Święta Bożego Narodzenia wywierają wyraźny, sezonowy wpływ na PKB, podbijając aktywność gospodarczą w IV kwartale. Z analiz VeloBanku wynika, że koncentracja zakupów, usług i produkcji w okresie przedświątecznym odpowiada za ok. 10 proc. rocznej aktywności handlowej, co w praktyce przekłada się na wzrost dynamiki PKB w IV kwartale o 0,5 punktu procentowego. W ujęciu nominalnym oznacza to, że święta generują ok. 6 mld zł dodatkowej wartości PKB, ponad poziom, który wystąpiłby przy typowym tempie wzrostu gospodarki.
Pozytywny wpływ na gospodarkę wynika z podwyższonej aktywności w sektorach kluczowych dla krajowej produkcji i usług, takich jak handel detaliczny, transport, logistyka czy gastronomia. Wyższa sprzedaż, większa liczba transakcji oraz wzrost zapotrzebowania na obsługę logistyczną prowadzą do wzrostu wartości dodanej w gospodarce. Zwiększona aktywność widoczna jest także po stronie usług rynkowych, np. zamawianie jedzenia oraz transportowych, co dodatkowo wzmacnia wynik PKB w końcówce roku. Produkcja dóbr na święta odbywa się bowiem wcześniej, więc największy efekt jest przez sprzedaż i usługi „ostatniej mili”.
Skala sezonowego wzrostu jest na tyle duża, że okres przedświąteczny odpowiada za około 0,3-0,7 pkt. proc. (wartość środkowa 0,5 pkt. proc.) wyższy wzrost PKB w końcówce roku, co potwierdza szczególne znaczenie czwartego kwartału w rocznym profilu wzrostu gospodarczego w Polsce. Przekładając na wartości pieniężne to 3,3-7,8 mld PLN (wartość środkowa 5,6 mld PLN) wytworzonej wartości w gospodarce więcej niż bez efektu sezonowego. Świąteczne ożywienie nie ma jednak charakteru trwałego. Wzrost aktywności koncentruje się w grudniu, a w pierwszych miesiącach kolejnego roku następuje jej normalizacja, widoczna w niższej dynamice PKB po odsezonowaniu.
W okresie przedświątecznym, podobnie jak PKB, rośnie też skłonność do wymiany walut. To jeden z trzech kluczowych momentów w ciągu roku, kiedy notowane są wzrosty. Pozostałe to wakacje oraz ferie.
Świąteczna wymiana walut
Patrząc na wyniki VeloKantoru, który posiada konkurencyjną ofertę cenową wymiany walut, widać, że miesiące wakacyjne (lipiec i sierpień) są okresami najwyższej aktywności. Odbywa się wtedy jedna czwarta wszystkich transakcji z całego roku. Te dwa miesiące odpowiadają też na 20% wartości wszystkich transakcji. Wzrost transakcji przypada też na okres przedświąteczny.
– Nikogo raczej nie dziwi to, że w wakacje i ferie rośnie liczba wymiany walut. Najczęściej dotyczy to oczywiście euro i dolara. Natomiast trzecim momentem okresowego wzrostu wymiany walut są święta. Przed Bożym Narodzeniem, a tak naprawdę już od listopada widzimy, że transakcji jest więcej. Ich wielkość jest porównywalna do tych realizowanych w innych miesiącach i oscyluje wokół 500 zł, ale samych wymian jest zdecydowanie więcej – wskazuje Maciej Tomczak, dyrektor biura produktów skarbowych, odpowiedzialny za VeloKantor.
Ciekawostką jest to, że wraz z wiekiem aktywnego klienta rośnie średnia wartość przeprowadzanej transakcji walutowej.
Wojciech Boczoń