Zatrzymanie pracowników w firmie to jedno z największych wyzwań HR na 2024 rok. Świadomi pracodawcy i liderzy HR jako priorytet na najbliższy rok obierają dbanie o kulturę organizacji. Nieco ponad połowa pracujących (51%) przyznaje, że to właśnie atmosfera i dobre relacje mogą zatrzymać ich na dłużej w firmie, a aż 86% badanych uważa, że brak doceniania przez przełożonego jest impulsem do zmiany pracy, wynika z badania ARC Rynek i Opinia zrealizowanego na zlecenie Pluxee Polska.
Odejścia uzdolnionych, doświadczonych pracowników to nie jedyne zmartwienie liderów i działów HR. Dziś dużym wyzwaniem jest także przywrócenie do organizacji tzw. “quiet quittersów”, a więc osób, które wciąż są zatrudnione, jednak nie czują się zmotywowane i po cichu wycofują się z życia firmy. Według raportu Gallupa* zjawisko to dotyczy aż 59% pracowników. Mimo że dbanie o zaangażowanie stanowi obecnie dużą trudność, wiele firm wciąż nie posiada strategii przeciwdziałania rotacji.
Co na pewno zatrzyma pracowników?
Pracodawcy z jednej strony chcą utrzymać poziom zatrudnienia, a z drugiej – wciąż zaniedbują aspekty kluczowe dla pracowników, zapominając, jak wiele zależy od codziennych rytuałów i stylu zarządzania. Tymczasem – jak wynika z najnowszego badania ARC Rynek i Opinia “Docenianie pracowników 2023”, zrealizowanego na zlecenie Pluxee Polska – aż 86% pracujących uważa, że brak doceniania przez przełożonego jest impulsem do zmiany pracy. Atmosfera doceniania oraz dobre relacje z przełożonym i zespołem to – zaraz po podwyżce (76%) – kluczowy czynnik, który może na dłużej zatrzymać pracowników w organizacji. Deklaruje to aż 51% uczestników badania. Innym ważnym kryterium przy podejmowaniu decyzji jest dostęp do świadczeń pozapłacowych. Spora część respondentów (46%) przyznaje, że do pozostania w firmie skusi ich większa liczba benefitów dopasowanych do potrzeb. Na kolejnych miejscach znalazła się możliwość rozwijania swoich mocnych stron (26%), awans i większy zakres odpowiedzialności (21%) oraz dostęp do nowoczesnych narzędzi pracy (19%).
– Warto, aby liderzy i HR-owcy, wypracowując strategię retencyjną, w pierwszej kolejności skupili się na diagnozie potrzeb pracowników w obszarze doceniania i sprawdzili, jakich form wsparcia oczekują, jak postrzegają panującą atmosferę, czego brakuje im w codziennej komunikacji. Retencja to dziś jedno z największych wyzwań organizacji, jednak nie sposób na nie odpowiedzieć bez regularnego praktykowania doceniania – mówi Katarzyna Turska, dyrektor HR w Pluxee Polska.
Co dziś znaczy “czuć się docenionym”?
Firmy szukają różnych sposobów i narzędzi na zmotywowanie pracowników, ale czy rzeczywiście wiedzą, jakie postawy i działania przyniosą najlepszy rezultat?
Z badania ARC Rynek i Opinia wynika, że aż 79% badanych chciałoby być docenionym poprzez dodatkową formę wynagrodzenia, np. prezent czy kartę podarunkową. Ogromne znaczenie mają także kwestie związane ze wsparciem emocjonalnym. 36% badanych pragnie, aby przede wszystkim dostrzegano ich mocne strony i aby mogli usłyszeć od przełożonych i współpracowników, co robią dobrze. Tyle samo respondentów zwraca uwagę na wartość słowa “dziękuję” od przełożonego oraz pochwały za wysiłek i osiągnięcia. Czym jeszcze może się przejawiać docenianie? Na przykład zapewnieniem pracownikowi większej swobody i elastyczności (34%) czy możliwości rozwoju, np. poprzez zwiększenie zakresu odpowiedzialności (26%).
Koniec z kulturą rywalizacji i wytykaniem błędów?
Jaka atmosfera dominuje obecnie w firmach? Wyniki badania ARC Rynek i Opinia napawają nadzieją, że kultura rywalizacji i wytykania błędów odchodzi do lamusa. O tym, że w firmie częściej można spotkać się z krytyką niż docenianiem, mówi 16% badanych. Ponad jedna trzecia (35%) przyznaje natomiast, że ma do czynienia z atmosferą współpracy i częstego wzajemnego doceniania. Połowa pracujących określa kulturę organizacji jako neutralną – zdarza się im słyszeć słowa krytyki, ale też podziękowania i doceniania wysiłku włożonego w pracę.
Z obserwacji HR-owców wynika, że oczekiwania dotyczące atmosfery i sposobu komunikacji widoczne są już na etapie rozmów rekrutacyjnych. Kandydaci zwracają uwagę na to, jak pracodawca docenia zatrudnionych oraz jaki styl współpracy i zarządzania funkcjonuje w firmie. Szczególnie młodsze pokolenia chcą mieć pewność, że będą mogły liczyć na współpracę, czerpać wiedzę od doświadczonych współpracowników i otrzymywać na bieżąco konstruktywną informację zwrotną.
Nic dziwnego, że to właśnie kultura organizacji znalazła się wśród priorytetów na 2024 wskazywanych przez liderów HR**. Od niej bowiem zależy zaangażowanie i poczucie przynależności do społeczności firmowej, co w warunkach pracy zdalnej czy hybrydowej tym bardziej staje się wyzwaniem.
Przyjemność doceniania – odpowiedź na trudną rzeczywistość?
Zdaniem ekspertów Pluxee Polska, docenianie stanowi fundament dla długofalowych strategii retencyjnych. Zwłaszcza teraz, gdy pracownicy zmagają się często ze stresem, zmęczeniem i różnymi obawami, na znaczeniu zyskuje tworzenie pozytywnych momentów, wyzwalanie radości i okazywanie życzliwości w środowisku pracy.
Jak się okazuje, inicjatywa idzie również z dołu. Zdecydowana większość badanych pracowników (91%) deklaruje, że docenia swoich współpracowników i wyraża to słowami czy zachowaniem. Jak wiadomo, wzmacniające komunikaty działają pozytywnie na tego, który je otrzymuje – poprawiają samopoczucie, dodają energii, zwiększają motywację do działania. Ale korzyści czerpią także ci, którzy potrafią dostrzegać i doceniać innych. 65% osób doceniających swoich współpracowników przyznaje, że dzięki temu zyskują lepszą atmosferę w zespole czy w firmie. Dla blisko połowy pytanych osób (46%) jest to źródło przyjemności, mają poczucie, że dzięki temu robią coś pozytywnego, co sprawia radość innym. Docenianie osób, z którym pracujemy, potrafi też przynosić satysfakcję i wpływać na samoocenę (32%). To, jak traktujemy innych, znajduje odzwierciedlenie w relacjach, a zwyczaj doceniania “udziela się” pozostałym współpracownikom. 27% badanych zauważa, że gdy docenia osoby z pracy, to one również odpowiadają docenianiem.
Praktykowanie doceniania nie jest jednak codzienną praktyką w każdej firmie. Ci, którzy nie wyrażają uznania czy wdzięczności, bądź robią to rzadko (osoby te stanowią 9% pracowników), przyznają, że w ich miejscu pracy nie ma takiego zwyczaju (45% wskazań). Bywają też inne przyczyny. 39% respondentów przyznaje, że nie widzi powodu, żeby doceniać, co może świadczyć o braku świadomości na temat znaczenia tego aspektu lub też nie najlepszych relacjach w firmie. 17% badanych przyznaje, że nie potrafi doceniać i nie wie, jak to wyrazić, a 14% zaznacza, że ma na co dzień tyle obowiązków, że nie znajduje na to czasu.
Co grudzień ma wspólnego z retencją pracowników?
Koniec roku to idealny czas, by zaplanować działania związane z rozwijaniem kultury zaangażowania i doceniania. Warto spojrzeć na okres świąteczny jako okazję do kreowania przyjaznego środowiska pracy, w którym każda ze stron czerpie radość z doceniania i obdarowywania. Słowa podziękowania, wyrażenie wdzięczności za całoroczny trud, dbanie o integrację zespołu, wręczenie upominku, np. w formie karty na przyjemności, doładowanej ekstra środkami – to sprawdzone sposoby, by pielęgnować dobrostan i motywację zatrudnionych, od których
w dużym stopniu będą zależeć plany i strategie na nowy rok.
* Źródło: Gallup, Raport: “State of the Global Workplace 2023”, https://www.gallup.com/workplace/349484/state-of-the-global-workplace.aspx
** Żródło: Gartner, Raport “Top 5 HR Trends and Priorities for 2024”, https://www.gartner.com/en/human-resources/trends/top-priorities-for-hr-leaders
O badaniu
Badanie ilościowe “Docenianie pracowników 2023” zostało zrealizowane przez ARC Rynek i Opinia na zlecenie Pluxee Polska, na reprezentatywnej pod względem płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejsca zamieszkania próbie N=1017 Polaków – z których N=708 to osoby pracujące. Badanie przeprowadzono w dniach 08.11 – 15.11.2023 roku.
Źródło: Pluxee Polska
Wojciech Boczoń