Jedna z najważniejszych polskich kolekcji sztuki trafia na aukcję

Inwestycje 07.11.2011 (07:54)

Jak co roku grudzień będzie obfitował w aukcje dzieł sztuki. Jednak tym razem ostatni miesiąc roku rozpocznie się bezprecedensowym wydarzeniem na rynku sztuki – po raz pierwszy odbędzie się licytacja poświęcona w całości dziełom sztuki z jednej kolekcji. Aukcję Dzieł Sztuki z kolekcji Fundacji Signum przygotowuje warszawska DESA Unicum.

Dobre dzieła inwestycją z zyskiem

Takiego wydarzenia na rynku sztuki jeszcze nie było – poznańska Fundacja Signum, która tworzy swoją kolekcję od lat. 90, postanowiła sprzedać część zbioru na specjalnie zorganizowanej aukcji, którą przygotowuje dom aukcyjny DESA Unicum. Wystawione na licytacje dzieła zostały wybrane przez ekspertów – w ich ocenie takie właśnie prace mogą wzbudzić obecnie największe zainteresowanie. Uznane nazwiska, okres powstania dzieł i ich historia to czynniki, które przemawiają za tym, że oferowane obiekty są nie tylko kolekcjonerskimi rarytasami, ale także dobrą inwestycją. Jak pokazują okresy wahań koniunktury, dzieła sztuki stanowią stabilną lokatę i są coraz częściej wybierane jako alternatywne do narzędzi finansowych źródła inwestowania.

Grudniowa aukcja będzie najważniejszym wydarzeniem w tym roku na polskim rynku sztuki. Sto obiektów najwyższej klasy w cenach wywoławczych znacząco poniżej wartości rynkowej wzbudza bardzo duże zainteresowanie wśród kolekcjonerów sztuki oraz inwestorów – mówi Juliusz Windorbski, prezes zarządu DESA Unicum.

Niecodzienna oferta

Katalog stanowi wybór prac wybitnych twórców sztuki dawnej oraz współczesnej (czyli powstałej po 1945 r.). Część z nich to dzieła rzadkie, takie, które sporadycznie pojawiają się w obrocie aukcyjnym i słusznie określane są mianem rarytasu kolekcjonerskiego. Do nich z pewnością zaliczyć można wczesną, kubizującą pracę Meli Muter pt. „Akt” z ceną wywoławczą 140 000 zł – obrazy z tego okresu twórczości praktycznie nie pojawiały się dotąd na polskim rynku. W ofercie znalazł się również jej doskonały olej „Macierzyństwo”, którego licytacja rozpocznie się od 100 000 zł. Porównywalne dzieło artystki w marcu tego roku w paryskim DA Artcurial sprzedano za niemal 400 000 zł. Licytacja w DESIE Unicum rozpocznie się na poziomie ¼ tej ceny, co pokazuje, jak atrakcyjne są ceny wywoławcze dzieł z grudniowej aukcji.

W ofercie znalazły się także dzieła Henryka Epsteina, takie jak „Martwa natura z rybami”, która licytowana będzie od 30 000 zł, podczas gdy porównywalne prace tego artysty kilka lat temu znajdowały nabywców za niemal 100 000 zł. Dużym zainteresowaniem kolekcjonerów na całym świecie cieszą się kubistyczne obrazy Henryka Haydena. Na aukcji w DESIE Unicum będzie można licytować reprezentatywną kompozycję z tego właśnie okresu twórczości artysty – „Martwa natura kubistyczna” wystawiona jest z ceną wywoławczą na poziomie 250 000 zł. Jak można wnioskować z zapisów na odwrocie, obraz należał przez lata do innego wybitnego kubisty Andre Lothe i był wystawiony na najważniejszej wystawie monograficznej Haydena w Paryżu. To światowej klasy dzieło, niezwykle rzadko spotykane na polskim rynku. Za podobny obraz 5 lat temu nabywca w nowojorskiej siedzibie Sotheby’s zapłacił niemal 500 000 zł, a najlepsze prace w tym stylu osiągają ceny nawet do 1 600 000 zł („Fille assise au bouquet de fleurs” w czerwcu w Sotheby’s w Paryżu).

Fundacja w ramach działalności i tworzenia kolekcji z powodzeniem wyszukała także artystów ciekawych, ale wciąż mało znanych. Na aukcji pojawią się m.in. prace Samuela Teplera, malarza polskiego pochodzenia, który osiadł w Izraelu, który w Polsce jest twórcą zapomnianym i niedocenionym przez krytykę. Po raz pierwszy jego prace wystawiano w Zachęcie dopiero w 1991 roku! Dużo bardziej jest za to znany w Izraelu i we Włoszech. Równie interesującym artystą jest Piero Cividalli, artysta włoskiego pochodzenia, który podobnie jak Tepler, zamieszkał w Izraelu. Do tego samego pokolenia należy także, reprezentowany w kolekcji przez kilka prac, Leo Kahn, który przebył podobną artystyczną drogę. Artystów tych łączy wiele – talent, droga życiowa i artystyczna, jak też duży potencjał wzrostu wartości ich twórczości.

Ta specyficzna aukcja będzie także świetną okazją aby nabyć niedrogie, a zweryfikowane przez specjalistów i uznane przez rynek obrazy z dobrym pochodzeniem. Przykładem może być „Autoportret” Alfreda Aberdama z ceną wywoławczą 6 000 zł, „Portret we wnętrzu” Hanny Rudzkiej Cybisowej, który licytowany będzie od 3 000 zł, czy „Dziewczęta w parku” Henryka Epsteina i „Pejzaż” Wojciecha Weissa (cena wywoławcza każdego z nich to 15 000 zł). Nieco wyżej dom aukcyjny zacznie licytację „Starej Bretonki” Szymona Mondzaina (20 000 zł) oraz wybitnego portretu Meli Muter (35 000 zł).

Poza sztuką XIX i pierwszej połowy XX wieku ważną rolę w kolekcji Fundacji Signum odgrywa sztuka współczesna. Uwagę zwraca np. świetna praca Jana Tarasina ukończona w 1986 roku, która licytowana będzie od wywoławczych 45 000 zł. Tej klasy obrazy stworzone przez zmarłego w 2009 r. mistrza polskiej abstrakcji pojawiają się w obiegu rzadko i są wysoko cenione. Z pewnością warto także zainteresować się „Aktem kubistycznym” Stanisława Fijałkowskiego (ur. 1922 r.), wczesną pracą, powstałą jeszcze w trakcie studiów u Władysława Strzemińskiego. Obraz ten ma bogatą historię wystawową, co podnosi jego wartość rynkową. Aukcje w Polsce oraz zagranicą potwierdzają również wysoką rynkową wartość klasycznych reliefów Henryka Stażewskiego. Wystawiony na aukcji niebieski relief z lat 70. licytowany będzie od 40 000 zł. Jego wartość rynkowa to dwa razy tyle.

Na polskim rynku sztuki aukcja poświęcona w całości dziełom sztuki z jednej kolekcji odbędzie się po raz pierwszy. Warto podkreślić, że na świecie takie wydarzenia są powszechne i stanowią filar funkcjonowania rynku. Licytacje całości lub części kolekcji prywatnych czy instytucjonalnych są zazwyczaj dla kupujących najatrakcyjniejszymi. Aukcje obiektów, które należały do zbiorów sławnych osób, znanych fundacji lub firm, przyciągają dodatkowo osoby wcześniej nie interesujące się kolekcjonerstwem.

Kolekcja Fundacji Signum jest jedną z największych i najbardziej znanych polskich kolekcji prywatnych, co istotne dochód ze sprzedaży zostanie przeznaczony na realizację celów statutowych fundacji, czyli m.in. dalsze popularyzowanie sztuki. Wśród wystawionych na licytację obiektów znajdują się zarówno wspaniałe dzieła sztuki dawnej (np. Jacka Malczewskiego czy Meli Muter), jak i doskonałe prace współczesne – będzie więc w czym wybierać! Mam nadzieję, że grudniowa aukcja przyciągnie tłumy i będzie rozpoczęciem nowego rozdziału w historii rynku sztuki w Polsce. – mówi Andrzej Starmach, właściciel krakowskiej Starmach Gallery, mecenas sztuki współczesnej.

Sztuka i pomoc

Poznańska Fundacja Signum, która wystawia na aukcję w DESIE Unicum część zbiorów, w swoich działaniach łączy zaangażowanie pomocowe ze sztuką. Oprócz wsparcia, jakie oferuje osobom potrzebującym, otacza opieką także artystów. Ponadto czynnie angażuje się w promocję polskiej sztuki m.in. poprzez organizowanie i finansowanie wystaw w kraju i za granicą, wspieranie galerii, wspomaganie prac nad katalogowaniem i archiwizacją dorobku artystycznego, upowszechnianie dzieł sztuki i zabezpieczanie ich przed niszczeniem. W 2009 roku Signum zainaugurowała działalność zagranicznej filii, która mieści się w Palazzo Donà w Wenecji przy Campo San Polo. Jako pierwszą w tej przestrzeni zorganizowano wystawę „Obudźcie się, aby śnić” współkuratorowaną przez prof. Andrzeja Turowskiego i Grzegorza Musiała. Ekspozycje udostępniane są zwiedzającym bezpłatnie. Jak piszą o filii fundatorzy na stronie swojej organizacji: „Liczymy, że dzięki wyjątkowemu położeniu stanie się ona miejscem dialogu odmiennych kultur, religii i stylów życia oraz międzynarodowych spotkań w imię sztuki (…)”. Środki pozyskane z aukcji Fundacja przeznaczy na cele statutowe.

Fundacja Signum jest laureatem wielu nagród i wyróżnień, które potwierdzają jej rolę w świecie artystycznym. W ubiegłym roku założyciele Fundacji otrzymali nagrodę od Muzeum Sztuki w Łodzi, „za szczególne wsparcie udzielone Muzeum Sztuki w Łodzi oraz wkład w rozwój instytucji”. Redakcja „Arteonu” w rankingu najważniejszych fenomenów artystycznych 2009 roku umieściła na pozycji 7 zorganizowaną przez Fundację wystawę „Obudźcie się, aby śnić”. Założyciele Fundacji Signum zostali wymieni przez redaktorów pisma „Obieg” i autorów bloga „ArtBazaar” na 52 miejscu w Setce „Obiegu” – rankingu „najbardziej wpływowych osób i środowisk w polskim art worldzie” w 2009 roku. W 2003 roku wystawa „Magia koloru. Samuel Tepler 1918-1998”, przygotowana wspólnie z Muzeum Historii Miasta Łodzi, wyróżniona została przez Ministra Kultury jako najciekawsze Wydarzenie Muzealne Roku, w kategorii „wystawy w całości przygotowane ze zbiorów zagranicznych”. W ostatnich miesiącach kilkoro artystów związanych z Fundacją otrzymało okolicznościowe nagrody krakowskiego Związku Polskich Artystów Plastyków, przyznawane w ramach obchodów 100-lecia organizacji. Uhonorowani zostali min. Janina Kraupe, Janusz Matuszewski, Stanisław Rodziński i Zbigniew Sprycha, których prace wystawione zostaną na aukcji.

Najdrożej sprzedane dzieła – Mela Muter

Małe siostry / pejzaż	90 000 EUR	Artcurial, Paris
Dwie Epoki	59 000 EUR	Agra Art, Warszawa
Portret Georg’a Polti	57 000 EUR	Sotheby’s, London

Najdrożej sprzedane dzieła – Henryk Hayden

Siedząca dziewczyna z bukietem, 1919 r.	380 000 EUR	Sotheby’s, Paris
Martwa natura, 1918 r.	260 000 EUR	Sotheby’s, Paris
Osobistości Kubiści 1919 – 20 r.	236 000 EUR	Sotheby’s, London
Martwa natura, 1918 r.	162 000 EUR	Christie’s, London

Najdrożej sprzedane dzieła – Jan Tarasin

Zbroja, 1965 r.	38 000 EUR	Uppsala Auktionskammare
Obiekty, 1962 r.	29 000 EUR	Christie’s, Amsterdam
Przedmioty III, 1965 r.	24 500 EUR	DESA Unicum, Warszawa

Najdrożej sprzedane dzieła – Jankiel Adler

Człowiek z mułem, 1929 r.	94 000 EUR	Ketterer, Monachium
Błogosławiący Rabin, 1919 r.	89 000 EUR	Christie’s, London
Dwie figury, 1944 r.	74 000 EUR	Christie’s, London

Aukcja Dzieł Sztuki z kolekcji Fundacji Signum odbędzie się 1 grudnia 2011 r. o godz. 19 w domu aukcyjnym DESA Unicum, ul. Marszałkowska 34-50. Wystawę obiektów oglądać można od 18 listopada w godz. 11-19 (pn-pt) i 11-16 (sob) w siedzibie domu aukcyjnego.

Kolejne aukcje w DESIE Unicum: