Przewidywalne otoczenie prawne to jeden z najważniejszych czynników determinujących kondycję i zdolność banków do finansowania rozwoju polskiej gospodarki. O wpływie przepisów prawa na sytuację sektora rozmawiano podczas XV edycji Europejskiego Kongresu Finansowego. Podczas debat prowadzonych przez ekspertów firmy doradczej Deloitte wskazywano także na potencjalne korzyści dla branży wynikające ze sprzedaży produktów ubezpieczeniowych.
Jednym z tematów tegorocznej odsłony Europejskiego Kongresu Finansowego była konkurencyjność polskiego sektora bankowego. Biorący udział w debatach przedstawiciele banków, firm doradczych oraz instytucji nadzorczych omawiali najważniejsze wyzwania oraz szanse na wzmocnienie pozycji banków na arenie europejskiej. Deloitte był partnerem wydarzenia.
Jakość i tempo wdrażania regulacji
Jednym z tematów Kongresu była kwestia regulacji oraz ich wpływu na rozwój polskiego sektora bankowego. Uczestnicy debaty „Otoczenie regulacyjne – co można zrobić, aby zwiększyć konkurencyjność i potencjał rozwojowy sektora bankowego?” wskazali na obserwowaną w ostatnich miesiącach dużą zmienność czynników makroekonomicznych oraz geopolitycznych. Podkreślono, że niestabilność otoczenia wymaga podjęcia działań, które wzmocnią polskie banki, co ma szczególne znaczenie dla zapewnienia finansowania dużych projektów infrastrukturalnych. Jedną z postulowanych zmian była konieczność weryfikacji przepisów dotyczących limitów koncentracji. Zdaniem panelistów obecne progi zaangażowania kapitałowego utrudniają finansowanie dużych projektów infrastrukturalnych przez banki.
Eksperci szanse na rozwój upatrują w procesie zmian regulacyjnych. Jako przykład właściwych działań w tym zakresie wskazano ogłoszone przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego propozycje rozwiązań służących uproszczeniu przepisów dotyczących usług finansowych na jednolitym rynku Unii Europejskiej. Podkreślona została także konieczność zmiany sposobu wdrażania przepisów unijnych. Powszechnym zjawiskiem w Polsce jest bowiem tzw. gold-plating, czyli wprowadzanie dodatkowych, bardziej rygorystycznych wymogów niż te określone w dyrektywach, co ma negatywny wpływ na potencjał rozwojowy sektora. Jednocześnie wskazano, że stabilność sektora finansowego jest dobrem wspólnym, co oznacza, że zmiany przepisów powinny być odpowiednio planowane, ze względu na ich znaczenie dla dobrobytu obywateli i funkcjonowania państwa. Wśród działań związanych z przepisami wymieniono także konieczność określenia celu, jaki chce się osiągnąć poprzez wdrożenie danej zmiany prawnej oraz prowadzenia analizy skutków uchwalonego prawa.
Prowadzący debatę Przemysław Szczygielski, lider usług dla sektora finansowego w Polsce, Ukrainie i krajach bałtyckich w Deloitte wskazał, że istotną z punktu widzenia konkurencyjności polskiego sektora bankowego kwestią jest różnica w tempie wdrażania danej regulacji przez poszczególne kraje. Zdaniem eksperta, odpowiednie planowanie procesu legislacyjnego pozwoli zminimalizować koszty wynikające z tego zjawiska, związane z m.in. prowadzonymi arbitrażami regulacyjnymi. Rozwiązaniem, które również może wzmocnić rodzime banki, jest umożliwienie im korzystania z baz danych instytucji publicznych i sektorowych (np. ZUS, rejestry kredytowe). Po uzyskaniu zgody klienta na udostępnienie takich danych, banki mogłyby lepiej rozumieć jego potrzeby i dzięki temu dokładniej dopasowywać swoją ofertę produktową.
– Jedną z cech polskiego sektora bankowego jest odporność na zmiany gospodarcze, co potwierdzają doświadczenia takich wydarzeń jak np. pandemia. Aby wzmocnić jego zdolność do rywalizowania na arenie europejskiej i światowej, warto rozważyć kierunkową zmianę regulacji, szczególnie tam, gdzie przepisy krajowe nadmiernie wykraczają poza minimalne wymogi unijne oraz tam, gdzie możemy wspomóc inwestycje. Potrzebujemy rozwiązań proporcjonalnych, przewidywalnych i wspierających innowacyjność. Tylko w takim otoczeniu banki będą mogły skutecznie finansować rozwój gospodarki i odpowiadać na dynamicznie zmieniające się potrzeby klientów – powiedział Przemysław Szczygielski.
Ubezpieczenia szansą dla sektora
Podczas konferencji omawiano także strategię stabilizacji przychodów banków poprzez zaangażowanie sektora w sprzedaż ubezpieczeń. Uczestnicy panelu „Ubezpieczenia – stabilne przychody w środowisku nadchodzących obniżek stóp procentowych?” zwrócili uwagę, że w przypadku polskich banków przychody z tego segmentu stanowią kilka procent całkowitych wpływów, podczas gdy w takich krajach jak Francja czy Hiszpania potrafią one sięgać poziomu 20-30 proc.
Eksperci podkreślili, że dystrybucja instrumentów ubezpieczeniowych może nie tylko zwiększyć, ale również ustabilizować wyniki finansowe banków. Jest to związane z ich acyklicznością, czyli odpornością na zmienne warunki rynkowe. Wskazano, że sprzedaż tego typu produktów nie zależy od takich czynników jak wysokość stóp procentowych, co ma szczególnie istotne znaczenie w czasach spadającego kosztu kredytu. Paneliści podkreślili także możliwe korzyści w zakresie budowania relacji z konsumentami, jakie banki mogą odnotować dzięki sprzedaży ubezpieczeń. Wysoki poziom jakości tego typu usług może sprawić, że osoby, które zdecydowały się na kupno tych produktów staną się lojalnymi klientami banku.
Oprócz możliwych szans omawiano także bariery, jakie ograniczają zaangażowanie banków w segmencie ubezpieczeniowym. Elementem, na który zwrócono uwagę, są często zmieniane regulacje, co komplikuje proces dystrybucji. Jednocześnie, klienci sektora bankowego są przyzwyczajeni do możliwości nabywania produktów na zasadzie „one-click” i tego samego oczekują w przypadku ubezpieczeń.
Podczas debaty eksperci podkreślili, że polski sektor bankowy wyróżnia się wysokimi standardami nadzoru, jakością świadczonych usług oraz efektywnym wykorzystaniem nowoczesnych technologii w obszarze sprzedaży ubezpieczeń. Zwrócono również uwagę na konieczność wprowadzenia zachęt podatkowych wspierających rozwój produktów emerytalnych i oszczędnościowych. W kontekście zmian demograficznych rośnie znaczenie promowania długoterminowego oszczędzania, do czego szczególnie dobrze nadają się produkty ubezpieczeniowe.
– Doświadczenia rynków zachodnich pokazują, że udział ubezpieczeń w strukturze przychodów banków może być znacząco wyższy. Wymaga to jednak uproszczenia przepisów i stabilizacji procesu legislacyjnego. Sektor bankowy ma potencjał, by odegrać istotną rolę w upowszechnianiu ubezpieczeń w Polsce i realnie przyczynić się do zmniejszenia luki ubezpieczeniowej – powiedział Marcin Warszewski, partner, lider usług dla sektora ubezpieczeń, Deloitte.
Źródło: Deloitte
Wojciech Boczoń