Chociaż obecnie mało kto wyobraża sobie nowoczesny bank bez kanału internetowego, początki nie były łatwe. Najważniejszą przeszkodą w planach rozwoju bankowości internetowej jeszcze kilka lat temu był – w powszechnej percepcji – brak podstawowej racjonalnej cechy – atrakcyjności kosztowej. Jeszcze w 2000 roku zaledwie 3,5 procent Polaków uważało, iż bankowość internetowa może zapewnić lepsze warunki finansowe niż tradycyjne banki. Przeprowadzane w 1997 roku analizy wykazały, że polski rynek był za mały na tak rewolucyjny produkt. Badania z innych krajów dowiodły, iż typowy klient banku on-line, zanim zdecyduje się na jego usługi, korzysta z internetu przez co najmniej rok. Według badań przeprowadzonych wiosną 1997 przez firmę Estymator, w Polsce z internetu korzystał w tym okresie niecały milion użytkowników. Także w tym roku firmy szerzej zaczęły uruchamiać swoje strony internetowe, jednak większość nie myślała jeszcze o komercyjnym wykorzystaniu sieci. Prawie 75% ankietowanych firm witrynę internetową traktowało wyłącznie w kategoriach promocji i reklamy. Rok późnej wskaźnik ten obniżył się do 64,6%. Pojawiło się wówczas także nowe spojrzenie na rolę serwisu – 6,2% ankietowanych myślało o nim jako o miejscu pozwalającym zdobyć nowe zamówienie. Wszystkie te informacje dobitnie wskazują, iż rynek e-commerce w Polsce dopiero raczkował. Uruchomienie banku internetowego w tym okresie z góry skazane było na porażkę. Mimo wszystko nie wszyscy wierzyli statystykom. Dynamiczny rozwój całego rynku bankowości internetowej można wiązać przede wszystkim z pojawieniem się banków wirtualnych, które wzięły na siebie główny ciężar jego rozwoju. Do momentu uruchomienia pod koniec 2000 r. mBanku, polskie instytucje finansowe prowadziły zaledwie ok. 53 tys. rachunków internetowych. Rok później liczba takich kont wzrosła ponad dziesięciokrotnie!
Pojawienie się w Polsce pierwszego banku z dostępem przez internet było swego rodzaju rewolucją. Warto jednak pamiętać, jak bardzo ta bankowość internetowa różniła się od tego, co dzisiaj jest standardem. Klienci PBG nie mieli w 1998 roku możliwości uruchomienia dostępu do dotychczasowych rachunków prowadzonych w tradycyjnych oddziałach. Bank utworzył odrębny oddział wirtualny, przeznaczony specjalnie dla „internetowych” kont. Początkowo konta otwierane w tym oddziale miały charakter bezgotówkowy. Nie można było do nich uzyskać czeków, kart bankomatowych ani płatniczych. Oznaczało to brak możliwości wypłaty gotówki z takiego konta, można było jedynie wykonywać przelewy na inne rachunki. Posiadacz rachunku musiał zatem mieć jeszcze dodatkowe konto w tradycyjnym banku. Dzisiaj są już produkty finansowe, o których można powiedzieć, że istnieją praktycznie tylko internecie – od kart wirtualnych, poprzez kredyt przez internet, a na lokatach otwieranych przez sieć skończywszy. Operacje wykonywane w internecie są też widoczne w innych kanałach od razu. Internet staje się jednym z najważniejszych, a na pewno najszybciej rozwijających się kanałów dystrybucji usług bankowych.
Okrągła rocznica to idealny moment, aby porozmawiać zarówno o historii, jak też o przyszłości tego kanału dystrybucji. Z tej okazji portal Bankier.pl organizuje 28 października br. w Warszawie Kongres X-lecia e-Bankowości w Polsce oraz wieczór e-Bankiera. Podczas tego wydarzenia wystąpią eksperci rynkowi, którzy od lat budują i rozwijają w naszym kraju rynek bankowości internetowej. Bankier.pl uruchomił również serwis okolicznościowy poświęcony tej okrągłej rocznicy. Na stronie www.juz10lat.pl, poza licznymi wypowiedziami osób związanych z bankowością internetową, szczególną uwagę warto zwrócić na linię czasu. To pierwsze tak pełne zestawienie wydarzeń dotyczących rozwoju bankowości internetowej w Polsce w mijającej dekadzie.
Kilka ważnych dat z historii polskiej bankowości internetowej:
• 14 października 1998 roku Powszechny Bank Gospodarczy z Łodzi (od 1 stycznia 1999 włączony do banku Pekao S.A.) zaoferował klientom indywidualnym i małym firmom dostęp do rachunku bankowego przez internet.
• 1 września 1999 – Wielkopolski Bank Kredytowy umożliwia klientom dostęp do konta za pośrednictwem internetu.
• 1 listopada 1999 – startuje Centrum Bankowości Elektronicznej Telepekao 24.
• 8 listopada 1999 – startuje system BPH Sez@m
• 1 lutego 2000 – startuje system Pl@neta w Pierwszym Polsko Amerykańskim Banku (obecnie Fortis Bank Polska)
• 29 marca 2000 – startuje Lukas e-Bank – bankowość internetowa Lukas Banku
• 26 maja 2000 – Handlobank, pion detaliczny Banku Handlowego w Warszawie SA, obsługujący klientów indywidualnych, udostępnił handlonet – usługi bankowości internetowej.
• 26 listopada 2000 – startuje mBank, pierwszy bank wirtualny w Polsce
• 6 grudnia 2000 – startuje e-PKO – Oddział Internetowy PKO Banku Polskiego
• 15 marca 2001 – startuje system bankowości internetowej ING BankOnLine.
• 2 kwietnia 2001 – startuje Volkswagen Bank direct, czyli bankowość bezpośrednia VW Bank Polska.
• 2 maja 2001 – startuje konto Inteligo
Więcej dat na stronie: http://juz10lat.pl/historia/
Michał Macierzyński
Analityk Bankier.pl
Wojciech Boczoń