Badanie zostało przeprowadzone na zlecenie organizacji Visa Europe w sektorze Małych i Średnich Przedsiębiorstw (MiŚP), które stanowią znaczącą część polskiej gospodarki. Przykładowo, w 2005 r. około 1,7 mln podmiotów tego sektora faktycznie prowadzących działalność zatrudniało niemal 96% osób pracujących w gospodarce (poza rolnictwem), przy czym zasadnicza część przypadała na przedsiębiorstwa mikro, zatrudniające do 9 pracowników. Właściciele małych i średnich firm to osoby młode i wykształcone – w 2005 r. ponad 60% z nich miało mniej niż 40 lat, a ponad 70% legitymowało się wykształceniem wyższym lub średnim.
„To pierwsze takie badanie w Polsce dotyczące bezpośrednio sposobów dokonywania płatności w sektorze MiŚP; pokazało ono, że choć najbardziej powszechnymi metodami płacenia pozostają przelew i gotówka, to znaczący odsetek przedsiębiorstw już wykorzystuje karty płatnicze, przede wszystkim karty firmowe” – powiedział na konferencji prasowej Eugeniusz Śmiłowski, prezes Research International Pentor.
Szczegółowe wyniki wskazują, że znakomita większość małych i średnich firm (89%) korzysta z firmowego rachunku bankowego, a kolejne 9% równolegle korzysta również z prywatnych rachunków. Najczęściej stosowaną formą płatności jest przelew bankowy (95% wskazań), a 81% badanych opłaca różne wydatki związane z prowadzeniem firmy gotówką. 34% respondentów deklaruje, że korzysta z firmowych kart płatniczych a 13% respondentów używa do firmowych płatności prywatnych kart płatniczych.
Przelewy są wykorzystywane do wszelkiego rodzaju płatności. W szerokim zakresie używana jest gotówka, przy czym najwięcej wskazań otrzymały takie kategorie wydatków, jak podróże służbowe (53% wskazań), paliwo (39%) oraz reprezentacja (36%).
Firmowe karty płatnicze są wykorzystywane przez przedsiębiorców z sektora MiŚP przede wszystkim do płacenia za paliwo (tę kategorię wskazało 24% badanych), podróże służbowe (23%), koszty reprezentacyjne (14%) oraz serwisowanie samochodów (10%). Te same kategorie wydatków – paliwo, podróże służbowe oraz wydatki reprezentacyjne – zajęły trzy pierwsze miejsca na liście wydatków opłacanych kartą zarówno wtedy, gdy przedsiębiorca deklarował korzystanie z karty firmowej jak i wtedy, gdy korzystał z karty prywatnej. Zdaniem organizacji Visa zalety płatności kartą, takie jak prostota i łatwość dokonania transakcji, które są doceniane przez przedsiębiorców sektora MiŚP prawdopodobnie sprawią, iż właśnie w tych trzech kategoriach płatności kartą najszybciej będą zastępowały płatności gotówkowe i przelewy.
„Badanie przynosi interesujące informacje. Cieszymy się, że polscy przedsiębiorcy doceniają zalety używania kart płatniczych do regulowania płatności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spodziewamy się, że będą oni coraz częściej sięgać po ten nowoczesny instrument umożliwiający zwiększanie efektywności gospodarowania. Tę gotowość do sięgania po nowe rozwiązania już widzimy w postaci szybkiego wzrostu zainteresowania kartami Visa Business” – powiedziała Małgorzata O’Shaughnessy, dyrektor generalna Visa Europe w Polsce. W 2006 r. liczba kart Visa Business zwiększyła się o prawie 25%, zaś łączna wartość płatności tymi kartami o ponad 26%.
Respondenci, którzy korzystają z kart płatniczych do opłacania wydatków związanych z prowadzeniem firmy pytani o powody korzystania z kart zwracali uwagę przede wszystkim na prostotę płatności; aż 78% pytanych stwierdziło, iż aspekt ten ma „bardzo duży” lub „duży” wpływ na decyzję, by korzystać z karty. Pogląd, że karty są bezpieczniejsze od gotówki jest ważny przy wyborze tej formy płatności dla 73% badanych. Szybkość transakcji uzyskała 60% wskazań a potrzeba dokonywania płatności przez Internet 50% wskazań. Dla podobnego odsetka badanych płacenie kartą stanowi „niedrogą formę kredytu”, lub „odroczoną formę płatności”. Badani wskazywali też na takie aspekty, jak kontrola wydatków pracowników oraz… przyzwyczajenie.
21% przedsiębiorców objętych badaniem deklaruje, że byłoby skłonne zacząć płacić kartą płatniczą za te wydatki, które obecnie opłaca w inny sposób. Pytani o to, co mogłoby ich do tego zachęcić respondenci wskazywali przede wszystkim rabaty na artykuły biurowe (41% wskazań), zniżki w ubezpieczeniach (35% wskazań) oraz zniżki na świadczenia medyczne (30%). Na liście ofert, które mogłyby skłonić przedsiębiorców do częstszego posługiwania się kartą płatniczą znalazły się też programy lojalnościowe (np. możliwość zbierania mil lotniczych), zniżki w hotelach oraz zniżki przy wynajmie samochodów.
Kartą, którą najczęściej mają w portfelu przedsiębiorcy z sektora MiŚP jest karta Visa – każdego rodzaju: debetowa, obciążeniowa czy kredytowa. Spośród przedsiębiorców objętych badaniem – również tych, którzy obecnie nie korzystają z kart – 43% wskazało markę Visa jako najbardziej odpowiednią dla ich firmy; ten procent wskazań jest ponad dwukrotnie wyższy niż procent wskazań drugiej w kolejności spośród najczęściej wymienianych marek kart płatniczych. Wśród różnych aspektów, dla których badani sądzą, że marka Visa byłaby najbardziej odpowiednia dla ich firmy 53% wskazań uzyskał argument, że jest to karta dostosowana do potrzeb małych i średnich firm. Respondenci zwracali także uwagę na szeroką sieć akceptacji
i wiarygodność kart Visa.
„To dla nas duża satysfakcja, że przedsiębiorcy wskazywali karty Visa jako najbardziej odpowiednie dla małych i średnich firm. Staramy się zapewnić różnorodną ofertę spełniającą oczekiwania przedsiębiorstw tego sektora i wspólnie z bankami członkowskimi Visa Europe wychodzić naprzeciw ich oczekiwaniom. W najbliższej przyszłości spodziewamy się m.in. szybkiego wzrostu zainteresowania kredytowymi kartami Visa Business” – dodała Małgorzata O’Shaughnessy.
Właśnie karta Visa Business, wyemitowana w maju 1991 r., była pierwszą kartą systemu Visa wydaną w Polsce, a zarazem pierwszą w ogóle kartą płatniczą wydaną w kraju. Liczba kart Visa Business systematycznie rośnie; na koniec 2006 r. sięgnęła łącznie 403 tys., tj. o 24,8% więcej niż rok wcześniej. Łączna wartość płatności kartami Visa Business, Visa Gold Business i Visa Business Electron zwiększyła się o 26,5%.
Karta Visa Business jest produktem wysoko wyspecjalizowanym, służącym do realizowania wydatków służbowych na miejscu bądź w podróży. Przez ponad 10 lat służbowe karty Visa wydawane były jako wypukłe karty Visa Business i Visa Gold Business, natomiast począwszy od jesieni 2001 r. są wydawane w Polsce również jako płaskie karty Visa Business Electron. Ta karta to najnowszy produkt systemu Visa dla przedsiębiorców oraz pracowników firm i instytucji, łączący zalety karty Visa Business – oferty dla podmiotów prawnych – z bezpieczeństwem karty Visa Electron. Większość kart Visa do użytku służbowego wydanych w Polsce to karty debetowe. Wydawane są także karty Visa Business z odroczoną płatnością, a jako ostatni produkt wprowadzone zostały na rynek kredytowe karty Visa Business.
W 2005 r. organizacja Visa Europe przedstawiła ofertę specjalną dla posiadaczy kart Visa Business w ramach wdrażanego w Polsce programu Merchant Discount Programme, który sprawdził się w innych krajach Unii Europejskiej. Program ten umożliwia posiadaczom kart Visa Business, Visa Gold Business oraz Visa Business Electron, wydawanych w Polsce przez 32 banki skorzystanie ze specjalnych warunków zakupu, tj. rabatów i upustów wynegocjowanych przez Visa Europe z polskimi firmami partnerskimi. Posiadacze kart Visa Business mogą także korzystać z rabatów poza granicami Polski, np. przy płatnościach za pobyt w hotelu, wynajem samochodu, itp. na mocy porozumień o charakterze międzynarodowym.
Firmy w całej Europie coraz częściej posługują się różnego typu kartami Visa Business traktując je jako narzędzie wspomagania działalności przedsiębiorstwa poprzez zapewnienie łatwego i wygodnego sposobu płacenia za zakupy towarów i usług, bardziej efektywne zarządzanie wydatkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym lepszą kontrolę nad wydatkami służbowymi oraz przepływem gotówki.
Wojciech Boczoń