Nowy samochód, remont, komunia, wyprawka, święta – zawsze znajdzie się jakiś cel, na który trzeba wygospodarować w domowym budżecie znaczną kwotę. Jak wynika z serii raportów Santander Consumer Banku ,,Polaków portfel własny” oszczędzanie jest stałym elementem naszego stylu życia, niezależnie od okazji w kalendarzu. Badania wykonane na potrzeby banku pokazują, że znaczna cześć polskich rodzin do większych wydatków przygotowuje się z dużym wyprzedzeniem. A to oznacza, że oszczędzają nie tylko w październiku, który jest miesiącem oszczędzania.
Jak pokazują dane uzyskane na potrzeby serii raportów ,,Polaków portfel własny” Santander Consumer Banku, nie ma pory roku, która nie stanowiłaby wyzwania dla budżetów domowych. W konsekwencji polskie rodziny muszą być oszczędne nie tylko w październiku, który od dziesięcioleci obchodzony jest jako miesiąc oszczędzania. Zdecydowana większość z nas stara się pokrywać nawet znaczące, sezonowe wydatki z bieżących dochodów – najcześciej kosztem rezygnacji z różnych konsumpcyjnych planów, nawet przez kilka poprzedzających miesięcy.
Potrzeby nie mają końca
Wiosną budżety domowe muszą udźwignąć wydatki związane ze świętami wielkanocnymi, planowanymi wakacjami, wymianą samochodu czy uroczystościami rodzinnymi, takimi jak wesele czy komunia. Z danych zgromadzonych przez Santander Consumer Bank wynika, że dodatkowo po zimie aż jedna czwarta Polaków inwestuje pieniądze w remont mieszkania i jest to dla nich najważniejsze wyzwanie finansowe sezonu. Z nadejściem wiosny wiążą się również przygotowania do wyjazdów majówkowych i wakacji, na które zbiera 19,7 proc. Polaków. Na każdy z tych celów prawie 42 proc. z nas odkłada z dużym wyprzedzeniem.
Okres, kiedy konsumujemy większe oszczędności to również lato – ponosimy wówczas koszty wakacji i kompletujemy wyprawki szkolne. Według danych z raportów Santander Consumer Banku ,,Polaków portfel własny – rodzina w szkole”, 14 proc. rodziców oszczędza na ten cel z wyprzedzeniem przez kilka miesięcy. Z wyprzedzeniem o takich wydatkach muszą myśleć w szczególności rodzice o niższych dochodach lub mający na utrzymaniu większa liczbę dzieci. Co piąty Polak (21,1 proc.) deklarował też, że z dużym wyprzedzeniem przygotowuje się do wydatków wigilijnych.
Polak odporny na zachcianki
Z deklaracji Polaków wynika, że jako społeczeństwo nie jesteśmy podatni na czar promocji.
– Badania przeprowadzone na potrzeby serii raportów ,,Polaków portfel własny” pokazują, że jesteśmy świadomymi konsumentami, odpornymi na chwilowe pokusy i niespodziewane okazje. Prawie połowa z nas deklaruje, że korzysta z promocji wyłącznie wtedy, gdy przeceniony został produkt, którym byliśmy zainteresowani już wcześniej. Z kolei 18,5 proc. ankietowanych celowo wybiera te artykuły, na które jest aktualnie zniżka, kierując się chęcią obniżenia codziennych wydatków – mówi Anna Kula, rzeczniczka prasowa Santander Consumer Banku. Najczęściej oszczędności dzięki promocjom nie przekraczają 100 zł w skali miesiąca (42,4 proc. wskazań). Osób deklarujacych oszczędnosci na kwoty powyżej 300 zł było w sumie 6,6 proc.
Popularny w wielu krajach zachodnich Black Friday interesuje co drugiego mieszkańca naszego kraju – chęć skorzystania z promocji z okazji ,,święta zakupów” deklarowało 49 proc. Polaków badanych na zlecenie Santander Consumer Banku. Konsumenci, którzy wzięli udział w listopadowym dniu wyprzedaży wykazywali daleko idący pragmatyzm. Na liście zakupów planowanych podczas Black Friday królowały odzież i obuwie. Na związane z nimi promocje czekało prawie 72 proc. ankietowanych.
“Grosz do grosza, a będzie kokosza”
Z oczywistych względów w grupie oszczędzających z wyprzedzeniem na większe wydatki dominują osoby z najmniejszymi dochodami. Jednak, jak wynika z raportów Santander Consumer Banku, oszczędzanie jest również domeną osób z dużymi zarobkami. W roku 2018 na okazje związane ze ,,świętem zakupów” czekało aż 30,7 proc. Polaków zarabiających ponad 5 000 zł netto. Najbogatsi nie planowali też rozrzutności w związku z Bożym Narodzeniem. Aż 13,1 proc. osób z największymi zarobkami zadeklarowało, że nie zamierza przeznaczyć na ten cel więcej niż 300 zł. Podobne plany mieli najmniej zarabiający – aż 17, 6 proc. z nich deklarowało, że ich wydatki wigilijne nie przekroczą więcej niż 300 zł.
Co ciekawe, prym w oszczędzaniu wiodą kobiety. Jak dowodzą raporty “Polaków portfel własny”, częściej korzystają one z promocji na produkty (22,9 proc. wskazań w porównaniu do 13,7 proc.) i z wyprzedaży specjalnych. W 2018 roku aż 32,5 proc. kobiet planowało zakupy w Black Friday, mężczyzn było niemal dwa razy mniej (16,5 proc.). Ponadto kobiety są bardziej zaangażowane w szukanie okazji, co jest widoczne w różnych sferach życia np. przy zakupie nowego samochodu czy wyprawki szkolnej dla dziecka. Inwestując w nowe auto, panie częściej od panów biorą pod uwagę długoterminowe koszty jego utrzymania (14,5 proc. wskazań w porównaniu do 12,2 proc. mężczyzn). Natomiast w przypadku wydatków na szkołę kobiety chętniej korzystają z pomocy rządowego programu ,,Dobry Start” (77 proc. w stosunku do 57 proc. mężczyzn).
Badania do serii raportów ,,Polaków portfel własny” zostały przeprowadzone na zlecenie Santander Consumer Banku przez IBRIS w ankietach telefonicznych. Dane do raportów z roku 2018 zebrano w dniach: 2-3 lipca (,,Rodzina w szkole”), 9-11 października (,,Kochamy okazje”) i 5-6 listopada (,,Świąteczne przygotowania”). Natomiast w 2019 roku na przełomie lutego i marca przeprowadzono ankietę do raportu ,,Wiosenne wyzwania”, a w kwietniu do zestawienia ,,W drodze”. W każdym badaniu wzięły udział osoby pełnoletnie z całej Polski. Próba, n=1000. W przypadku badania ,,Rodzina w szkole” brano pod uwagę rodziców dzieci w wieku szkolnym. Podobnie ankieta ,,W drodze” została przeprowadzona na grupie aktywnych kierowców.
Wojciech Boczoń