Czy plany rodzinne to temat na rozmowę kwalifikacyjną? Czy wolne dni naprawdę oznaczają odpoczynek od pracy? Wyniki badania Pracuj.pl pokazują, że granice między życiem zawodowym a prywatnym w przypadku wielu osób są wciąż zbyt często przekraczane – i to już od pierwszego kontaktu z potencjalnym pracodawcą. Co więcej, 37% badanych deklaruje, że brak szacunku do czasu prywatnego był dla nich impulsem do odejścia z pracy.
Najważniejsze informacje:
- 23% kandydatów usłyszało podczas rekrutacji pytania o plany rodzinne – najczęściej kobiety.
- Ponad połowa badanych dostrzega „karę za macierzyństwo”, a niemal połowa – „premię za ojcostwo”.
- 37% pracowników odeszło z pracy przez brak szacunku do ich prywatności.
- 38% pracowników sprawdza układ dni wolnych na przyszły rok już w grudniu.
- 46% pracowników deklaruje, że kontaktowano się z nimi służbowo podczas urlopu.
Czy plany rodzinne to temat na rozmowę kwalifikacyjną?
Pytania o życie prywatne wciąż pojawiają się w procesach rekrutacyjnych – mimo że nie mają związku z kompetencjami zawodowymi ani wymaganiami stanowiska. Jak pokazuje badanie Pracuj.pl, 23% respondentów osobiście usłyszało pytanie o plany rodzinne podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Kolejne 31% zna kogoś, kto miał takie doświadczenie.
Zjawisko częściej dotyczy kobiet – o życie rodzinne zapytano 29% z nich, podczas gdy wśród mężczyzn było to 17%. Najczęściej takie pytania kierowane były do osób w wieku 25–44 lata – w obu tych grupach wskazało na nie 27% badanych. Wśród młodszych kandydatów (18–24 lata) odsetek ten wyniósł 20%, a wśród najstarszych – 18%.
Z perspektywy przepisów kwestie związane z życiem prywatnym nie powinny być poruszane podczas rekrutacji – niezależnie od formy, w jakiej zostaną zadane. Kandydat ma prawo odmówić udzielenia odpowiedzi na tego typu pytania, jeśli nie są one bezpośrednio związane z zakresem obowiązków na danym stanowisku. Taka odmowa nie może być podstawą do negatywnej decyzji rekrutacyjnej.
– Pytania o plany rodzicielskie czy sytuację prywatną nie powinny padać w procesach rekrutacyjnych – są nie tylko nieetyczne, ale również niezgodne z przepisami. Kodeks pracy jasno wskazuje, że już na etapie rekrutacji niedopuszczalne jest różnicowanie kandydatów i kandydatek ze względu na ich płeć, wiek, sytuację rodzinną, wyznanie czy poglądy polityczne – komentuje Alicja Wierzbowska, Specjalistka ds. Pozyskiwania Talentów i Marki Pracodawcy.
Rodzicielstwo pod lupą – różne oczekiwania wobec kobiet i mężczyzn
Choć temat rodziny może pojawić się już na etapie rekrutacji, to w codziennej pracy również bywa istotnym kontekstem – zwłaszcza dla osób wychowujących dzieci. Jak pokazuje badanie Pracuj.pl, społeczne oczekiwania wobec matek i ojców wciąż znacząco się różnią – a to wpływa na doświadczenia zawodowe wielu pracowników.
56% respondentów zgadza się ze stwierdzeniem, że kobiety posiadające dzieci muszą mierzyć się z tzw. „karą za macierzyństwo” – czyli trudnościami w utrzymaniu tempa kariery po urodzeniu dziecka. Wśród samych kobiet ten odsetek wynosi 61%, wśród mężczyzn – 51%.
Z kolei 47% wszystkich badanych uważa, że ojcostwo bywa odbierane jako atut – mężczyźni posiadający dzieci częściej zyskują społeczne przyzwolenie na dalszy rozwój zawodowy i są postrzegani jako bardziej stabilni pracownicy.
Choć sytuacja na rynku pracy się zmienia, wciąż widoczne są mechanizmy, które inaczej traktują rodzicielstwo kobiet i mężczyzn. Równość w miejscu pracy zaczyna się od odejścia od stereotypów – również tych związanych z rolą matki i ojca. Jakość pracy nie zależy przecież od tego, czy ktoś jest rodzicem. Zarówno matki, jak i ojcowie powinni mieć równe szanse na rozwój zawodowy – mówi Alicja Wierzbowska z Pracuj.pl.
Poczucie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym nie kończy się jednak na kwestiach związanych z rodzicielstwem. Dotyczy także codziennych nawyków i granic, które pracownicy starają się świadomie budować – na przykład wokół odpoczynku
Urlop pod kontrolą – i pod presją
W obliczu intensywnego rytmu pracy wielu pracowników z wyprzedzeniem planuje czas na odpoczynek. Jak wynika z badania Pracuj.pl, 40% respondentów deklaruje, że z dużym wyprzedzeniem organizują tzw. długie weekendy, a 38% jeszcze w grudniu sprawdza układ świąt w nadchodzącym roku. Taki sam odsetek celowo dobiera dni wolne tak, by wydłużyć przerwę od pracy.
Dane pokazują, że wielu pracowników podchodzi do wypoczynku z dużą świadomością – nie zostawiają go przypadkowi, lecz planują z wyprzedzeniem i przygotowują tak, by nie zakłócać pracy zespołu. 57% badanych wskazuje, że przed urlopem starają się przekazać współpracownikom wszystkie ważne informacje, by zadbać o ciągłość działań. Mimo to niemal połowa – 46% – deklaruje, że zdarzyło im się otrzymać służbową wiadomość lub telefon podczas urlopu.
– Dbanie o odpoczynek pracowników to nie tylko kwestia dobrej atmosfery – to warunek długofalowego zaangażowania i zachowania równowagi między pracą a życiem prywatnym. Urlop nie powinien być traktowany wyłącznie jako obowiązek wynikający z kodeksu pracy, ale jako ważny element kultury organizacyjnej opartej na zaufaniu i odpowiedzialności. Gdy pracownicy mają pewność, że ich prawo do odpoczynku jest szanowane, łatwiej im utrzymać motywację i w pełni angażować się w codzienne zadania – mówi Jolanta Lewandowska – Bitkowska, Ekspertka ds. rekrutacji i rozwoju pracowników w Pracuj.pl.
Granice między życiem zawodowym a prywatnym to jeden z obszarów, który realnie wpływa na decyzje pracowników dotyczące zatrudnienia. Jak pokazuje badanie Pracuj.pl, aż 37% respondentów doświadczyło w swojej karierze sytuacji, w której brak poszanowania czasu prywatnego ze strony przełożonych był impulsem do odejścia z pracy.
Źródło: Pracuj.pl
Wojciech Boczoń
