Szacuje się, że wychowanie pierwszego dziecka do osiągnięcia przez nie dwudziestego roku życia kosztuje rodziców ok. 200 tys. zł, drugiego zaś ok. 170 tys. zł. Są to kwoty niebagatelne. I mimo, że w danym momencie nie potrzebujemy całej sumy, powinniśmy przewidywać i planować wydatki.
Na edukację, rozwijanie talentów, organizację ważniejszych uroczystości (np. komunii) czy zakup mieszkania dla dziecka warto zacząć odkładać jak najwcześniej. Umożliwi to zgromadzenie docelowego kapitału przy zminimalizowanym obciążeniu domowego budżetu.
Zaplanuj dziś – unikniesz finansowych rozczarowań
Gromadzenie kapitału dla pociechy to swoistego rodzaju inwestycja – długoterminowa i kosztowna. Wymaga skrupulatnego zaplanowania i przeanalizowania. Wydatki związane z dzieckiem będziemy przecież ponosili aż do jego usamodzielnienia się, czyli około 20 lat. Co więcej, z biegiem czasu lista potrzeb zgłaszanych przez potomka wydłuża się przy naszych ograniczonych zasobach finansowych.
Podczas planowania należy m.in. przeanalizować swoje możliwości finansowe, ustalić ewentualne nadwyżki pieniędzy oraz zastanowić się nad dobrami, jakie zamierzamy zapewnić dziecku w najbliższych latach. Na tej podstawie będzie możliwe ustalenie wysokości optymalnej składki oraz rozpoczęcie systematycznego oszczędzania.
Dostępne opcje
Poza tradycyjnym odkładaniem środków, na przykład na lokatach bankowych, rynek oferuje dziś wiele produktów mających zachęcić do efektywnego oszczędzania. Instytucje finansowe tworzą produkty przeznaczone dla osób, które chcą regularnie oszczędzać niewielkie kwoty oraz planują większe wydatki w perspektywie kilku lub nawet kilkunastu lat.
Przykładowymi produktami służącymi budowaniu kapitału i finansowemu zabezpieczeniu przyszłości są programy systematycznego oszczędzania (PSO) oraz polisy z funduszami kapitałowymi. Część tych programów jest dedykowana specjalnie dzieciom, a dokładnie rodzicom, którzy chcą odłożyć pieniądze na ściśle określony cel – przyszłość dziecka. Otwarcia programu dla osoby małoletniej musi jednak dokonać osoba dorosła – rodzic lub opiekun prawny.
Programy systematycznego oszczędzania (PSO) to wyspecjalizowane produkty oszczędnościowo-inwestycyjne, które pozwalają na regularne odkładnie niewielkich kwot (np. 50-150 zł co miesiąc lub ok. 500-600 zł co kwartał – w zależności od oferty) i inwestowanie ich w jednostki wybranych funduszy inwestycyjnych. Minimalny okres inwestycji to zazwyczaj 3 lata.
Nieco inną formą oszczędzania na przyszłość są indywidualne ubezpieczenia na życie z kapitałowymi funduszami ubezpieczeniowymi oferowane przez towarzystwa ubezpieczeniowe i pośredników finansowych. Są to długoterminowe plany inwestycyjne z regularną składką w formie polisy ubezpieczeniowej. Wysokość minimalnej składki w przypadku tego produktu jest wyższa niż w PSO i wynosi obecnie ok. 150 zł. Również okres inwestycji jest dłuższy – 5, 10 i więcej lat.
Buduj kapitał z głową
Dostępne na rynku programy są zróżnicowane, dzięki czemu dają klientom wiele możliwości. Wybierając program, klient decyduje m.in. o okresie oszczędzania (terminowo lub bezterminowo), o wysokości i częstotliwości wpłat składki regularnej oraz o funduszach, w których chce ulokować środki. W trakcie trwania programu bardzo często istnieje możliwość czasowego zawieszenia wpłat, częściowego spieniężenia nabytych jednostek uczestnictwa, konwersji czy uzyskania określonych zniżek w opłatach w zależności od wysokości zadeklarowanej kwoty inwestycji.
Oszczędzanie w wyspecjalizowanym programie ma wiele zalet. Przede wszystkim umożliwia gromadzenie kapitału na przyszłość niewielkimi kwotami, na potrzeby, które trudno sfinansować z bieżących środków, a przy tym nie powoduje odczuwalnych obciążeń w budżecie domowym. Charakteryzuje się zwiększonym bezpieczeństwem inwestycji poprzez rozłożenie wpłat w czasie oraz dywersyfikację portfela inwestycyjnego w zależności od indywidualnych predyspozycji, co w rezultacie optymalizuje potencjalny zysk. Dodatkowo nadzór nad działalnością funduszy inwestycyjnych prowadzi Komisja Nadzoru Finansowego, działalność funduszy podlega uregulowaniom ustawowym, a fundusz stanowi odrębną masę majątkową w stosunku do TFI.
Programy systematycznego oszczędzania charakteryzują się prostotą (możliwość zaplanowania procesu gromadzenia kapitału w dłuższym terminie, a po ustaleniu kwoty miesięcznej inwestycji reszta może odbywać się automatycznie – np. jako stałe zlecenie), dostępnością (niski „próg wejścia”) oraz elastycznością (pieniądze są lokowane w jednym lub w kilku wybranych funduszach).
Należy pamiętać również o ponoszonych kosztach. Z uczestnictwem w programie wiążą się opłaty: wstępna (jednorazowa), manipulacyjne (od wpłat wnoszonych w okresie obowiązywania umowy) oraz za konwersję. Niejednokrotnie spotyka się również opłatę likwidacyjną związaną z utratą pewnego procentu zainwestowanego kapitału w zależności od momentu, w którym następuje rozwiązanie umowy. Zdarza się także, iż instytucje finansowe nie pobierają wymienionych opłat, jednak jest to rzadkością.
Pewny start dziecka w dorosłe życie
Znając dostępne na rynku możliwości budowania kapitału, można w momencie narodzin dziecka uruchomić program np. PSO na cel „komunijny”. Zobowiązując się do wpłacania po 50 zł miesięcznie przez 7 lat (dziecko ma komunię w wieku 8 lat), spokojnie zgromadzimy w postaci składek regularnych 4.200 zł (50 zł x12 miesięcy x 7 lat). Do tej kwoty dojdzie zysk powstały w wyniku lokowania środków w fundusze inwestycyjne.
Następnym krokiem rodziców może być kolejna inwestycja. Inna niż poprzednia, o wyższej składce regularnej, przeznaczona na zabezpieczenie przyszłości dziecka – studia lub zakup mieszkania. Można uruchomić polisę z funduszem kapitałowym na kolejne 10-15 lat i w momencie pójścia dziecka na studia nie martwic się o finansowanie jego przyszłych potrzeb.
Przyjmując założenie, iż uruchamiamy program na 15 lat z regularną składką 150 zł, zgromadzimy kwotę 27.000 zł (150 zł x 12 miesięcy x 15 lat). Dodatkowy zysk (strata – bo też jest możliwa) będzie zależał od rodzaju funduszy, w których ulokowaliśmy środki. Można przyjąć stopę zwrotu na poziomie 8%. Wtedy osiągniemy zysk na poziomie 25.400 zł, co łącznie ze składkami regularnymi daje kwotę 52.400 zł. Może on być wyższy, a może być niższy – zależy to m.in. od dywersyfikacji portfela inwestycyjnego, skutecznego zarządzania czy uwarunkowań gospodarczych.
Należy mieć na uwadze, iż są to tylko prognozy potencjalnego zysku, jaki można osiągnąć. Mają charakter poglądowy i obrazują jedynie zasadę działania procentu składanego, pomijając opłaty manipulacyjne i podatek Belki. Programy oszczędnościowe to wygodny sposób długoterminowego gromadzenia i pomnażania kapitału. Regularne i dobrze zaplanowane oszczędzanie przynosi wymierne korzyści, zwłaszcza jeśli jest przewidziane na długi okres. Oczywiście można odkładać do przysłowiowej skarpety, ale pieniądze tak gromadzone nie przynoszą zysku, a wręcz tracą na wartości.
Wybór produktu powinien być poprzedzony analizą własnych potrzeb. Sposób inwestowania zależy od naszych indywidualnych preferencji i decyzji o tym, kiedy i jaką kwotę zainwestować oraz na jaki cel ją przeznaczyć w przyszłości.
Zuzanna Brud
Bankier.pl
Źródło: Bankier.pl
Wojciech Boczoń