Historyczne zyski, choćby najlepsze, nie dają gwarancji, że fundusz, który często osiąga ponadprzeciętne wyniki, będzie kontynuował dobrą passę również w kolejnych latach. Dobrze jest jednak zwracać uwagę także na wyniki funduszy w kolejnych, takich samych postępujących po sobie okresach czasu. Pozwala to przynajmniej ogólnie zorientować się, czy interesujący nas fundusz jest akurat na fali wznoszącej, czy może wręcz przeciwnie.
Inwestując w fundusze oczekuje się po nich, co oczywiste, jak najwyższych zysków. Dlatego przy wyborze funduszu, któremu powierzymy oszczędności, często kierujemy się przede wszystkim
jego dotychczasowymi wynikami, mając nadzieję, że w przyszłości również będą one dobre.
Funduszom, a w zasadzie zarządzającym nimi specjalistom, zdarza się – jak to w życiu bywa – raz lepszy, a raz gorszy okres. Istotne jest więc nie tyle czy dany fundusz zarobił w ciągu ostatnich trzech, pięciu czy dziesięciu lat najwięcej, ale to, czy w kolejnych latach regularnie wypracowywał zyski wyższe od średniej, ewentualnie w okresach spadków tracił mniej niż jego konkurenci.
Poniżej przedstawiamy listę pięciu funduszy zaliczanych do kategorii polskich akcji uniwersalnych. To właśnie one, w okresie ostatnich 13 lat, w kolejnych latach kalendarzowych, najczęściej osiągały zyski, które plasowały je w najlepszej ćwiartce wszystkich ocenianych funduszy w kolejnych rocznych zestawieniach. Im wyższa tego częstotliwość, tym wyższa skuteczność funduszu.
Liderem naszego zestawienia najskuteczniejszych funduszy został Quercus Agresywny, działający od marca 2008 roku. Ma więc za sobą pięć pełnych lat kalendarzowych, z których aż cztery zakończył w najlepszej ćwiartce, przy czym dwukrotnie kończył rok na drugiej pozycji, a raz na trzeciej. W sumie daje mu to najwyższą, bo aż 80-proc. skuteczność (4 ćwiartki przez 5 lat).
Pięć najbardziej skutecznych funduszy polskich akcji
| fundusz | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| QUERCUS Agresywny | – | – | – | – | – | – | – | – | 56,5 | 30,9 | -20,6 | 28,2 | 20,0 |
| Aviva Investors Nowych Spółek | – | – | – | – | – | – | – | – | 78,9 | 37,7 | -25,2 | 10,7 | 24,7 |
| Noble Fund Akcji | – | – | – | – | – | – | 33,1 | -49,0 | 47,0 | 21,8 | -21,0 | 25,5 | 8,3 |
| BNP Paribas Akcji | – | – | – | – | – | 55,7 | 2,5 | -55,8 | 45,4 | 23,2 | -34,8 | 24,9 | 6,7 |
| Arka BZ WBK Akcji | -16,4 | 1,6 | 51,5 | 35,8 | 39,4 | 50,3 | 15,5 | -54,9 | 55,2 | 12,1 | -31,9 | 21,8 | 1,5 |
| ŚREDNIA W KATGORII | -14,1 | 1,7 | 37,0 | 23,7 | 23,9 | 41,7 | 11,3 | -50,8 | 40,1 | 18,3 | -24,6 | 17,6 | 11,8 |
Źródło: Analizy Online.
Kolejne miejsce, z 60-proc. skutecznością, przypadło Aviva Investors Nowych Spółek, rówieśnikowi Quercusa, który działalność rozpoczął w kwietniu 2008 roku. W najlepszej ćwiartce w ciągi pięciu lat plasował się trzykrotnie. Następnym wyróżnionym jest funkcjonujący od końca 2006 roku Noble Fund Akcji. W ciągu siedmiu lat czterokrotnie lądował w gronie 25 proc. najlepszych funduszy polskich akcji, co można przeliczyć na 57-proc. skuteczność. Działający jeszcze rok dłużej BNP Paribas Akcji, wykazał się dokładnie 50-proc. skutecznością, co oznacza, że w ciągu ośmiu kolejnych lat kalendarzowych czterokrotnie udało mu się znaleźć w najlepszej ćwiartce. Piąty w naszym zestawieniu był funkcjonujący najdłużej, bo aż od 1998 roku, Arka BZ WBK Akcji. W badanym przez nas okresie, tj. w latach 2001-2013, sześciokrotnie plasował się wśród najlepszych, co daje 46-proc. skuteczność. Warto przy nim jednak zwrócić uwagę, że najlepsze lata w jego wykonaniu to okres 2003-2007 oraz 2009, natomiast w ostatnich czterech latach wiodło mu się zdecydowanie gorzej, gdyż w większości kończył rok z wynikiem słabszym nawet od średniej rynkowej w kategorii funduszy polskich akcji uniwersalnych.
W podobny sposób wyznaczyliśmy także pięć funduszy polskich akcji, które oznaczały się najniższą skutecznością zarządzania. Niechlubnym liderem tego zestawienia został ING Selektywny, który w ciągu ostatnich sześciu pełnych lat kalendarzowych aż czterokrotnie uzyskiwał wynik, który plasował go w najsłabszej ćwiartce rocznych podsumowań stóp zwrotu, choć wypada zauważyć, że ubiegły rok był już znacznie lepszy. Daje to zatem NIEskuteczność na poziomie 67 proc. Kolejne to: Allianz Akcji (56-proc. nieskuteczność) oraz Amplico Akcji Polskich i Inventum Akcji, do niedawna Idea, (50-proc. nieskuteczność). Dla tych trzech funduszy ostatnie dwa lata były szczególnie słabym okresem, a dla Inventum nawet ostatnie trzy lata. Piąty pod względem nieskuteczności był Pioneer Akcji Polskich, który w przeciwieństwie do wymienionej właśnie trójki, w ostatnich dwóch latach nieco się poprawił. Niemniej, obliczony przez nas wskaźnik nieskuteczności wyniósł w jego przypadku 46 proc.
Pięć najbardziej NIEskutecznych funduszy polskich akcji
| fundusz | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| ING Selektywny | – | – | – | – | – | – | – | -59,7 | 45,6 | 10,8 | -35,5 | 9,3 | 14,7 |
| Allianz Akcji | – | – | – | – | 15,4 | 34,7 | 7,7 | -45,8 | 42,4 | 12,1 | -14,2 | 8,1 | 0,0 |
| Amplico Akcji Polskich | – | – | – | – | – | – | – | -53,4 | 30,0 | 15,6 | -22,5 | 15,1 | 5,0 |
| Inventum Akcji (d. Idea) | – | – | – | 16,1 | 15,3 | 45,6 | 14,6 | -44,1 | 36,4 | 30,3 | -29,2 | -41,3 | -16,5 |
| Pioneer Akcji Polskich | -16,4 | 1,6 | 39,2 | 19,1 | 24,1 | 33,6 | 6,4 | -58,3 | 41,7 | 8,7 | -43,0 | 15,9 | 6,2 |
| ŚREDNIA W KATGORII | -14,1 | 1,7 | 37,0 | 23,7 | 23,9 | 41,7 | 11,3 | -50,8 | 40,1 | 18,3 | -24,6 | 17,6 | 11,8 |
Źródło: Analizy Online.
Trzeba pamiętać o tym, że zaprezentowane powyżej wyniki i obliczenia dotyczą historycznych zysków wypracowanych przez fundusze. Nie dają one gwarancji, że dany fundusz, który często osiąga ponadprzeciętne wyniki, będzie kontynuował dobrą passę również w kolejnych latach, co widać choćby po wynikach niektórych z zaprezentowanych powyżej funduszy. Niemniej, dobrze jest zwracać uwagę na wyniki funduszy w kolejnych, takich samych okresach czasu, a nie tylko patrzeć na skumulowany zysk, naliczony za ostatnie trzy, pięć czy dziesięć lat, jak najczęściej się je przedstawia. Pozwala to przynajmniej ogólnie zorientować się, czy interesujący nas fundusz jest akurat na fali wznoszącej, czy może wręcz przeciwnie.
Bernard Waszczyk, Open Finance
Wojciech Boczoń
