Brak korzyści
Banki często obciążają konsumentów kosztami ubezpieczenia kredytu hipotecznego, mimo że nie jest on ani stroną umowy, ani jej beneficjentem.
– Kredytobiorca, w stosunku do umowy ubezpieczenia pomiędzy bankiem a ubezpieczycielem, jest wyłącznie osobą trzecią i z tytułu jej zawarcia nie zyskuje jakiejkolwiek formy zabezpieczenia własnych interesów – mówi Ewa Ostrowska, radca prawny z Kancelarii Prawnej Gregorowicz-Ziemba, Krakowiak, Gąsiorowski.
– W praktyce oznacza to, że kredytobiorca opłaca składki wynikające z umowy, która zabezpiecza jedynie przedsiębiorcę – mówi Marek Niechciał, prezes UOKiK.
Dodaje, że jeśli ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie bankowi, to konsument ponosi odpowiedzialność regresową.
– W takiej sytuacji od nas zależy obrona naszych praw. Trzeba udowodnić, nierzadko w procesie cywilnym, ziszczenie się okoliczności, od jakich zależała wypłata świadczenia, np., że straciliśmy pracę na skutek likwidacji zakładu pracy, nie zaś z własnej woli, licząc na przejęcie spłaty rat kredytu przez bank – tłumaczy Anita Turek, radca prawny, partner w Kancelarii Gardocki i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.
Wątpliwości prawników
W ocenie UOKiK nie ma żadnych podstaw prawnych usprawiedliwiających takie działania banków. Z taką opinią zgadza się część prawników.
– Istnieją racjonalne względy, które pozwalają zakwalifikować postanowienie umowy kredytowej, obciążające konsumenta kosztami własnych działań ochronnych banku, jako niedozwolone w rozumieniu kodeksu cywilnego – mówi Ewa Ostrowska.
Jej zdaniem, narzucony kredytobiorcy obowiązek, de facto przenoszący na niego ryzyko działalności bankowej, w świetle licznych możliwości zabezpieczenia umów wydaje się naruszać jego interesy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami.
Niektórzy prawnicy są jednak innego zdania.
– Trudno wymagać, aby banki, udzielając kredytów bez zabezpieczeń, ponosiły w ten sposób tak daleko idące ryzyko działalności gospodarczej. Kosztami ubezpieczenia obciążony jest kredytobiorca, gdyż to on w zamian za pozyskanie środków finansowych daje zabezpieczenie spłaty tych środków – uważa Joanna Rudnicka, prawnik z Kancelarii Radców Prawnych Skoczyński Wachowiak Strykowski.
Co może być uzasadnieniem dla prawa regresu, które przysługuje ubezpieczycielowi wobec kredytobiorcy? Jak banki argumentują potrzebę obciążenia konsumentów kosztami polisy ? Czy rzeczywiście obowiązek ubezpieczania kredytów hipotecznych jest ułatwieniem dla klientów ?
Więcej: Gazeta Prawna 29.05.2008 (104) – str.19
