Rok 2012 przyniósł kolejny znaczący wzrost obrotów polskich firm faktoringowych. Z faktoringu korzystają chętnie zarówno duże, jak również średnie i małe przedsiębiorstwa. Patrząc na dynamikę wzrostu w drugiej połowie roku była ona słabsza. Spowolnienie gospodarcze odczuły w pierwszej kolejności firmy z sektora MSP. Jako faktor specjalizujący się obsłudze tego sektora zanotowaliśmy wolniejszy wzrost obrotów niż w roku 2011.
Obroty faktorów 2012 r. vs 2011 r.
Faktoring rośnie, ponieważ oferuje bezpieczny i przewidywalny dopływ środków i wykracza poza standardową funkcję finansowania
Można wymienić kilka powodów, dla których faktoring stał się jedną z najszybciej rosnących usług finansowych. Biorąc pod uwagę niestabilność obecnej sytuacji ekonomicznej na pierwszy plan wysuwa się aspekt bezpieczeństwa. Faktoring oferuje bezpieczny i stabilny dopływ środków finansowych, których wysokość jest elastycznie dopasowana do bieżącej sprzedaży firmy. W przeciwieństwie do banków, faktor udzielając finansowania ocenia przede wszystkim jakość portfela odbiorców, ich zdywersyfikowanie, wiarygodność i potencjał rozwoju na przyszłość. Z kolei w przypadku kredytu oceniana jest przeszłość, stan firmy na określony moment w czasie. Nagła zmiana otoczenia, strata ważnego kontrahenta, pogorszenie struktury należności może spowodować, że bank zdecyduje się na ograniczenie linii kredytowej, co w szybki sposób może zagrozić stabilności działania firmy.
Warto podkreślić także, że klasyczny faktoring to nowoczesna i kompleksowa usługa. Obok finansowania, faktor wspiera i odciąża firmę w kilku innych obszarach. Faktor weryfikuje wiarygodność odbiorców, przejmuje zarządzanie należnościami, w razie konieczności upomina się o przeterminowane spłaty. A zatem bierze na siebie dużą część ważnej pracy administracyjnej.
Wszystkie wymienione tu elementy sprawiają, że faktoring staje się w wielu przypadkach alternatywą dla tradycyjnego kredytu bankowego.
Faktoring wspiera w działaniu polskie MSP
Śledząc na bieżąco problemy małych i średnich firm widzimy, że obok ostrej konkurencji i walki o klientów, muszą się one zmagać z wieloma przeszkodami, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie. Jednym z głównych obszarów, w którym przedsiębiorstwa z sektora MSP potrzebują pomocy jest sfera płynności finansowej i dostępu do zewnętrznego finansowania. Patrząc na tworzony przez nas wskaźnik Bibby MSP Indeks, diagnozujący stan nastrojów i koniunktury w sektorze MSP widzimy, że za jego obecny, niższy w porównaniu do kwietniowego badania, poziom odpowiadają przede wszystkim spadająca sprzedaż i rosnące problemy z płynnością finansową. Przy obecnej zaostrzonej polityce kredytowej banków i wymaganiach stawianych firmom, starającym się o kredyt obrotowy, faktoring staje się często jedynym, zewnętrznym źródłem finansowania, po które mogą sięgnąć małe i średnie firmy. W przeciwieństwie do kredytu faktor nie wymaga bowiem ani twardych zabezpieczeń, bilansu, ani legitymowania się dodatnim wynikiem finansowym. Kluczowa jest tu jakość portfela odbiorców, czyli potencjał firmy.
2013 – faktoring napędem rozwoju lub kołem ratunkowym
Według prognoz rok 2013 będzie trudnym rokiem dla przedsiębiorców. Podstawowymi problemami, z którymi firmy będą musiały się zmierzyć to prognozowany spadek zamówień, a co za tym idzie wolniejszy obieg środków finansowych i tworzące się przez to zatory płatnicze. W tej sytuacji przedsiębiorcy stają przed koniecznością bardzo dokładnego kontrolowania kosztów, ale jednocześnie muszą cały czas poszukiwać szans na rozwój swoich firm. Patrząc na sytuację naszych klientów z sektora MSP widzimy dwubiegunowość sytuacji.
Spora grupa naszych klientów, mimo trudnego otoczenia biznesowego, utrzymuje lub poszerza bazę swoich kontrahentów oraz poziom sprzedaży. Wykorzystują one w wielu przypadkach również słabość niektórych konkurentów, przejmując ich klientów czy rynki zbytu. Firmy te wykorzystują faktoring jako motor wzrostu i wsparcie sprzedaży. Faktoring jako elastyczne źródło finansowania elastycznie jest na bieżąco dopasowywane do liczby i wysokości wystawianych faktur. Tym samym daje możliwość udzielenia kontrahentom dogodnych, często o wiele bardziej konkurencyjnych terminów płatności. Jednocześnie bez problemu firma może sfinansować zakup materiałów czy opłacić podwykonawców, niezbędnych do zrealizowania zlecenia.
Druga grupa to firmy z potencjałem, istniejącą bazą klientów, ale borykające się z problemami z bieżącą płynnością, zaległościami w spłatach ZUS czy podatków. Problemy te w praktyce odcinają możliwości wsparcia biznesu ze strony finansowania bankowego. Dla takich przedsiębiorstw faktoring staje się często jednym kołem ratunkowym utrzymującym płynność. Faktor po dokładnej analizie sytuacji, ocenie wiarygodności odbiorców jest w stanie nadal nie tylko finansować bieżącą działalność przedsiębiorstwa, ale przede wszystkim pomóc wyjść z pułapki tworzącego się zadłużenia. Pomoże w przygotowaniu harmonogramu spłat przeterminowanych zaległości podatkowych, w razie potrzeby udzieli wsparcia w ściągnięciu zaległych należności od dłużników czy wspomoże faktoringiem kontrahentów swojego klienta. Tym samym obok klasycznej roli wspierania płynności faktoring coraz częściej pełni rolę restrukturyzacyjną.
Rośnie znaczenie faktoringu eksportowego
Obserwując sytuację polskich MSP widzimy, że ważnym elementem wzrostu wielu firm jest sprzedaż eksportowa. Potwierdzają to również nasze badania Bibby MSP Index. Ankietowani przez nas przedsiębiorcy podkreślali, że dzięki eksportowi mogą zdywersyfikować źródła przychodów, utrzymać moce produkcyjne i zatrudnienie. Dlatego też rośnie znaczenie faktoringu eksportowego. W skali całego polskiego rynku stanowi on już blisko 20% obrotów branży. Patrząc również na najnowsze wyniki podane przez Factors Chain International faktoring eksportowy jest w fazie bardzo dynamicznego wzrostu na całym świecie. W roku 2012 obroty faktoringu w systemie 2 faktorów wzrosły o ponad 36% w porównaniu do 19% wzrostu w roku 2011. Szczególnie dynamiczne wzrosty odnotowały takie rynki jak Chiny, Hong Kong, Turcja czy USA.
W przypadku Bibby Financial Services z faktoringu korzysta blisko 1/3 klientów i liczymy, że ich liczba oraz obroty będą rosły. Nasza specjalizacja w dziedzinie finansowania handlu międzynarodowego, zaznacza się coraz wyraźniej, dzięki międzynarodowej strukturze i obecności na najważniejszych rynkach zbytu polskiego eksportu. Obok sfinansowania transakcji pomagamy zweryfikować wiarygodność kontrahentów, doradzić w kwestiach prawnych a także pomóc w ściągnięciu należności. Dla wielu firm to niebagatelna pomoc, która ogromnie ułatwi start na nowych, często zupełnie nieznanych rynkach.
Krzysztof Kuniewicz
Wojciech Boczoń
