Rośnie popyt na kredyty wśród przedsiębiorców indywidualnych. W marcu, jak wynika z danych NBP, wartość kredytów i pożyczek udzielonych mikrofirmom wzrosła o ponad 500 mln zł, a od początku roku – o ponad 1,75 mld zł. Najszybciej rośnie portfel kredytów o charakterze bieżącym, które są ulubionym sposobem finansowania najmniejszych firm.
Na koniec marca 2015 r. wartość portfela kredytów i pożyczek udzielonych przedsiębiorcom indywidualnym wyniosła 58 754,6 mln zł – poinformował NBP. W stosunku do lutego br. oznacza to wzrost o 0,9%, zaś w stosunku do grudnia 2014 r. – 3,1%.
Źródło: NBP
Największą część portfela kredytów i pożyczek dla mikrofirm stanowią kredyty o charakterze bieżącym. Ich wartość na koniec marca wyniosła 30 735,9 mln zł. I one w tym roku rosną najszybciej – ta kategoria kredytów i pożyczek zapracowała (z niewielkim nawet okładem) na cały wzrost portfela finansowania dla przedsiębiorców indywidualnych. W stosunku do lutego powiększyły się one o ponad 532 mln zł, zaś w stosunku do grudnia – o 1,77 mld zł.
Mniejszy popyt na finansowanie zakupów nieruchomości
O ile w przypadku kredytów o charakterze bieżącym widać wyraźny wzrost, to przy kredytach inwestycyjnych od początku roku można mówić o stabilizacji z tendencją wzrostową, za to spada wartość portfela kredytów na nieruchomości. Jeśli jednak spojrzeć w perspektywie roku, widać wyraźnie, że w poprzednich 12 miesiącach w tej sferze panował spory ruch. Wartość finansowania na zakup nieruchomości od marca 2014 wzrosła o ponad 10%, tymczasem wynik dla kredytów i pożyczek o charakterze bieżącym to „zaledwie” 4,6%.
Trudno powiedzieć, czy widoczny w I kwartale spadek wartości portfela kredytów i pożyczek na nieruchomości oznacza, że przedsiębiorcy zakończyli już zakupy gruntów czy budynków, czy tylko mówimy o chwilowym spowolnieniu, wynikającym z pory roku. Na tę ostatnią możliwość wskazuje fakt, że w marcu br. doszło do spadku stóp procentowych NBP, przez co są one obecnie na rekordowo niskim poziomie.
Źródło: NBP
Depozytów ubyło z powodu rozliczeń z fiskusem
O ile w przypadku kredytów widać wyraźny wzrost, to pod względem depozytów I kwartał tego roku – podobnie jak poprzednie – upłynął pod znakiem spadków. Wprawdzie wartość lokat i innych zobowiązań banków w stosunku do przedsiębiorców indywidualnych tylko w marcu wzrosła o nieco ponad 100 mln zł, do 29,7 mld zł, to w stosunku do grudnia stopniała aż o 3,46 mld zł.
Tyle że spadek wartości depozytów w I kwartale powtarza się od lat, jako że wiąże się z rozliczeniami podatkowymi. Przedsiębiorcy pod koniec roku kumulują gotówkę na kontach, aby rozliczyć się z fiskusem. Później zazwyczaj wartość lokat mikrofirm rośnie.
Ze względu na tę sezonowość warto porównać stan rachunków oszczędnościowych przedsiębiorców na koniec marca br. z tym sprzed roku. Okazuje się, że mikrofirmy muszą sobie świetnie radzić, jako że wartość ich depozytów w ciągu roku zwiększyła się aż o 4,4 mld zł, czyli 17,5%.
Źródło: NBP
Mikrofirmy zapowiadają inwestycje
Wzrost popytu na kredyt oraz wysoki stan oszczędności na kontach najmniejszych przedsiębiorców oznaczają, że mogą one zwiększyć swoje inwestycje. A – jak wynika z przeprowadzonych przez Grupę Idea Banku w I kw. 2015 r. badań nastrojów najmniejszych przedsiębiorców – plany inwestycyjne są śmiałe. Tylko nieco ponad ankietowanych właścicieli mikrofirm stwierdziło, że nie zamierza w tym roku inwestować.
Źródło: Badanie Grupy Idea Banku; ankietowani mieli możliwość wybrania więcej niż jednej odpowiedzi, stąd wyniki nie sumują się do 100%
Ale nie tylko małe firmy zwiększają popyt na kredyt. Z danych NBP wynika, że udział kredytów dla przedsiębiorców indywidualnych w wartości kredytów dla gospodarstw domowych (bank centralny włącza kredyty dla mikrofim do danych o kredytach i pożyczkach dla gospodarstw domowych) nieco zmalał i obecnie wynosi 9,9%, podczas gdy w ubiegłym roku w niektórych miesiącach przekraczał 10%.
Także stosunek kredytów dla przedsiębiorców indywidualnych do portfela finansowania dla przedsiębiorstw się ustabilizował. Na koniec marca ten stosunek wynosił 22%, tymczasem w niektórych miesiącach 2014 r. był on wyższy.
Źródło: Wyliczenia własne na podstawie danych NBP
Także depozyty małych firm zaczęły maleć w stosunku do depozytów gospodarstw domowych ogółem i lokat przedsiębiorstw. Tyle że tutaj mamy raczej do czynienia ze wspomnianym już wcześniej efektem rozliczeń podatkowych. W dłuższym okresie bowiem widać wyraźny wzrost znaczenia lokat najmniejszych przedsiębiorstw w depozytach – i to zarówno gospodarstw domowych, jak i przedsiębiorstw.
Źródło: Wyliczenia własne na podstawie danych NBP
Wzrost wartości portfela kredytów dla najmniejszych firm dobrze świadczy o nastrojach, panujących wśród mikroprzedsiębiorców. Ich skłonność do korzystania z finansowania zewnętrznego rośnie bowiem, jeśli widzą oni poprawę sytuacji swoich klientów i zamierzają zwiększać skalę swojego biznesu. Z kolei dane o rosnących depozytach te pozytywne nastroje potwierdzają, jako że są dowodem, że małe firmy dobrze sobie radzą i zwiększają swoją zdolność do generowania zysków.
Marek Siudaj, Tax Care
Wojciech Boczoń
