Firma General Electric (GE) przedstawiła wyniki drugiej edycji corocznych badań pod nazwą „Globalny Barometr Innowacji” (Global Innovation Barometer). Potwierdziły one, że przedsiębiorstwa wciąż uważają innowacje za główny czynnik decydujący o sukcesie, konkurencyjności i możliwości tworzenia nowych miejsc pracy, ale równocześnie pokazały, iż w trudnym i niepewnym środowisku gospodarczym i politycznym firmy nie zawsze mogą wykazać swoją zdolność do tworzenia innowacji.
Utrzymujący się stan niepewności w światowej gospodarce znacznie osłabił innowacyjność przedsiębiorstw. 9 na 10 badanych firm stwierdziło utrudnienie dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania lub zmniejszenie skłonności do ryzyka. W szczególności 88% respondentów uważa, że dostęp do średnio- i długoterminowego kapitału o dużym stopniu ryzyka (venture capital), inwestycji prywatnych i funduszy publicznych stał się trudniejszy, a 77% przyznaje, iż ich skłonność do ryzyka spadła lub została poddana ponownej ocenie.
„Tegoroczne badanie potwierdza wiele z tego, co już obserwujemy na światowym rynku, a więc, że niepewności właściwe dla dzisiejszego środowiska ekonomicznego kwestionują zdolności biznesu do innowacji.” – powiedziała Beth Comstock, wiceprezes i dyrektor ds. marketingu GE. „Rozumiemy te wynik, w pewnym sensie, jako okrzyk bojowy dla liderów biznesu, aby zrozumieć, gdzie i jak ich strategie innowacji są kwestionowane i aby dążyć do nowych rozwiązań. Innowacje to potężna dźwignia, dzięki której możemy sprostać wyzwaniom współczesnego świata. Umożliwiają nam efektywniejsze wykorzystanie zasobów, zwiększenie produkcji przy równoczesnym obniżeniu kosztów oraz dostarczanie lepszych rozwiązań, które rynki mogą wykorzystać do pobudzenia wzrostu gospodarczego i podniesienia jakości życia obywateli”.
W tym roku GE rozszerzył zakres swoich globalnych badań. Objęły one blisko 3000 dyrektorów wyższego szczebla z 22 krajów, którzy są bezpośrednio zaangażowani w tworzenie strategii oraz podejmowanie decyzji dotyczących innowacji w swoich firmach. Celem badań, przeprowadzonych na zlecenie GE przez niezależną firmę badawczo-konsultingową StrategyOne, było znalezienie czynników przyspieszających i hamujących innowacyjność oraz przeanalizowanie opinii na temat możliwości innowacji i związanych z nimi problemów.
Innowacje i wzrost są ze sobą nierozerwalnie związane
Zdaniem respondentów, związek między innowacjami a konkurencyjnością jest dziś silniejszy niż kiedykolwiek. Porównanie wyników badań z zewnętrznymi danymi gospodarczymi wykazało, że kraje, w których polityka dotycząca innowacji została uznana przez dyrektorów za bardziej konkurencyjną, osiągają wyższy wzrost niż pozostałe.
• 92% dyrektorów uznało innowacje za największą dźwignię konkurencyjności gospodarki, a 86% – za najlepszy sposób tworzenia nowych miejsc pracy w swoich krajach.
• Kraje, w których firmy są najbardziej zadowolone z politycznego i społecznego podejścia do innowacji, wykazują wyższy wzrost PKB (średnio 5,19%) niż te, w których firmy czują się zaniepokojone lub zagrożone polityką w tym zakresie (średnio 2,32%).
• Najbardziej zadowoleni z polityki swoich krajów w zakresie innowacji okazali się dyrektorzy z Izraela, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Szwecji i Singapuru, najmniej – z Japonii, Rosji, Polski i Francji.
• Co ciekawe, Japonia pomimo negatywnej oceny własnego środowiska polityki ochrony innowacji, została ponownie wskazana przez globalnych liderów biznesu, jako trzeci najbardziej innowacyjny kraj na świecie, zaraz po USA i Niemczech, a przed Chinami
Ankieta wykazała, że wewnętrzne inwestycje firm w innowacje, od budżetu badań i rozwoju po nakłady na tworzenie nowych produktów i modeli biznesowych, są szczególnie zagrożone wtedy, gdy społeczność przedsiębiorstw dostrzega niekorzystne zmiany w polityce rządu dotyczącej wspierania innowacji.
• 71% firm, które odnotowały niekorzystne zmiany polityki zewnętrznej lub priorytetów budżetowych rządu w wyniku światowego kryzysu finansowego, wskazało również na cięcia we własnych wydatkach na badania i rozwój.
• W skali globalnej przedsiębiorstwa były najmniej zadowolone (42%) ze skuteczności i koordynacji rządowego wsparcia dla innowacji.
„Inwestowanie w innowacje często decyduje o globalnej konkurencyjności. Może ono mieć różne formy – od wspierania tradycyjnych badań i rozwoju po tworzenie nowych produktów, rynków i modeli biznesowych” – powiedziała Comstock. „Dzisiejsze cięcia odbiją się niekorzystnie na rozwoju gospodarczym i społecznym w nadchodzących latach oraz mogą poważnie zmniejszyć zdolność firm do konkurowania na rynku. Zarówno rządy, jak i przedsiębiorstwa powinny więc wspierać newralgiczny obszar gospodarki, jakim są innowacje”.
Nowe podejście firm do innowacji
Badania przeprowadzone w 2012 r. potwierdziły wyniki pierwszego raportu „Barometr”: firmy odchodzą od tradycyjnego, zamkniętego modelu innowacyjności do nowego, który jest oparty na współpracy między wieloma partnerami, docenia kreatywność mniejszych organizacji i jednostek oraz umożliwia dostosowanie rozwiązań do lokalnych potrzeb. Liderzy biznesu na całym świecie zgodnie stwierdzają, że największe innowacje XXI wieku nie będą zorientowane wyłącznie na zysk, lecz na szerzej pojmowane korzyści, a potrzeby człowieka są równie ważne, jak wyniki finansowe.
• Ponad 88% dyrektorów uważa, że w XXI wieku innowacje będą powstawać w zupełnie inny sposób niż dotychczas.
• Zdaniem 77% respondentów, jednostki oraz małe i średnie firmy mogą dziś być równie innowacyjne, jak duże przedsiębiorstwa.
• 73% twierdzi, że głównym motorem innowacji będzie ludzka kreatywność i badania naukowe.
Wyniki badań wskazują jednak na pewne rozbieżności ocen dotyczących znaczenia partnerskiej współpracy oraz potrzeby szukania partnerów w najbliższej przyszłości. Można tu mówić o „paradoksie partnerstwa”: o ile 86% dyrektorów na całym świecie stwierdziło, iż współpraca jest ważnym komponentem nowego modelu innowacyjności, to zaledwie 21% uznało znalezienie partnerów za priorytet dla firmy, która chce być innowacyjna.
Nie ma uniwersalnych rozwiązań
„Barometr” wykazał przede wszystkim, że o ile na poziomie globalnym innowacje nadal zmierzają w kierunku otwartego modelu zorientowanego na współpracę, to na poziomie lokalnym mamy do czynienia ze złożonymi modelami możliwości i barier, w przypadku których nie ma ogólnych, gotowych rozwiązań, ale trzeba rozpatrywać sytuacje na konkretnych rynkach. Środowiska poszczególnych krajów są bardzo zróżnicowane, podobnie jak opinie na temat tego, gdzie i dzięki komu innowacje mogą być najbardziej efektywne.
„Aby zaistniały korzystne warunki dla innowacji, potrzebna jest odpowiednia kombinacja czynników wewnętrznych i zewnętrznych, którą można szybko dostosować do potrzeb konkretnego rynku i klienta” – powiedziała Comstock. „Na szczęście, jak wykazały tegoroczne badania, firmy zainteresowane zwiększeniem swojej konkurencyjności są gotowe do wdrożenia nowoczesnego modelu innowacyjności, który ułatwi im tworzenie najlepszych rozwiązań i przyniesie oczekiwane korzyści”.
Źródło: GE
Wojciech Boczoń