Rośnie znaczenie Rosji na globalnej mapie działalności innowacyjnej. Ostatnie wydarzenia, takie jak rozpoczęcie obrotu na rynku innowacji i inwestycji na głównej giełdzie rosyjskiej czy sukces grudniowego Kongresu Innowacji w St. Petersburgu są dowodem coraz większego zainteresowania zagranicznych inwestorów tą branżą. Jak stwierdza Frost & Sullivan, globalna firma doradcza, rosyjskie środowisko innowacyjne stało się zapleczem dla rosnącej liczby inicjatyw badawczo-rozwojowych podejmowanych przez zagraniczne spółki i instytucje badawcze.
Główna giełda rosyjska ogłosiła rozpoczęcie obrotu na rynku innowacji i inwestycji 10 grudnia 2009 r. Tego samego dnia rosyjska spółka biotechnologiczna The Human Stem Cells Institute (HSCI) przeprowadziła pierwszą ofertę publiczną (ang. Initial Public Offering – IPO). HSCI zajmuje się rozwojem zaawansowanych technologii opartych na komórkach macierzystych, w celu opracowania sposobów leczenia poważnych schorzeń, takich jak choroby mózgu czy choroby nowotworowe. IPO zakończyła się niebywałym sukcesem – popyt przewyższył podaż, a cena akcji rosła o 15-20 % dziennie.
Według Darii Pozharovej, konsultantki z warszawskiego oddziału Frost & Sullivan: „Pierwsza w Rosji IPO spółki biotechnologicznej to wydarzenie przełomowe i oznaka przyspieszenia działalności innowacyjnej w tym kraju. Mocne zaangażowanie władz rosyjskich w kwestie rozwoju innowacyjnego sektora gospodarki to niewątpliwie krok, który może mieć istotny wpływ na poziom rosyjskiej przedsiębiorczości innowacyjnej.” Choć Rosja tradycyjnie może poszczycić się dużą liczbą instytucji i laboratoriów naukowo-badawczych, to ich praca nie miała dotychczas szerszego uznania w świecie. Bieżąca polityka może się bardzo przysłużyć generowaniu innowacyjnych projektów i inicjatyw, a także wzmocnić wizerunek Rosji jako kraju wspierającego innowacyjność.
Skalę bieżącej działalności innowacyjnej w kraju oraz jej potencjał pokazała w pełni seria istotnych wydarzeń związanych z innowacyjnością. Grudniowy ogólnorosyjski Kongres Innowacyjny w St. Petersburgu zgromadził ponad 2,5 tys. naukowców i przedsiębiorców zajmujących się rozwojem ważnych społecznie produktów i technologii. Przedstawiono szeroki wachlarz projektów, od rozwiązań pozwalających na badanie elementów toksycznych w wodzie, poprzez technologie oparte na aktywnych nanomembranach, aż po urządzenia do łatwiejszego wykrywania chorób nowotworowych. Kongres spotkał się z dużym zainteresowaniem spółek i inwestorów z zagranicy. Niektóre projekty zyskały uznanie międzynarodowych korporacji – np. kilka z nich zostało wyróżnionych przez markę Mercedes-Benz koncernu Daimler AG za innowacje ekologiczne w branży motoryzacyjnej.
„Siłą napędową rosyjskiego życia innowacyjnego są w głównej mierze utalentowani naukowcy i przedsiębiorcy techniczni koncentrujący się na perspektywicznych dziedzinach, takich jak biotechnologia, instrumenty medyczne, systemy bezpieczeństwa, nanotechnologia, technologie wodno-energetyczne czy informatyka, w tym także „zielone” IT” – dodaje Pozharova. „Większość działalności innowacyjnej koncentruje się w Moskwie, Zielenogradzie, St. Petersburgu, Tomsku i Nowosybirsku, gdzie mieści się wiele innowacyjnych firm, instytucji badawczych i centrów innowacyjno-technologicznych. W przypadku ośrodków takich jak Tomsk, innowacja stała się osią rozwoju regionalnego. W kilku z wymienionych miast powstały już centra innowacji, zakładane przez międzynarodowe korporacje z branży IT. Należą do nich np. centra koncernu Microsoft w St. Petersburgu, Moskwie i Tomsku.”
Rosyjskie środowisko innowacyjne stało się zapleczem dla rosnącej liczby inicjatyw badawczo-rozwojowych podejmowanych przez zagraniczne spółki i instytucje badawcze. Przedsiębiorcy i naukowcy częściej współpracują z zagranicznymi instytucjami badawczymi, międzynarodowymi korporacjami i inwestorami, i to im sprzedają swoje pomysły. Jedną z przyczyn rozwoju takiej współpracy jest fakt, że potencjał rynkowy omawianych technologii w kraju bywa często ograniczony. Obecność branż zaawansowanych technologicznie, które mogłyby wchłonąć nowe technologie i innowacyjne produkty, jest w dzisiejszej Rosji ograniczona, do tego dochodzą niewystarczające powiązania pomiędzy innowacją a produkcją. Z tego względu technologie opracowywane przez rosyjskich naukowców często znajdują zastosowanie na rynkach zagranicznych, które są bliższe branżom – użytkownikom końcowym.
„W kontekście obecnej intensyfikacji działalności innowacyjnej w kraju przewidujemy, iż Rosja może stać się coraz bardziej znaczącym elementem globalnego systemu działalności innowacyjnej. To czy innowacyjne pomysły mogłyby zostać wykorzystane w kraju, czy też w skali globalnej, zależałoby od szeregu czynników, a w szczególności od trafnej lokalizacji branż zaawansowanych technologicznie, w rodzaju przemysłu farmakologicznego, wyrobów medycznych czy rodzimej produkcji sprzętu. Kolejnym ważnym czynnikiem jest stopień modernizacji branż usługowych, takich jak usługi komunalne czy telekomunikacyjne, które mogłyby zabsorbować omawiane technologie” – podsumowuje Pozharova.
Źródło: Frost & Sullivan
Wojciech Boczoń