W pierwszym półroczu 2026 r. do sądów okręgowych trafiło blisko 1,4 tys. spraw dotyczących kredytów opartych na WIBOR-ze, o ponad 92 proc. więcej niż rok wcześniej. Sądy wydały ponad 420 rozstrzygnięć (+146 proc. r/r). Po wyroku TSUE z lutego 2026 r. sądy nadal indywidualnie oceniają sprawy.
W I połowie 2026 r. do sądów okręgowych w całej Polsce wpłynęło blisko 1,4 tys. spraw dotyczących roszczeń z umów bankowych ze zmiennym oprocentowaniem zależnym od stawki referencyjnej WIBOR (symbol 049zł). To o ponad 92 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy było ich ok. 700.
W tym samym okresie sądy wydały ponad 420 rozstrzygnięć w takich sprawach, o przeszło 146 proc. więcej niż rok wcześniej, gdy takich przypadków było ponad 170.
„Wzrost liczby pozwów to wynik dojrzałości rynku sporów konsumenckich. Kredytobiorcy nie boją się iść do sądu. Wygrywają w sprawach kredytów walutowych, kredytów konsumenckich — SKD. Naturalne jest zatem, że rośnie zainteresowanie również kredytami złotowymi. Choć wzrost wyrażony w procentach robi wrażenie, to wciąż nie jest to masowe. Duży wpływ spraw jest dopiero przed nami — po pierwszych prawomocnych wyrokach korzystnych dla kredytobiorców lub po korzystnym rozstrzygnięciu TSUE” — mówi adwokat Jakub Bartosiak z kancelarii MBM Legal.
Wyrok TSUE z 12 lutego 2026 r. i jego skutki
Dr hab. Paweł Szczęśniak, prof. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, uważa, że na skalę spraw przed polskimi sądami największy wpływ ma wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 12 lutego 2026 r. (C-471/24). Znaczące są także wcześniejsze orzeczenia trybunału luksemburskiego. Orzeczenia TSUE w przedmiocie obowiązków informacyjnych banku w zakresie stosowania zmiennego oprocentowania kredytu odsyłającego do wskaźnika referencyjnego zapadały na tle analizy art. 5 dyrektywy 93/13.
„Zgodnie z tym przepisem, w przypadku umów, w których wszystkie lub niektóre z przedstawianych konsumentowi warunków wyrażone są na piśmie, warunki te muszą zawsze być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem. Z orzecznictwa TSUE wynika, że przejrzystość jest oceniana przede wszystkim w sensie zrozumienia ekonomicznych konsekwencji postanowienia umownego. Oznacza to, że brak przejrzystości postanowienia umownego nie jest jeszcze wystarczający do stwierdzenia jego niedozwolonego charakteru. Konieczne jest ustalenie przez sąd, czy postanowienie to powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta” — uzupełnia prof. Szczęśniak.
Warszawa dominuje geograficznie
Najwięcej pozwów dotyczących roszczeń związanych z kredytami opartymi na wskaźniku WIBOR wpłynęło do Sądu Okręgowego w Warszawie, 282 (ponad 20 proc. wszystkich w kraju). Trzycyfrowy wynik odnotowano jeszcze tylko w SO w Poznaniu, 116. Do części sądów okręgowych wpłynęło po kilka lub kilkanaście takich spraw.
„Większość dużych banków w Polsce ma swoje siedziby w Warszawie. Stolica jest również największym rynkiem mieszkaniowym. Warszawa i Poznań to też siedziby najbardziej znanych w kraju kancelarii zajmujących się prawami konsumentów. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że korzystne dla kredytobiorców wyroki zapadają również w innych ośrodkach, niekoniecznie w największych miastach” — podkreśla adwokat Bartosiak.
Fala rozstrzygnięć po wzroście stóp z lat 2022–2023
Mec. Jakub Bartosiak wyjaśnia, że pierwsze pozwy WIBOR-owe zaczęły trafiać do sądów ze względu na gwałtowny wzrost stóp procentowych w latach 2022–2023. Biorąc pod uwagę czas postępowania przed sądami okręgowymi, obecnie mamy do czynienia z falą rozstrzygnięć. Część sądów czekała również na wyrok TSUE, który zapadł 12 lutego 2026 r.
„Zdecydowana większość spraw kończy się wyrokiem sądowym. Postępowanie polubowne na etapie przedsądowym kończy się odmową banku. Sprawy niekończące się wyrokiem są w zasadzie bardzo rzadkie. Słyszałem o jednym banku, który sonduje możliwości ugodowe, ale to bardzo wczesny etap. Dopóki sądy nie zaczną wydawać masowo prawomocnych wyroków korzystnych dla kredytobiorców, banki nie będą miały żadnej motywacji do właściwego traktowania swoich klientów. Jak zresztą pokazują sprawy walutowe, nawet powszechne uznanie umów za nieważne nie zawsze wpływa na zmianę nastawienia banków” — wyjaśnia ekspert z MBM Legal.
Sądy oddalają powództwa po wyroku TSUE
Prof. Paweł Szczęśniak dodaje, że po wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 12 lutego 2026 r. sądy oddalają powództwa konsumentów kwestionujących umowy kredytu odsyłającego do wskaźnika referencyjnego WIBOR. Sądy trafnie wskazują, że samo nieprzedstawienie konsumentowi szczegółowej metodyki ustalania wskaźnika referencyjnego nie przesądza o nieuczciwym charakterze postanowień umownych.
„Stąd np. Sąd Okręgowy w Rzeszowie w wyroku z dn. 16 czerwca 2026 r. (I C 1919/23) stwierdził, że bank nie ma obowiązku przedstawiania konsumentowi wykładu z zakresu ekonomii i matematyki. Brak przejrzystości postanowienia umownego nie jest jeszcze wystarczający do stwierdzenia jego niedozwolonego charakteru w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Odnośnie rozkładu ryzyka przy umowie kredytu o zmiennym oprocentowaniu ustalanym na podstawie wskaźnika referencyjnego WIBOR, sądy podkreślają, że ryzyko zmiany wysokości ww. wskaźnika, obciąża obie strony kontraktu, a nie tylko kredytobiorcę” — podsumowuje ekspert z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Materiał udostępniony przez MondayNews Polska.
