Wydatki związane z zasobami ludzkimi stanowią średnio 17,5% kosztów ponoszonych przez polskie firmy, przy czym aż 93% budżetów działów HR pochłaniają wynagrodzenia – wynika z badania „Nawigator HR”, przeprowadzonego przez firmę doradczą Hay Group. Z każdej złotówki zainwestowanej w rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstwa działające w Polsce uzyskują blisko dwukrotnie wyższe zyski. Badanie przeprowadzone zostało wśród 43 przedsiębiorstw reprezentujących różne sektory gospodarcze.
W badaniu „Nawigator HR” – przeprowadzonym po raz pierwszy w Polsce przez firmę doradczą Hay Group – uwzględnionych zostało łącznie 11 wskaźników ogólnych i finansowych związanych
z wydatkami na kapitał ludzki. Wśród nich znalazły m.in.:
- udział kosztów zasobów ludzkich w kosztach operacyjnych (czyli kosztach firmy ogółem),
- udział kosztów wynagrodzeń w kosztach zasobów ludzkich,
- koszty zasobów ludzkich przypadające na jednego zatrudnionego,
- struktura budżetów HR,
- zwrot z inwestycji w kapitał ludzki.
Na wydatki związane z kapitałem ludzkim polskie firmy przeznaczyły średnio 17,5% wszystkich kosztów związanych z bieżącą działalnością. Najniższy udział kosztów zasobów ludzkich odnotowano w branży produkcyjnej i FMCG, w przypadku których wyniósł on średnio 13,8% oraz 11,0% wszystkich kosztów operacyjnych ponoszonych przez przedsiębiorstwa. W obu wskazanych branżach odnotowano również najwyższy współczynnik średniego zysku, jaki przypadł na jednego pracownika firmy, a także najwyższy współczynnik zwrotu z inwestycji w kapitał ludzki.
Zgodnie z przewidywaniami analityków i ekspertów Hay Group, dominującą część całkowitego kosztu zasobów ludzkich – średnio 93,4% – pochłaniają obecnie wynagrodzenia pracowników. W tym zakresie występują jedynie nieznaczne różnice między poszczególnymi sektorami gospodarczymi. Udział pozostałych kosztów związanych z kapitałem ludzkim jest dużo niższy i wynosi średnio:
- świadczenia dodatkowe – 2,4% całkowitego budżetu HR,
- szkolenia – 1,5%,
- rekrutacja – 0,4%.
„Wśród prezesów i menedżerów polskich firm rośnie świadomość, że strategia personalna organizacji ma bezpośredni wpływ na jej wynik biznesowy. Dlatego firmy z dużą rozwagą podchodzą do kształtowania odpowiedniej struktury budżetów HR. Można także zaobserwować rosnącą skłonność do inwestycji w rozwój systemów motywacyjnych, w skład których mogą wchodzić zarówno różnorodne świadczenia dodatkowe, jak i szkolenia mające na celu rozwój wiedzy i kompetencji pracowników” – komentuje Mik Kuczkiewicz, Prezes Hay Group Polska.
W celu pomiaru efektywności procesów personalnych polskie firmy najczęściej stosują:
- wskaźniki jakościowe, opisujące procesy HR – blisko 67% przedsiębiorstw,
- porównanie budżetu, za który odpowiada dział HR, do przychodów firmy – ponad 46% przedsiębiorstw,
- zrównoważoną kartę wyników (Balanced ScoreCard) – ok. 23% przedsiębiorstw.
Za miarę wartości dodanej, wnoszonej do przedsiębiorstwa przez pracowników, uznawany jest również wskaźnik zysku przypadający na jednego zatrudnionego. Średnia wartość wyników finansowych generowanych w ciągu roku przez jednego pracownika polskiej firmy wynosi obecnie 58 344 zł, przy czym w połowie przedsiębiorstw zysk przypadający na jednego zatrudnionego wynosi mniej niż 69 332 zł, o czym informuje współczynnik mediany rynkowej.
Jednym z najważniejszych wskaźników obrazujących korzyści z rozwoju zasobów ludzkich jest średni zwrot z inwestycji w kapitał ludzki, który wynosi obecnie 1,86. Oznacza to, że z każdej złotówki zainwestowanej w rozwój zasobów ludzkich w firmie (np. rekrutację, szkolenia, systemy motywacyjne) przedsiębiorstwa działające w Polsce uzyskały blisko dwukrotnie wyższe zyski.
„Pomiar efektywności procesów personalnych stał się już powszechną praktyką, stosowaną obecnie przez blisko 93% polskich firm. Określenie jasnych oczekiwań wobec polityki personalnej prowadzonej przez przedsiębiorstwo oraz ustalenie standardów związanych z procesami HR effectiveness to pierwszy krok umożliwiający firmom zarządzanie osiąganymi wynikami” – komentuje Mirosława Kowalczuk – ekspert Hay Group Polska.
„Warto zwrócić uwagę, że efektywność procesów HR mierzona jest nie tylko za pomocą wskaźników finansowych, ale poprzez połączenie 3 różnych perspektyw, które składają się na tak zwaną zrównoważoną kartę wyników (Balanced Scorecard HR). Są to perspektywa klientów, wewnętrznych procesów oraz szkoleń i rozwoju. Można się spodziewać, że dzięki monitorowaniu efektywności podejmowanych działań oraz opracowaniu odpowiedniej struktury budżetów HR przedsiębiorstwa działające w Polsce będą w stanie osiągać coraz wyższy zwrot z inwestycji w kapitał ludzki” – podsumowuje Mirosława Kowalczuk – ekspert Hay Group Polska.
Informacje nt. badania „Nawigator HR”
Badanie „Nawigator HR” przeprowadzone zostało przez dział Reward Information Services firmy Hay Group. Objęło łącznie 36 wskaźników związanych z zarządzaniem kapitałem ludzkim, które zaliczone zostały do jednego z 5 kluczowych obszarów:
- rola działu HR w organizacji,
- rekrutacja,
- fluktuacja i absencja,
- czas pracy,
- szkolenia i rozwój pracowników,
- obszar finansowo-ekonomiczny.
W badaniu wzięły udział łącznie 43 przedsiębiorstwa reprezentujące różne branże, w tym m.in.:
- sektor produkcyjny,
- sektor FMCG,
- sektor finansowy,
- sektor sprzedaży detalicznej.
Badanie przeprowadzone zostało metodą kwestionariuszową i objęło dane z okresu 01.05.2008-30.04.2009 r. Wyniki analizy pozwoliły nie tylko na wskazanie różnic sektorowych, ale również porównanie wskaźników zarządzania kapitałem ludzkim stosowanych w konkretnych firmach z najczęstszymi praktykami rynkowymi dotyczącymi poszczególnych obszarów objętych badaniem.
Źródło: Hay Group
Wojciech Boczoń