, do strat na całym świecie ma się tak, jak mniej więcej jeden grosz do 100 złotych.
Skutki stadnej sprzedaży
Nikt nie ukradł naszych pieniędzy. To mit! W dużej mierze ukradliśmy je sobie sami. Zawdzięczamy to częściowo sobie samym dlatego, że masowo, panicznie – a to oznacza bezmyślnie – rzuciliśmy się do sprzedawania swoich aktywów w jednym czasie. I nastąpił krach!
Problem bowiem polega na tym, że ludzie zazwyczaj kupują aktywa finansowe, kiedy ich ceny są wysokie i rosną, a sprzedają wtedy, kiedy ich ceny są niskie i spadają. Tak właśnie postąpiliśmy.
Zupełnie odwrotnie niż Warren Buffett (jeśli komuś to nazwisko nic nie mówi, to jest Wikipedia) – i zupełnie inaczej niż w przypadku zwykłych towarów, kiedy ich niskie i spadające ceny zachęcają nas do zakupów. Przykładem jest choćby obecne polowanie na okazje i wyprzedaże zimowej odzieży.
W przypadku aktywów finansowych, takich jak akcje, niskie ceny nie zachęcają do kupna, lecz obniżają przekonanie, że na nich da się zarobić, jednocześnie wytwarzając opinię, że można tylko stracić: a nuż spółka zbankrutuje.
Dzieje się tak, bo wyniki różnych funduszy inwestycyjnych z przeszłości czy też wzrost cen akcji są podstawowym czynnikiem napływu pieniędzy na rynek akcji. Te pobudzające wyobraźnię wyniki ekstrapoluje się na przyszłość; liczymy na rychłe wzbogacenie.
Jakie prawa i zasady, o których koniecznie należy wiedzieć przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych – rządzą rynkiem giełdowym, czy rynkiem nieruchomości ? Czy krajowi i zagraniczni inwestorzy istotnie ponieśli takie straty, o jakich można było dowiedzieć się z mediów ? Kto w przyszłości będzie miał szanse odrobić straty?
Maciej Krzak – wykładowca Wyższej Szkoły Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego, ekspert CASE i PKPP Lewiatan
Więcej: Gazeta Prawna 23.01.2009 (16) – forsal.pl – str.A-9
Wojciech Boczoń