Polski rynek pożyczek pozabankowych składa się z dwóch głównych segmentów produktowych posiadających swoje specyficzne, odmienne cechy. Pierwszym są pożyczki celowe, które charakteryzują się niską kwotą, na jaką są udzielane – średnia wartość nowo udzielonej w marcu 2025 r. pożyczki celowej wyniosła 685 zł i była o 4,2% niższa od średniej wartości takiej pożyczki udzielonej rok wcześniej.
Są one zaciągane na finansowanie określonego celu, jakim jest zakup towarów czy usług, nie jest więc bezpośrednio udostępniana klientowi gotówka, którą może dysponować.
Liczba nowo udzielonych w marcu br. pożyczek celowych wzrosła o +20,9% r/r. W ujęciu wartościowym wzrost jest jednak niższy i wyniósł +15,9% r/r. To oznacza, że udzielane były głównie pożyczki na niższe kwoty, co znalazło swoje bezpośrednie odzwierciedlenie również w spadku r/r średniej kwoty udzielonej pożyczki.
W marcu 2024 r. były już raportowane wszystkie udzielone pożyczki celowe, co oznacza, że nie występuje już efekt zaniżonej bazy porównawczej wynikający z niepełnego raportowania, tak więc dynamiki uzyskane w marcu 2025 r. w pełni odzwierciedlają obecną sytuację rynkową.
Drugim są pożyczki gotówkowe, które wypłacane są bezpośrednio na konto pożyczkobiorcy i mogą być wykorzystywane na dowolny cel. W segmencie tym można wyróżnić dwie kategorie pożyczek gotówkowych.
Pożyczki gotówkowe udzielane na niskie kwoty i krótkie okresy (do 60 dni) oraz na wysokie kwoty i długie, często kilkuletnie okresy (pow. 60 dni).
Średnia wartość pożyczki gotówkowej do 60 dni udzielonej w marcu br. wyniosła 2 340 zł i była o 12,4% wyższa od średniej kwoty udzielonej w marcu 2024 r. Marcowa wartość sprzedaży pożyczek gotówkowych do 60 dni to 1,040 mld zł i była ona wyższa o +29,3% r/r.
Dodatnia dynamika r/r (+15,0%) wystąpiła również w ujęciu liczbowym. Pożyczki do 60 dni stanowiły 85,7% liczby oraz 70,5% wartości wszystkich udzielonych w marcu 2025 r. pożyczek gotówkowych.
W marcu 2025 r. pożyczek gotówkowych na okres powyżej 60 dni udzielono 74 tys. szt. na wartość 436 mln zł. W porównaniu z marcem 2024 r. oznacza to wzrost w ujęciu liczbowym o (+14,2%) i wartościowym o (+30,7%). Średnia wartość pożyczki gotówkowej udzielonej w marcu 2025 r. na okres dłuższy niż 60 dni wyniosła 5 903 zł i była o 14,5% wyższa do średniej kwoty udzielonej w marcu 2024 r.
W marcu 2024 r., podobnie jak w przypadku pożyczek celowych, były już raportowane wszystkie udzielane pożyczki gotówkowe, co oznacza, że nie występuje już efekt zaniżonej bazy porównawczej wynikający z niepełnego raportowania, dynamiki uzyskane w marcu 2025 r. w pełni odzwierciedlają więc obecną sytuację rynkową.
W marcu br., podobnie jak w poprzednich miesiącach, w strukturze sprzedaży pożyczek pozabankowych w ujęciu liczbowym dominowały pożyczki celowe, zaś w ujęciu wartościowym pożyczki gotówkowe.
W pierwszym kwartale 2025 r. w porównaniu z analogicznym okresem zeszłego roku firmy pożyczkowe udzieliły o (+21,7%) więcej pożyczek celowych, o (+17,3%) pożyczek gotówkowych na okres do 60 dni oraz o (+17,5%) pożyczek gotówkowych na okres pow. 60 dni. W ujęciu wartościowym dynamiki dla poszczególnych rodzajów pożyczek także były dodatnie i wyniosły odpowiednio: pożyczki celowe (+14,5%), pożyczki gotówkowe na okres do 60 dni (+31,3%) oraz pożyczki gotówkowe na okres pow. 60 dni (+33,8%).
Źródło: BIK
Wojciech Boczoń