Według rządowych zapowiedzi Polacy będą mieli częściową dowolność w wyborze pomiędzy OFE i ZUS. Podjęcie decyzji nie jest łatwe, ponieważ w obu wariantach, wysokość przyszłych świadczeń zależna jest od wielu czynników. Czym warto się więc kierować? Jakie czynniki uwzględnić? Ekspert Expandera zwraca uwagę, że najbardziej istotny przy dokonaniu wyboru, jest nasz wiek. To od niego zależy bowiem jak długi okres dzieli nas od przejścia na emeryturę.
Media dominuje dyskusja związana z zaproponowanymi przez rząd zmianami w systemie emerytalnym. Zgodnie z nimi każdy będzie miał dobrowolność w wyborze, czy wciąż chce wpłacać swoje składki zarówno do OFE jak i ZUS, czy tylko do ZUS. W sytuacji, gdy reforma zostanie przyjęta przez parlament oraz podpisana przez Prezydenta, na podjęcie decyzji będziemy mieli trzy miesiące. Warto pamiętać, że w przypadku braku deklaracji, zostaniemy automatycznie przeniesieni do ZUS. Zostając w OFE, będziemy mieli możliwość zmiany wyboru w każdym momencie, jednak przejście do ZUS będzie ostateczne.
Aktualnie z pensji pobierana jest składka emerytalna w wysokości 19,52 proc. pensji brutto – 2,8 proc. od tej kwoty przekazywane jest do Otwartych Funduszy Emerytalnych – mówi Aleksandra Łukasiewicz, Doradca Zarządu firmy Expander. – Rząd planuje zwiększyć tę sumę. Składka osób, które zadeklarują chęć pozostania w OFE będzie wynosiła 2,92 proc. Warto jednak zauważyć, że po reformie zgromadzone środki i tak ostatecznie zasilą konto ZUS. Dziesięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego pieniądze zebrane przez OFE będą sukcesywnie przenoszone do ZUS – co roku 10 proc.
| Najważniejsze zmiany w systemie emerytalnym | |
| 1. | Przeniesienie obligacji o wartości 121 mld PLN do ZUS |
| 2. | Akcje spółek pozostaną w OFE |
| 3. | OFE nie będą mogły kupować obligacji Skarbu Państwa |
| 4. | Podwyższenie składek OFE z 2,8 do 2,92 proc. |
| 5. | Trzy miesiące na podjęcie decyzji o pozostaniu w OFE |
| 6. | W przypadku braku deklaracji – przeniesienie do ZUS |
| 7. | Systematyczne przenoszenie składek do ZUS na 10 lat przed emeryturą |
| 8. | Emerytury wypłacane przez ZUS |
ZUS czy OFE?
Dla przyszłego emeryta kluczowe pytanie brzmi: który wariant zapewni wyższe świadczenia po zakończeniu aktywności zawodowej? Odpowiedź nie jest prosta, bowiem wysokość emerytury uzależniona jest od wielu czynników.
Decydując się pozostać w OFE, podejmujemy większe ryzyko. Zgromadzone w nich środki są inwestowane w różnego rodzaju aktywa. Dotychczas OFE mogły kupować akcje, obligacje i inne papiery wartościowe za około jedną trzecią posiadanych środków. W celu dywersyfikacji portfela inwestycyjnego oraz bezpieczeństwa nabywały one również obligacje Skarbu Państwa. Zgodnie z zapowiedzią Rządu, w przyszłości OFE mają dysponować znacznie większą swobodą, jednak jeszcze nie wiadomo, jak dużą. W wyniku liberalizacji fundusze będą mogły inwestować znaczną część środków w aktywa umożliwiające wypracowanie lepszych wyników finansowych. Taka sytuacja przynosi jednak większe ryzyko inwestycji.
Z kolei wysokość emerytury z ZUS zależy od waloryzacji, która ustalana jest przez Rząd. Jej zasady już się wcześniej zmieniały, dlatego osoby, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało więcej lat, powinny brać pod uwagę możliwość obniżenia waloryzacji. – Należy pamiętać, że z wpłacanych do ZUS pieniędzy, finansowane są obecne emerytury –podkreśla Aleksandra Łukasiewicz, Expander.
– Zgromadzone oszczędności to de facto zapisy księgowe, na które zostaną zmienione także obligacje z OFE. W planach jest przeniesienie całego portfela obligacji skarbowych o wartości 121 mld PLN. Dzięki temu zadłużenie państwa w relacji do PKB znacznie się zmniejszy. Zabieg ten przyniesie jednak tylko krótkotrwałą korzyść. Problem będzie narastał w wyniku systematycznie zmniejszającej się liczby urodzeń w stosunku do rosnącego grona emerytów. Stawia to pod znakiem zapytania wysokość przyszłych świadczeń, które teoretycznie, wynoszą jedynie połowę ostatniej pensji.
Ekspert zauważa, że decyzję o pozostaniu w OFE, bądź przeniesieniu środków do ZUS należy uzależnić od naszego wieku oraz okresu, który dzieli nas od emerytury. – II filar przyniesie z pewnością lepsze zyski dla osób młodych, które mają przed sobą niekiedy nawet 40 lat pracy –zauważa Aleksandra Łukasiewicz, Expander. – W tak długim czasie zyski z trafnych inwestycji funduszy zniwelują ewentualne niekorzystne zmiany na rynku i w gospodarce. Niemniej podejmując taką decyzję, warto porównać wyniki różnych Towarzystw Emerytalnych i wybrać ten, który wypracował najwyższe zyski, przy jednocześnie niższych opłatach.
Aktualny system emerytalny zakłada znaczny udział tzw. III filara w przyszłej emeryturze, czyli dobrowolnego oszczędzania środków np. na IKE lub IKZE. Oznacza to, że w dużej mierze sami musimy zadbać o finansowe bezpieczeństwo na starość. Im wcześniej zdecydujemy się regularnie odkładać pieniądze na ten cel, tym lepiej, ponieważ nawet niewielkie kwoty gromadzone systematycznie, zapewnią nam wystarczające zabezpieczenie na czas emerytury. – By zapewnić sobie spokojną przyszłość dwudziestolatek powinien odkładać 10 proc. swojego miesięcznego wynagrodzenia, a trzydziestolatek już 28 proc. –dodaje Aleksandra Łukasiewicz, Expander– Na rynku dostępnych jest wiele produktów systematycznego oszczędzania, które ułatwią odkładanie pieniędzy na ten cel. Warto dobrać, taki, który najbardziej spełnia nasze oczekiwania.
Struktura dobrą alternatywą
Ciekawą alternatywą dla osób dysponujących już pewnym kapitałem oszczędzonym z myślą o emeryturze będą produkty strukturyzowane. – Struktury zapewniają gwarancję zwrotu zainwestowanych środków, która w zależności od wybranej opcji może być całkowita lub częściowa – tłumaczy Piotr Nowak, Dyrektor ds. Produktów Inwestycyjnych firmy Expander. – Mogą one przynosić atrakcyjne zyski, zbliżone do funduszy inwestycyjnych, bowiem podobnie jak one oparte są o ceny akcji, surowców, walut czy indeksów giełdowych.Do końca roku interesujące rozwiązanie stanowić będą produkty strukturyzowane oferowane pod postacią polis na życie i dożycie, z których to potencjalny zysk będzie zwolniony z podatku od zysków kapitałowych.
Wojciech Boczoń
