Mimo nieco niższej dynamiki wzrostu aktywów netto zarządzanych przez krajowe fundusze inwestycyjne, miniony rok był kolejnym, który branża zaliczy do udanych. Świadczyć o tym może choćby dalsza istotna poprawa relacji między aktywami a wartością krajowego PKB. Według szacunków firmy Analizy Online wskaźnik ów wzrósł w ciągu 12 miesięcy z poziomu 9,3% do 11,8%. Warto przy tym podkreślić, że można się spodziewać jego dalszych wzrostów, gdyż w krajach rozwiniętych takich jak Włochy, Niemcy czy Hiszpania, relacja aktywów funduszy znajdujących się w posiadaniu gospodarstw domowych do wartości PKB pozostaje na prawie dwukrotnie wyższym poziomie. To może oznaczać, że branżę funduszy inwestycyjnych w Polsce w długim okresie nadal czeka dynamiczny rozwój, który powinien doprowadzić przynajmniej do podwojenia aktywów pozostających w zarządzaniu. Mimo tej pozytywnej długoterminowej perspektywy, rozwój wyrażony zmianą wartości aktywów nie będzie miał charakteru jednostajnego. W krótszych okresach czasu będziemy mieli do czynienia nawet ze spadkami aktywów, podobnie jak miało to miejsce w końcu roku 2007.
Negatywna zmiana wartości aktywów, zarządzanych przez krajowe TFI w grudniu, w większym stopniu wynikała z przewagi umorzeń nad wpłatami, niż ze spadku wartości wycen jednostek. Analizy Online szacują, że w grudniu klienci funduszy wycofali z nich netto -1,1 mld PLN.
Miniony rok przyniósł istotne zmiany w strukturze aktywów, w podziale na poszczególne segmenty rynku. Największym wygranym są niewątpliwie fundusze akcji, których aktywa netto na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy uległy podwojeniu i wyniosły w grudniu 42,2 mld PLN.
Zdecydowanie szybciej, bo 4-krotnie rosły przy tym środki zgromadzone w funduszach akcji zagranicznych. Jednocześnie w obrębie funduszy akcji
zagranicznych istotnej zmianie uległa struktura poszczególnych grup. O ile w końcu 2006 roku segment ten został zdominowany przez fundusze akcji spółek europejskich (AKZ_EU, 44,5%) oraz amerykańskich (AKZ_US, 30,3%), o tyle w grudniu 2007 największy udział w rosnącym torcie „wykroiły” sobie fundusze inwestujące w krajach naszego regionu (AKZ_NE, 29,6%). Z kolei w segmencie funduszy akcji polskich nadal kilkanaście procent rynku stanowią fundusze małych i średnich spółek, których udział w lipcu przekraczał nawet 23%.
Następny segment, który na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy istotnie zwiększył swoje aktywa to fundusze mieszane, w przypadku których roczna dynamika sięga +46%. To zarazem druga obok funduszy akcyjnych grupa produktów, która w horyzoncie roku zdołała poprawić swój rynkowy udział.
Wśród tych, którym się to nieudało znalazły się fundusze nieruchomości (NIE_UN). W ich przypadku wzrost wartości zarządzanych aktywów sięga +35%. Najwyższą dynamikę wygenerowały przy tym produkty dedykowane inwestorom indywidualnym, których certyfikaty stanowią przedmiot obrotu giełdowego. W obliczu braku nowych emisji certyfikatów, cała dynamika ich aktywów wynika wyłączenie ze wzrostu wartości inwestycji, dokonanych przez zarządzających tymi funduszami.
Ponad dwukrotnie wolniej rosły środki zgromadzone w funduszach stabilnego wzrostu, którym powierzyliśmy blisko 1/5 naszych funduszowych oszczędności. Wzrost aktywów dotyczył również najbardziej bezpiecznych produktów, czyli funduszy pieniężnych i gotówkowych, które zakończyły rok zarządzając środkami wyższymi o +11%. Ostatnią rosnącą grupą były fundusze sekurytyzacyjne, które zdołały powiększyć swoje aktywa o +7%.
Na przestrzeni minionego roku, spadek aktywów odnotowaliśmy jedynie w dwóch grupach.
O -15% zmniejszyła się wartość środków zgromadzonych w funduszach z ochroną kapitału, przy czym za spadek odpowiadają głównie fundusze krajowe (OKP_UN), których aktywa zmniejszyły się o ponad 1/3. Środki zgromadzone w grupie funduszy zagranicznych (OKZ_UN), opartych głównie o model produktu strukturyzowanego, wzrosły w ciągu roku o +22,9%.
Ostatnią grupą kończącą rok z mniejszymi aktywami są fundusze papierów dłużnych, których środki spadły w ciągu 12 miesięcy o -18%. W tym przypadku spadek aktywów netto dotyczył zarówno produktów inwestujących w papiery emitowane w złotówkach, jak i tych inwestujących w euroobligacje bądź papiery dolarowe. Rosły natomiast aktywa pozostałych funduszy dłużnych (PDX_XX), które skupiają produkty ukierunkowane na inwestycje w obligacje denominowane w innych walutach lub te, bez określonej waluty podstawowej.
Wojciech Boczoń
