Rok 2005 okazał się rekordowy, jeśli chodzi o liczbę nowych złośliwych programów. Laboratorium firmy Panda Software zarejestrowało znaczący wzrost liczby nowych kodów. Odnotowano ponad 46 000 nowych zagrożeń, takich jak wirusy, trojany, robaki, boty i inne rodzaje złośliwych aplikacji, co w porównaniu z rokiem 2004 stanowi wzrost aż o 240%. Wzrosła nie tylko liczba gatunków złośliwego oprogramowania, ale również rodzaj i zakres ich wykorzystania. W minionym roku pojawiły się nowe zjawiska, takie jak pharming, czy programy przestępcze (crimeware) oraz pierwsze wirusy na konsole do gier (Sony PSP, Nintendo DS).
Co nas gryzło najczęściej?
W 2005 roku Laboratorium Panda Software wykryło 10 000 botów. Znacząco wzrosła również liczba nowych wirusów, w tym robaków i trojanów. Najliczniejszą grupę zagrożeń stanowiły różnego rodzaju niechciane reklamy (adware) oraz programy szpiegujące (spyware). W obu przypadkach rozprzestrzenianie się tego typu zagrożeń miało na celu osiągnięcie korzyści finansowych ich twórców. Drugie miejsce pod względem liczebności zajęły trojany, których twórcy także liczą na wysokie zyski.
Epidemie wywołane za pośrednictwem robaków pocztowych nie miały już takiego zasięgu jak te w roku 2004. To sugeruje, że pojawił się pewien postęp w zabezpieczeniach i wzrost świadomości użytkowników komputerów. Zmiany te są także wynikiem nowych zachowań twórców złośliwych kodów, których obecnie motywuje wspomniana już nadzieja na wysokie zyski, a nie jak wcześniej duży rozgłos. Pod koniec 2005 roku liczba nowych odmian wirusów przekroczyła 100 000, więcej niż wykryto zagrożeń w ciągu ostatnich 20 lat.
Nowe zagrożenia wykryte przez TruPrevent
Najczęściej do Laboratorium Panda Software trafiały nowe wirusy wysłane z komputerów, gdzie użytkownicy mieli zainstalowane Technologie TruPreventfirmy Panda Software. Technologie te proaktywnie wykrywają nieznane wirusy zanim zostaną one zidentyfikowane. Laboratorium Panda Software wykrywa obecnie około 300 nowych rodzajów niebezpiecznych aplikacji dziennie. W wykrywaniu nowych wirusów decydującą role odgrywają inteligentne technologie, m.in. TruPrevent, które pozwalają na szybkie odkrycie pojawiających się nowych zagrożeń z całego świata oraz zapobieganie nieoczekiwanym infekcjom i atakom.
Co w przyszłości?
Rok 2006 zapowiada się jako rok programów przestępczych. Już w 2005 r. wykorzystanie tych programów przez osoby niepowołane dla zapewnienia sobie skuteczniejszych ataków phishingu stało się poważną plagą i nic nie zapowiada, aby w tym roku było inaczej. W przyszłości na porządku dziennym będą ataki precyzyjnie wymierzone przeciwko niewielkim grupom potencjalnych ofiar. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że techniki oszustw internetowych oparte wyłącznie na procesach socjotechnicznych będą powoli odchodziły w przeszłość, może z wyjątkiem phishingu. To samo można powiedzieć o metodach rozprzestrzeniania się złośliwych programów, szczególnie tych wykorzystujących znane od dawna robaki. Należy oczekiwać wzrostu liczby gatunków złośliwych programów wykorzystujących rootkity. Adware, spyware i programy potencjalnie niepożądane są i nadal będą najczęściej spotykanymi zagrożeniami w Internecie. Obecność złośliwych programów w telefonach komórkowych chwilowo ma jeszcze charakter incydentalny, ale nie wolno ignorować potencjału możliwości oferowanych przez tę platformę jako środka dystrybucji: w najbliższych latach i w tej dziedzinie doczekamy się nowości.
Niezależnie od typu zagrożenia, ich twórcy będą usiłowali pozostać niezauważeni przez firmy zajmujące się bezpieczeństwem i przez użytkowników. Na pewno będą działać tylko przez określony czas. Można zatem przewidzieć, że liczba zagrożeń internetowych znacznie wzrośnie, ale prawdopodobnie nie wystąpi zbyt wiele epidemii.
Wojciech Boczoń
