W związku z pojawiającymi się w ostatnich dniach artykułami na temat rzekomej „inicjatywy MasterCard dotyczącej samoregulacji rynku w zakresie wysokości obowiązujących w Polsce opłat interchange” Visa Europe informuje, że nie jest to inicjatywa MasterCard – jest to bardzo cenna inicjatywa Związku Banków Polskich, którą Visa Europe powitała z dużym zadowoleniem i nadzieją, gdyż jest (i zawsze była) przeciwna regulacjom rozumianym jako odgórne narzucenie rynkowi arbitralnych rozwiązań.
Visa Europe nie otrzymała żadnej propozycji dwustronnego porozumienia od organizacji MasterCard, w związku z czym propozycji takowej nie rozważamy. Gdybyśmy nawet podobną propozycję otrzymali, dwustronne porozumienie Visa z MasterCard co do stawek interchange nie jest możliwe z powodów natury zarówno prawnej, jak i merytorycznej.
Inicjatywę samoregulacji podjętą przez Związek Banków Polskich poparliśmy od razu i z pełnym zaangażowaniem. Uważamy przy tym, że ewentualne szanse powodzenia ma obecnie oparcie się na kompromisowym „Programie redukcji opłat kartowych”, który w ubiegłym roku został zaakceptowany przez wszystkie strony poza MasterCard, w tym przez banki oraz detalistów. Program wypracowany pod auspicjami Narodowego Banku Polskiego przewidywał m.in. wprowadzenie maksymalnych stawek interchange dla wszystkich produktów, na co zgodziły się banki.
Zdaniem Visa Europe jakiekolwiek rozwiązanie wypracowane w ramach inicjatywy ZBP musi być porozumieniem uwzględniającym interesy detalistów, czyli tej strony rynku płatniczego, która była motorem dyskusji i działań podejmowanych w celu obniżenia stawek interchange. Jak rozumiemy, jedynym rozwiązaniem samoregulacyjnym, które byłoby obecnie akceptowalne zarówno dla detalistów, jak i dla banków, jest porozumienie jak najbliższe temu, które zostało wypracowane pod egidą Narodowego Banku Polskiego. Visa Europe poparła wtedy kompromis uwzględniający interesy detalistów, mając deklarację poparcia banków dla tego rozwiązania. Opisywane w mediach podejście MasterCard wykluczające detalistów prowadzi de facto do regulacji.
W niektórych artykułach padło stwierdzenie, jakoby Visa nie chciała się zgodzić na podwyższone stawki interchange dla karty typu premium, gdyż „nie ma ich zbyt wielu”. Nie jest to zgodne z prawdą. Visa ma w swojej ofercie wiele produktów premium – w tym takich, dla których prowadzone są programy lojalnościowe – ale przy płatnościach kartami Visa tego typu są stosowane takie same podstawowe stawki interchange, jak dla wszystkich produktów. Takie rozwiązanie daje detalistom przewidywalność kosztów, transparentność obniżek stawek i zdaniem Visa jest rozwiązaniem uczciwym. Visa nie widzi powodu, dla którego stawki dla tego typu produktów miałyby być wyższe.
Dla przypomnienia: dla debetowych kart Visa opłata interchange wynosi 0,9% wartości transakcji dla płatności do 20 złotych, czyli tzw. mikropłatności oraz 1,25% dla płatności powyżej 20 złotych. Dla kredytowych kart Visa opłata interchange wynosi 1% wartości transakcji dla płatności do 20 złotych oraz 1,30% dla płatności powyżej 20 złotych.
W trakcie ubiegłorocznych prac Zespołu Roboczego przy Narodowym Banku Polskim banki zgodziły się z postulatem, by ograniczyć maksymalną stawkę interchange. Visa również, ponieważ strategia promowania produktów premium o wysokim interchange, której Visa Europe jest przeciwna, to strategia krótkowzroczna, niebezpieczna i zniechęcająca do przyjmowania kart – to ona m.in. wzburzyła detalistów, którzy zaczęli domagać się regulacji. Warto też zauważyć, że Komisja Europejska w negatywny sposób odniosła się do tego typu produktów w przeszłości, stwierdzając między innymi, iż nie widzi powodów, aby akceptanci finansowali koszty specjalnych ofert dla wybranej grupy posiadaczy kart – tym samym podważając zasadność specjalnej, wyższej stawki interchange dla produktów typu premium.
W niektórych artykułach pojawił się także wątek prowadzonego przez MasterCard programu Innovation for Poland oraz stanowisko Visa w sprawie obciążania agentów rozliczeniowych w ramach tego programu opłatą powiązaną z obrotami dokonanymi kartami Visa. Zasadniczy powód, dla którego Visa uważa, że warto uporządkować tę sprawę dotyczy innej kwestii. Jak rozumiemy, fundusze zbierane w ten sposób od agentów rozliczeniowych (którzy przenoszą ten koszt na detalistów) są następnie przekazywane wydawcom kart MasterCard. Ta dodatkowa opłata jest zatem niczym innym niż podnoszeniem opłaty interchange „tylnymi drzwiami”. W opinii Visa rozwojowi sieci akceptacji kart w Polsce służą działania wspierające agentów rozliczeniowych – takie, jak chociażby program Kartą Visa zapłacisz wszędzie – a nie obciążanie wszystkich agentów rozliczeniowych i wszystkich detalistów dodatkowymi kosztami. Dlatego też oczekujemy zaprzestania kontynuacji programu Innovation for Poland, szczególnie w oparciu o obroty dokonywane za pomocą kart Visa.
Visa
Wojciech Boczoń
