W Europie widoczne jest obecnie spowolnienie wzrostu i pomimo że Rosja, Polska i państwa bałtyckie nie należą do państw najbardziej zagrożonych, słabnący popyt na eksport ograniczy ich wzrost w drugim półroczu. Dotychczas gospodarki krajowe radziły sobie dobrze, lecz problem strefy euro wpłynie na cały region, ponieważ Europa dąży do przywrócenia poziomu wzrostu i odbudowę zaufania. Nawrót kryzysu zadłużeniowego państw, w połączeniu z głębszą i trwalszą recesją w strefie euro, pozostaje największym zagrożeniem także dla Europy Wschodniej, gdyż szczególnie małe i otwarte gospodarki państw bałtyckich są wrażliwe na dalszy spadek popytu na eksport. W tym obszarze przewidujemy trudności z utrzymaniem wzrostu w państwach bałtyckich także w 2013r.
Gospodarka Rosji w dalszym ciągu stabilnie rośnie, przy czym istotną siłą napędzającą wzrost krajowy jest konsumpcja indywidualna. Główne zagrożenie wzrostu płynie z Europy, gdyż ponad 50% rosyjskiego eksportu skierowana jest do Unii Europejskiej. W oparciu o nasze optymistyczne prognozy dotyczące ropy naftowej, nie przewidujemy żadnych fundamentalnych zmian w konsumpcji indywidualnej, czy też innych składnikach PKB. Wprowadzone reformy mogą także polepszyć środowisko ekonomiczne w nadchodzących latach, co też umacnia nasz stosunkowo optymistyczny pogląd na tę gospodarkę.
Polska gospodarka nie zdołała uniknąć skutków ubocznych kryzysu w strefie euro, gdyż daje się jej we znaki gwałtowny spadek popytu zewnętrznego. Ujemny wpływ na gospodarkę ma także zaostrzenie polityki fiskalnej oraz spowolnienie wzrostu konsumpcji. Ewentualny bodziec fiskalny będzie zbyt słaby i zbyt spóźniony, by można było uniknąć dalszego spowolnienia w pozostałej części 2012r. i pierwszym półroczu 2013r., lecz wraz z polepszaniem się sytuacji w strefie euro, powinno to wystarczyć, by Polska powróciła później na ścieżkę wzrostową.
Słaby popyt na eksport zaciążył na wzroście w Estonii. Spodziewamy się, że ta niekorzystna sytuacja potrwa do roku 2013, gdy zgodnie z naszymi oczekiwaniami popyt na eksport powinien wzrosnąć w Europie. Wzrost obecnie napędzany jest przez popyt wewnętrzny, w dalszym ciągu rośnie też skala inwestycji prywatnych. Wpływ na spowolnienie gospodarcze w Estonii wywiera fakt, że gospodarka uzależniona jest od popytu na eksport istniejącego po stronie silniejszych państw europejskich, takich jak państwa skandynawskie.
Łotewska gospodarka ciągle pozytywnie zaskakuje. Pierwsza połowa 2012r. okazała się być bardzo udaną, przez co skorygowaliśmy w górę nasze prognozy wzrostu, przy czym istotną siłą napędową pozostaje popyt na eksport. Niemniej oczekujemy spowolnienia wzrostu, ze względu na trudności w Europie. Pomimo obniżenia stawki VAT, naszym zdaniem deficyt budżetowy utrzyma się poniżej poziomu 3% PKB. Spodziewamy się, że spowoduje to obniżenie inflacji w nadchodzących miesiącach, co też zwiększy prawdopodobieństwo przyjęcia euro w 2014r.
Litewska gospodarka dalej rośnie, pomimo faktu, że przeciwny wiatr z Europy obniża tempo wzrostu notowane w ubiegłym roku. Oczekujemy, że w drugim półroczu wzrost gospodarczy wciąż będzie przyzwoity, dzięki dobremu popytowi wewnętrznemu, na którym w drugim kwartale zaciążyły pewne czynniki tymczasowe. Mimo iż inflacja wyhamowuje, naszym zdaniem istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że Litwa nie spełni kryterium z Maastricht na początku przyszłego roku. W takich okolicznościach w naszej opinii przyjęcie przez Litwę euro w 2014r. jest scenariuszem mało prawdopodobnym.
Rosja:
- Déjà vu odnośnie inflacji – przyspieszająca inflacja pobudzi Centralny Bank Rosji (CBR) do działania w II połowie roku.
- Utrzymanie restrykcyjnej polityki monetarnej w nadchodzących kwartałach
- Utrzymanie solidnego tempa wzrostu, lecz przewidywane jest słabsze drugie półrocze
- Rekordowo niskie bezrobocie sprzyja konsumentom
- CBR ciągle poszerza pasmo wahań kursu rubla
Polska:
- Gospodarka traci impet, lecz spowolnienie jest pod kontrolą
- Konsolidacja fiskalna najprawdopodobniej zostanie wstrzymana
- Podwyższona inflacja opóźnia poluźnienie polityki monetarnej
- Obniżki stóp procentowych są tylko kwestią czasu
- Umocnienie złotego w sytuacji dążenia do osiągania zysków
Estonia:
- Gospodarka pozostaje w dołku
- Produkcja przemysłowa ustabilizowana, utrzymują się trudności zewnętrzne
- Nastąpiła dość znaczna poprawa przychodów i zysków przedsiębiorstw
- Przewidywane jest tylko nieznaczne obniżenie sprzedaży detalicznej
Łotwa:
- Gospodarka wciąż pozytywnie zaskakuje
- PKB ciągle w trendzie wzrostowym
- Łotwa powiększa udziały w rynkach eksportowych
- Inflacja zwalnia, lecz jest powyżej celu
Litwa:
- Wykazuje odporność
- Zdrowy handel detaliczny i produkcja przemysłowa
- Spełnienie kryterium inflacyjnego traktatu z Maastricht pod dużym znakiem zapytania
- Deficyt budżetowy obniża się zgodnie z oczekiwaniami
Źródło: Nordea Bank Polska
Wojciech Boczoń