Programy premiowe, bardziej znane pod nazwą cashback, jak dotąd skutecznie przyciągały klienta do banków. Wkrótce jednak mogą przestać istnieć i nie pomoże im popularność, jaką się cieszą. Zdaniem Piotra Matuszewskiego z Professional Benchmark Consulting w niedalekiej przyszłości cashback czeka „reorganizacja”. Znany do tej pory model zwrotu części środków za płatności bezgotówkowe zostanie mocno ograniczony lub całkowicie przestanie funkcjonować.
Samo pojęcie cashback na rynku usług finansowych występuje w dwojakim znaczeniu – oznacza możliwość wypłacenia środków za pomocą osobistej karty płatniczej w punkcie usługowym (np. w sklepie). Jednak tym samym terminem opisywana jest także możliwość otrzymania zwrotu określonej w umowie kwoty środków z tytułu płatności kartą. W tym drugim znaczeniu usługa bywa nazywana moneyback.
Cashback (w znaczeniu zwrotu środków), pomimo iż jest relatywnie młodą (nową) usługą, od pewnego czasu budzi kontrowersje, głównie natury prawno-podatkowej. W opinii MF i organów skarbowych zwrot środków stanowił przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Wedle interpretacji organów skarbowych banki powinny były wystawiać do końca lutego każdego roku swoim klientom deklarację PIT- 8C w celu umożliwienia rozliczenia przychodu z tytułu cashback w rozliczeniu rocznym.
Tajemnicą poliszynela było, że banki nie wystawiały klientom deklaracji (PIT-8C), będąc (w ich opinii) prawnie chronionymi postanowieniami art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, który stanowi, iż nagroda w sprzedaży premiowej podlega zwolnieniu z opodatkowania, jeżeli wartość nagrody nie przekracza kwoty 760 zł.
Przysłowiowy „pat” trwałby zapewne dalej w najlepsze, gdyby nie MF, które postanowiło zaradzić sytuacji (przy okazji próbując załatać dziurę budżetową) i w przygotowywanym projekcie nowelizacji ustawy o PIT wprowadziło zasadę opodatkowania 19% zryczałtowanym podatkiem świadczeń otrzymanych przez klientów, od banku w związku z prowadzeniem rachunku bankowego (art. 30 ust. 1 pkt. 4b). Zgodnie z założeniami MF nowa regulacja miałaby wejść w życie wraz z 1 stycznia 2014 r.
Projektowane rozwiązanie legislacyjne wpłynie niewątpliwie na kształt przyszłych programów premiowych oferowanych przez banki. Niewątpliwie z rynku zniknie forma cashbacku – planowane zmiany w ustawie o PIT wespół z podpisaną w dniu 14 października br. nowelizacją ustawy o usługach płatniczych spowodują, że ten typ programu premiowego przestanie być dla banków atrakcyjnym sposobem pozyskiwania klientów. Zwłaszcza nowelizacja ustawy o usługach płatniczych może być przysłowiowym gwoździem do trumny cashbacku.Ustawa bowiem wprowadza górny limit wysokości opłat interchange (od stycznia 2014 nie będą mogły przekroczyć 0,50%).
Podpisanie przez prezydenta nowelizacji kończy toczącą się od kilkunastu miesięcy operę mydlaną. W ubiegłym roku (w lutym) NBP zaproponował stopniowe obniżanie stawek tych opłat, w ramach tzw. „Programu redukcji opłat kartowych w Polsce”, który miał być porozumieniem pomiędzy: (1) bankami, (2) wystawcami kart płatniczych, (3) sprzedawcami, którzy akceptują płatności kartami oraz (4) agentami rozliczeniowymi, którzy rozbudowują i obsługują terminale. Zamiarem NBP było, aby do 2017 r. opłaty interchange w Polsce osiągnęły średni poziom UE. W lipcu ub.r. NBP podał, że zaproponowany przez tę instytucję Program nie został zaakceptowany przez uczestników rynku.
W pierwszej połowie br. Visa oraz MasterCard poinformowały, iż rozpoczną cykl obniżek opłat interchange. Jednak w tym czasie w Sejmie trwały już prace nad ustawową regulacją tych opłat.
Skutkiem wprowadzenia zmian dla banków będzie spadek przychodów z tytułu prowizji i opłat (z operacji kartowych). Mniejsze wpływy z interchange spowodują, że banki albo gwałtownie obniżą wysokość zwrotów w ramach cashback albo wycofają usługę z oferty.
Dla przykładu – Millenium już zapowiedział, że od 2014 r. w ramach Dobrego Konta nie będzie już usługi cashback (bank dotychczas zwracał 3% za każde 100 PLN zapłacone kartą w odpowiednich sklepach). Jednocześnie bank poinformował, że udostępni cashback (ze zwrotem 1%) w ramach Konta Internetowego.
Zmiany w usłudze cashback dokonał już Alior Sync (zamiast limitu 1.250 PLN miesięcznie oddaje 200 PLN rocznie) oraz Meritum Bank.
Małymi krokami zbliża się okres świąt Bożego Narodzenia – zarówno przedsiębiorstwa, jak i banki będą chciały poprawić własne wyniki sprzedażowe. Najbliższe tygodnie pokażą, który model premiowy banki wybiorą/zaproponują klientom. A może zaskoczą nas czymś nowym?
Póki co, na rynku króluje jeszcze cashback – najwyższy możliwy zwrot (premia) jest przyznawana przez BOŚ Bank. Zmiany w wysokości opłat interchangeod stycznia 2014 r. spowodują, że banki albo gwałtownie obniżą wysokość zwrotów w ramach cashback albo wycofają usługę z oferty.
Przyszłością programów premiowych w naszej ocenie wydaje się model zaproponowany przez mBank (mOkazje), który jest nowatorskim rozwiązaniem w polskiej bankowości, w zakresie programów rabatowych. Zaletą programu mOkazje jest fakt, iż zniżka/premia dla klienta za aktywność sprzedażową nie będzie pochodziła ze środków banku, lecz sprzedawcy. Tym samym, wedle zapewnień mBanku, klient nie będzie musiał rozliczać się z fiskusem, bowiem program jest formą rabatów udzielanych przez sprzedawców, a nie zapłatą z banku.
Źródło: Professional Benchmark Consulting
Wojciech Boczoń
