Zarówno najnowsze wyniki, jak też wyniki badań zrealizowanych w październiku 2004 i w maju 2005 pokazują, że korzystanie z internetu wśród Polaków nie powoduje spadku zainteresowania tej grupy innymi mediami. Co więcej, w listopadzie 2005 internauci deklarowali większe zainteresowanie oglądaniem telewizji, słuchaniem radia, czytaniem prasy i magazynów oraz różnymi formami aktywności w internecie niż w maju 2005. Wiąże się to ze zjawiskiem sezonowości – im dni krótsze a temperatury na zewnątrz niższe, tym więcej czasu użytkownicy sieci spędzają w domu w towarzystwie nie tylko bliskich, ale także telewizji, radia, czy gazety. Odpowiedzi respondentów wskazały ponadto, że internauci korzystają z mediów inaczej niż ogół Polaków.
Telewizja, internet, radio, prasa …
Telewizja. Według ostatniego raportu Gemius SA telewizja jest najpopularniejszym medium wśród internautów. W dniu poprzedzającym badanie 72,8 proc. użytkowników sieci spędziło pewien czas przed telewizorem. W porównaniu z wynikami z maja 2005 roku oglądalność telewizji wśród internautów na tle pozostałych mediów zanotowała najbardziej imponujący wzrost wynoszący 6,2 punkta procentowego. Oglądanie telewizji jest zatem czynnością najbardziej zależną od sezonowości.
Wśród internautów w listopadzie 2005 najbardziej popularnymi kanałami telewizyjnymi były TVN (64 proc.), TVP1 (61 proc.), Polsat (60 proc.) i TVP2 (54,3 proc.). Kolejność poszczególnych kanałów nie zmieniła się od czasu badania majowego w 2005 roku. Popularność kanału TVN jest wśród internautów o wiele wyższa niż wśród wszystkich Polaków. Im badani młodsi tym chętniej oglądają TVN i kanały muzyczne, natomiast im starsi – tym częściej włączają kanały telewizji publicznej (TVP1, TVP2 i TVP3) oraz TVN 24 i kanały dokumentalne.
28,2 proc. wszystkich internautów deklarowało w listopadzie ubiegłego roku, że ogląda telewizję przez internet. Odsetek ten wzrasta systematycznie i w porównaniu z falą majową jest wyższy o 2,3 punkty procentowe, a w porównaniu z październikiem 2004 o 12 punktów procentowych.
Internet. Drugim najczęściej „konsumowanym” przez użytkowników sieci medium był w listopadzie 2005 roku internet. W dniu poprzedzającym badanie 68,6 proc. respondentów przeglądało strony www, a 62,2 proc. pocztę elektroniczną. Należy podkreślić, że systematycznie wzrastają deklaracje dotyczące przeglądania stron www i poczty elektronicznej, co wskazuje raczej na stały trend, niż wyłącznie na sezonowe wahania. Deklaracje dotyczące przeglądanie stron internetowych w listopadzie 2005 były o 6,1 punkta procentowego wyższe niż w maju 2005 roku.
Radio. Słuchanie radia w listopadzie 2005 roku deklarowało 57,4 proc. internautów. Najpopularniejszymi wśród użytkowników sieci stacjami radiowymi są komercyjne RMF FM (w dniu poprzedzającym badanie słuchało go 39,3 proc. badanych), oraz Radio Zet (33,7 proc.). Jednak popularność obu tych stacji systematycznie zmniejsza się na korzyść programu 3 Polskiego Radia oraz mniejszych rozgłośni. Wśród wszystkich Polaków znacznie wyżej niż wśród internautów plasuje się PR program 1. Aż 60,4 proc. badanych deklaruje, że słucha radia przez internet. Radio to drugie najpopularniejsze po dziennikach elektronicznych tradycyjne medium on-line w Polsce. W porównaniu z falą majową odsetek słuchających radia on-line wzrósł o 4,3 punkty procentowe i wyniósł 60,4 proc.
Prasa. W listopadzie 2005 najpopularniejszą gazetą codzienną wśród internautów była Gazeta Wyborcza (47,1 proc. badanych czytało ją w dniu poprzedzającym badanie). Jednocześnie jest to pismo, dla którego zaobserwowano najwyższy spadek zainteresowania wśród internautów (o 4,8 punkty proc.) w porównaniu z danymi majowymi. Następnymi pod względem popularności znalazły się: Rzeczpospolita (18,8 proc.), Fakt (15,4 proc.), Metro (14,4 proc.) i Super Express (12,5 proc.). Systematycznie rośnie popularność Metra. Zainteresowanie nowym dziennikiem Nowy Dzień osiągnęło wśród internautów 9,3 proc. 61,2 proc. internautów zadeklarowało, że czyta prasę codzienną przez internet. Częstotliwość czytania prasy internetowej jest wysoka – zaledwie 5,1 proc. badanych deklaruje, że czytało ją tylko raz. Wyższa częstotliwość czytelnictwa występuje wśród badanych korzystających z internetu codziennie, badanych w wieku 25 i więcej lat oraz wśród mężczyzn.
Najpopularniejszym tygodnikiem wśród internautów był Newsweek. W listopadzie 2005 ostatnie wydanie czytało 19,4 proc. badanych. Na czytelnictwo prasy ma wpływ branżowość wydawnictw – mężczyźni znacząco częściej deklarowali czytanie zwłaszcza Komputer Świata (o 12,7 proc. częściej niż kobiety) i Auto Świata (o 10,9 proc.). Kobiety z kolei chętniej wymieniały Galę (o 11,2 proc. częściej niż mężczyźni), Przyjaciółkę, (o 9,9 proc. częściej), Vivę (o 9,6 proc. częściej) itp. Badani rzadziej korzystają z internetowych wersji tygodników/ dwutygodników (33,2 proc.) niż z gazet codziennych (61,2 proc.).
Częstotliwość korzystania z internetu a konsumpcja mediów
Preferencje korzystania z poszczególnych mediów zmieniają się w zależności od częstotliwości korzystania z internetu. Osoby codziennie korzystające z internetu przedkładają aktywność w sieci nad korzystanie z innych mediów.
Codzienni bywalcy sieci (heavy users) w pierwszej kolejności deklarują przeglądanie stron internetowych. Odsetek deklaracji wyniósł 88,1 proc. czyli o 19,5 proc. więcej niż dla internautów rzadziej korzystających z sieci, a przeglądanie poczty www w tej grupie było o 18,9 punktów procentowych wyższe niż wśród pozostałych użytkowników internetu. W grupie tzw. heavy users – w porównaniu do populacji internautów w Polsce -wyższy jest także odsetek osób deklarujących korzystanie z komunikatorów internetowych. Różnica ta wynosi 17,6 punktów procentowych. Co ciekawe – nie oznacza to ograniczenia korzystania przez nich z mediów tradycyjnych jak telewizja, radio, czy prasa codzienna.
Osoby codziennie korzystające z internetu o wiele częściej też niż ogół internautów korzystają z internetowych wersji mediów tradycyjnych. Różnica w słuchalności radia on-line pomiędzy tzw. heavy users a pozostałymi internautami wynosi 11,4 punktów procentowych, w przypadku czytelnictwa dzienników jest równa nieco ponad 8 punktów procentowych. Wyjątek stanowi tu telewizja. Jedynie to medium cieszy się wśród osób codziennie korzystających z internetu mniejszą niż u ogółu internautów popularnością.
Wojciech Boczoń