Globalny kryzys kredytowy, trwający od stycznia 2008 r. doprowadził to do nagłego ograniczenia kredytów bankowych, gwałtownego spadku poziomu ufności dla graczy rynkowych oraz spowolnienia działalności.
Oceny Coface dla Wielkiej Brytanii i Irlandii zostały obniżone z A1 do A2 (kraje te – ze względu na pogarszającą się sytuację – były już wcześniej umieszczone na negatywnej liście obserwacyjnej). Rating Islandii, wpisanej na negatywną listę obserwacyjną w marcu 2007 r., został obniżony o dwie oceny, z A1 do A3. Włochy, Francja i Hongkong, zachowały swoje oceny, zostały jednak umieszczone na negatywnej liście obserwacyjnej w celu monitorowania sytuacji.
Zakres obecnego kryzysu kredytowego powinien być porównywalny do tego z 2001 r., lecz mniejszy niż trzech poprzednich kryzysów (z 1973 r., 1982 r. i 1991 r.);
Wskaźnik niewypłacalności zarejestrowany przez Coface wzrósł o 36% w okresie od stycznia do września 2008 r., w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku;
Rozprzestrzenianie się kryzysu poprzez czynnik popytu jest mniejsze niż podczas poprzednich kryzysów, dzięki odporności krajów wschodzących;
Jednakże ograniczenie kredytów jest silniejsze, ze względu na bardzo charakterystyczny składnik finansowy tego kryzysu.
Podobnie jak poprzednie kryzysy kredytowe, ten kryzys będzie trwał od 18 miesięcy do 2 lat, ponieważ nawet jeżeli gospodarka światowa wejdzie w długotrwały okres jednostajnego wzrostu, spółki przystosują się.
Te dwie cechy (tzn. poważny charakter i okres trwania kryzysu kredytowego) oznaczają, iż inne bańki, które jeszcze nie pękły, nie powinny pęknąć w najbliższych miesiącach. (dolar, Chiny, bańki kredytowe przy nowych instrumentach finansowych).
Powyższy wzrost ryzyka doprowadził do serii obniżeń ratingów krajów, która zaczęła się od umieszczenia w kwietniu 2007r. Stanów Zjednoczonych z ratingiem A1, na liście obserwacyjnej ze wskazaniem negatywnym. Obecnie dotarło to do serca strefy euro.
Kryzys na rynku nieruchomości, po którym nastąpił kryzys finansowy, doprowadził do wyraźnego zwiększenia się ryzyka kredytowego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Islandii
Tendencja zniżkowa w sektorze nieruchomości w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Islandii była główną przyczyną kryzysu. Po Stanach Zjednoczonych i Hiszpanii, oceny tych trzech krajów, umieszczone wcześniej na negatywnej liście obserwacyjnej, zostały obniżone z A1 do A2 i do A3 (Islandia).
W Wielkiej Brytanii kryzys finansowy i rynku nieruchomości ma coraz większy wpływ na wydatki gospodarstw domowych i wydatki spółek. Widoczny jest wzrost liczby upadających przedsiębiorstw (o 14% w pierwszej połowie 2008 r.).
W Irlandii kryzys rynku nieruchomości rozprzestrzenił się na całą gospodarkę, doprowadzając do recesji. Niewypłacalność spółek wzrosła o 75% w pierwszej połowie roku.
Islandia, poza tendencjami zniżkowymi na rynku nieruchomości, boryka się z załamaniem systemu bankowego. Powaga kryzysu zmusza Coface do obniżenia jej umieszczonego na negatywnej liście obserwacyjnej ratingu z A1 do A3.
Coface przewiduje rosnące problemy podmiotów gospodarczych w tych trzech krajach.
Spadek zaufania oraz zapaść na rynku kredytowym przeszkodą dla spółek włoskich i francuskich
We Włoszech wzrasta ryzyko, jakiemu muszą stawiać czoła spółki w kontekście jednostajnego wzrostu, rosnących kosztów oraz ograniczeń kredytów. Rating A2 kraju został wpisany na listę obserwacyjną ze wskazaniem negatywnym.
Francja otrzymała rating A1, który obecnie został wpisany na listę obserwacyjną ze wskazaniem negatywnym. Kraj ten z kolei ucierpiał na kryzysie kredytowym. Coface zarejestrował wysoki wzrost poziomu niewypłacalności spółek francuskich (do 75% na koniec września 2008 r., w porównaniu z wrześniem 2007 r.). Wzrost ten jest szczególnie odczuwalny od lata tego roku. „Sektor transportu, budownictwa i nieruchomości były pierwszymi których dotknął kryzys” – stwierdza Olivier Cazal, kierownik ds. oceny ryzyka Coface we Francji. „To pogorszenie wynika z rosnących trudności jakie napotykają spółki w dostępie do kredytów, jak również ze spowolnienia działalności.”
Coface nadal jednak pełni swoją funkcję łagodzenia wpływu kryzysu na spółki
– poprzez utrzymywanie, a nawet podwyższenie swoich zobowiązań: od 1 stycznia 2008 r., wolumen kredytów gwarantowanych przez Coface na rzecz spółek francuskich wzrósł o 18%, osiągając wartość 52 mld euro;
– poprzez wypłatę odszkodowań z tytułu roszczeń, jeżeli takowe istnieją;
– oraz poprzez pełnienie funkcji zapobiegawczej, pomoc spółkom w unikaniu współpracy z klientami zagrożonymi niewypłacalnością. Główną przyczyną upadku spółki nadal pozostaje upadek jej głównych klientów.
– Znajomość specyfiki poszczególnych sektorów oraz weryfikacja i stałe monitorowanie sytuacji głównych graczy w branżach pozwala wcześnie wychwycić pojawiające się problemy z płatnościami u odbiorców naszych klientów – komentuje Katarzyna Kompowska, prezes Coface Poland. Dzięki temu Coface może informować Klientów o zwiększającym się ryzyku oraz wcześnie podejmować działania prewencyjne. To w znacznym stopniu ogranicza niebezpieczeństwo pojawienia się efektu domina, gdy kłopoty jednego przedsiębiorstwa powodują problemy całej branży
Wojciech Boczoń
