Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek – zmiany, problemy, rozwiązania

Określenie „zmiana na niekorzyść” ubezpieczonego lub osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego, w kontekście zmiany grupowej umowy ubezpieczenia na życie, jest zbyt ogólne i może powodować problemy interpretacyjne w praktyce – tak odpowiedziało prawie 80% uczestników konferencji skierowanej do osób związanych z branżą ubezpieczeń.

Podczas organizowanej na Uniwersytecie Warszawskim pod patronatem kancelarii Lovells konferencji „Umowa na cudzy rachunek” przeprowadzona została wśród uczestników – praktyków i teoretyków prawa ubezpieczeń – ankieta dot. aktualnie dyskutowanych zagadnień, istotnych z punktu widzenia działalności ubezpieczeniowej w Polsce. 

– Uznaliśmy, że w momencie, kiedy mamy okazję, wspólnie z Uniwersytetem Warszawskim, gościć tak liczne grono przedstawicieli instytucji finansowych, firm ubezpieczeniowych, instytucji publicznych oraz świata akademickiego, warto poznać ich opinię na aktualne w branży ubezpieczeniowej tematy. Wiedza taka z pewnością będzie inspirująca dla wszystkich zainteresowanych stron. Tym bardziej, że wyniki ankiety pokazują różne punkty widzenia, nawet wśród osób reprezentujących to samo środowisko” – komentuje Beata Balas-Noszczyk, partner zarządzający w kancelarii Lovells, która z rynkiem ubezpieczeń związana jest od prawie 20 lat.

Pierwsze pytanie dotyczyło zasadności ewentualnego wprowadzenia w Polsce ograniczeń sprzedaży ubezpieczeń stanowiących zabezpieczenie pożyczek i kredytów udzielanych konsumentom, podobnych do planowanych w Wielkiej Brytanii od 2010 roku. Aż 51% osób, które podczas konferencji odpowiedziały na ankietę, uważa, że takie ograniczenie nie powinno zostać wprowadzone w Polsce. Z kolei 35% uważa, że powinno w formie ustawowych regulacji, a tylko 14%, że w formie samoregulacji środowisk branży ubezpieczeniowej lub bankowej, np. dobrych praktyk rynkowych. Najwięcej przeciwników takiego rozwiązania jest w środowisku biznesowym – aż 68% ankietowanych praktyków nie zgadza się z potrzebą wprowadzenia takiego rozwiązania, niezależnie od jego rodzaju. 

W opinii Aldony Wnęk, współpracującej z kancelarią Lovells jako Counsel, od wielu lat związanej z branżą ubezpieczeń – Funkcjonowanie rynku bancassurance w Polsce wykazuje się dużą dynamiką zmian, przede wszystkim w związku z koniecznością zabezpieczenia interesów osób ubezpieczonych, które nie są stroną umowy ubezpieczenia. Nie można zatem wykluczyć, że w najbliższym czasie, podobnie jak w Wielkiej Brytanii, pojawi się w Polsce tendencja do zwiększenia wymagań informacyjnych banku wobec klienta czy ograniczeń w zakresie sprzedaży ubezpieczeń kredytu przez bankowe kanały dystrybucji.

Zmiana grupowej umowy ubezpieczenia

W związku z uchwaloną już nowelizacją art. 829 § 2 Kodeksu cywilnego, zmiana grupowej umowy na życie na niekorzyść ubezpieczonego lub osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego, wymagać będzie zgody tego ubezpieczonego. Większość ankietowanych osób, tj. prawie 60% ocenia tą regulację jako pozytywną. Największy odsetek pozytywnych opinii jest wśród osób z instytucji publicznych. Natomiast najbardziej podzielone w opinii na ten temat jest środowisko biznesowe, w którym 55% ocenia tą zmianę pozytywnie, a 45% negatywnie (niezależnie od powodu).

Nowe brzmienie art. 829 § 2 Kodeksu cywilnego położy kres ciągnącym się od nowelizacji umowy ubezpieczenia w 2007 roku sporom co do interpretacji tego zapisu w stosunku do umów ubezpieczenia grupowego. Rozwiązanie to należy przywitać z aprobatą, gdyż likwiduje ono barierę w rozwoju tego rynku – komentuje Aldona Wnęk.

Będą problemy interpretacyjne

Zdaniem przeważającej większości, tj. blisko 80% ankietowanych określenie „zmiana na niekorzyść” ubezpieczonego lub osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego, w kontekście zmiany grupowej umowy ubezpieczenia na życie jest zbyt ogólne i może powodować problemy interpretacyjne w praktyce. Zdecydowanie najwięcej wątpliwości w tym zakresie ma środowisko biznesowe (89%), najmniejsze mają zaś przedstawiciele instytucji publicznych (42%).

Informacje o ankiecie:

Ankieta została przeprowadzona podczas konferencji „Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek”, która odbyła się 20 marca br. na Uniwersytecie Warszawskim. Wzięło w niej udział ponad 200 osób, z czego 78 wypełniło ankietę.  Wśród respondentów 44 osoby reprezentowały środowisko biznesowe, 8 – akademickie, 12 – organizacje/instytucje publiczne, 7- kancelarie prawnicze i 7 – inne. Ankieta jednokrotnego wyboru zawierała 3 pytania merytoryczne odnoszące się do regulacji prawnych rynku ubezpieczeń.
Źródło: Kancelaria Lovells