Trudna sytuacja na rynkach finansowych sprzyja rosnącemu zainteresowaniu produktami zapewniającymi gwarancję kapitału. Najpopularniejsze w tej kategorii pozostają tradycyjne lokaty bankowe, jednak wobec bardziej atrakcyjnych możliwości zysku Polacy coraz chętniej decydują się na inwestycje w produkty strukturyzowane.
Określane potocznym mianem „struktury” to produkty finansowe udostępniające przeciętnemu Kowalskiemu możliwości inwestowania w instrumenty finansowe, które zazwyczaj są zarezerwowane dla osób przeznaczających na ten cel znaczne środki. Pozwalają one na osiągnięcie potencjalnie wysokiego zysku, bez narażania się na stratę. W przypadku produktów strukturyzowanych zawsze mamy do czynienia z gwarancją kapitału. W zdecydowanej większości produktów dostępnych na rynku jest ona na poziomie 100% (w okresie od 24.05.2011 do 24.05.2012 produkty ze 100% gwarancją kapitału stanowiły aż 92,81% całego rynku struktur; wg danych dostępnych na analizy.pl). Jedynie 4,58% wszystkich produktów stanowiły produkty z niższą niż 100% gwarancją kapitału – zazwyczaj była ona jednak wyższa niż 95%. Niższy poziom gwarancji kapitału oznacza bardziej agresywną strategię inwestycyjną, za którą idą również potencjalnie wyższe zyski. Przykładowo produkt Nordea Gwarant – Sektora Paliwowego o gwarancji kapitału na poziomie 100% zakończył trzyletni okres inwestycyjny z wynikiem 28,16% zysku. Jak to możliwe, że takie korzyści nie wiążą się z ryzykiem inwestycyjnym? Dzieje się tak, ponieważ część środków inwestowana jest w bezpieczne instrumenty, które po określonym czasie mają zagwarantować odzyskanie wpłaconej składki. Pozostała suma środków jest inwestowana w instrumenty finansowe o wyższym ryzyku i tym samym wyższym potencjale stopy zwrotu w zależności od danej strategii, np. akcje, surowce czy waluty – środki te pracują na finalny zysk z produktu, którego perspektywy potrafią być imponujące.
Gdzie po strukturę?
Na rynku mamy do czynienia z szeroką ofertą produktów strukturyzowanych różniących się strategiami inwestycyjnymi i poziomem gwarantowanego kapitału. Wybierając dany produkt możemy porównać ze sobą oferty towarzystw ubezpieczeniowych, które produkty strukturyzowane oferują w formie ubezpieczenia na życie i dożycie lub ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym; towarzystw funduszy inwestycyjnych, które oferują produkty strukturyzowane w formie zamkniętych funduszy inwestycyjnych czy też funduszy zagranicznych oraz banków, które udostępniają lokaty strukturyzowane, certyfikaty depozytowe i strukturyzowane bankowe papiery wartościowe. W dany produkt można zainwestować udając się bezpośrednio do placówki oferenta lub korzystając z usług pośrednika, np. agenta ubezpieczeniowego. Zakres formalności zależeć będzie od formy produktu strukturyzowanego, na którą się zdecydujemy.
Ile i na jak długo trzeba zainwestować?
Kwoty minimalnej inwestycji w dostępne na rynku produkty strukturyzowane zazwyczaj oscylują na poziomie od 1 tys. do kilku tys. zł, co pozwala na wybranie rozwiązania dopasowanego do naszych możliwości. Podobnie rzecz się ma w przypadku okresu inwestowania, najczęściej mamy do czynienia z umowami trwającymi od roku do 3-4 lat. Środki zainwestowane w produkt strukturyzowany można jednak w każdej chwili wycofać. W przypadku struktury w formie produktu ubezpieczeniowego, wycofanie środków przed terminem zapadalności odbywa się z uwzględnieniem aktualnej wartości inwestycji i wiąże się czasem również z pobraniem dodatkowej opłaty. Jeżeli natomiast wycofamy środki z lokaty strukturyzowanej musimy się liczyć ze stratą odsetek. Przy wyborze struktur warto także zwrócić uwagę na inne parametry poza czasem trwania umowy oraz kwotą minimalnej wpłaty. Dobrze jest poświęcić trochę czasu na głębszą weryfikację strategii inwestowania danego produktu, która będzie miała wpływ na nasze ewentualne zyski.
Bilans zalet i wad
Produkty strukturyzowane poza gwarancją kapitału i możliwościami osiągnięcia wysokiego zysku posiadają jeszcze inne zalety. Bardzo ważną kwestią jest fakt, że w przypadku kiedy zdecydujemy się na formę polisy ubezpieczeniowej na życie i dożycie osiągnięty zysk nie będzie obciążony tzw. podatkiem Belki, który zostanie pobrany w przypadku ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym czy lokaty strukturyzowanej. Warto również jeszcze raz podkreślić dostęp do szerokich możliwości lokowania środków będących na co dzień poza zasięgiem prywatnego inwestora. Dostępne na rynku produkty strukturyzowane oferują inwestycje m. in. w indeksy, akcje, waluty, surowce, oraz fundusze inwestycyjne. Oczywiście struktury mają również swoje wady. Gwarancja kapitału dotyczy momentu zakończenia inwestycji objętej umową, wypłacając pieniądze wcześniej musimy liczyć się z ewentualną stratą. Ponadto obliczenie wysokości możliwych zysków jest na ogół trudne. Co więcej finalne ustalenie współczynnika partycypacji lub wielkości kuponu, które determinują wielkość premii wypłacanej dla klienta możliwe jest dopiero po zakończeniu okresu subskrypcji, w którym to czasie gromadzone są środki do inwestycji.
Biorąc pod uwagę charakterystykę produktów strukturyzowanych warto im się przyjrzeć podczas dokonywania decyzji inwestycyjnej. Jest to szczególnie uzasadnione w czasie słabszej koniunktury gospodarczej, jeżeli rozważaną alternatywą jest zwyczajna lokata bankowa.
Źródło: Grupa Nordea
Wojciech Boczoń
