Warto zacząć od fundamentalnej sprawy, jaką jest inwestowanie lub po prostu oszczędzanie zarobionych pieniędzy. Samo zdanie sobie sprawy z potrzeby „odkładania” zarobionych pieniędzy jest już połową finansowego sukcesu. W Polsce regularnie oszczędza około 15% obywateli, z których większość stanowią ludzie średniozamożni. Wiedzą, że materialne zabezpieczenie przyszłości swojej rodziny zależy głównie od nich samych. Gorzej wypadają statystyki dotyczące ludzi zamożnych i tych gorzej sytuowanych. W obu przypadkach w większości konsumują oni całe swoje dochody – niezależnie od tego czy zarabiają tysiąc złotych, czy dziesięć tysięcy miesięcznie. W krajach Europy Zachodniej regularnie oszczędza przeciętnie ok. 60% społeczeństwa, przy czym inwestowanych jest ok. 10% zarobków. W Polsce ten odsetek jest ciągle na niezadowalającym poziomie 4–5%. Szacunki ekspertów wskazują, że trzeba odkładać przynajmniej ok. 10–12% miesięcznych zarobków, aby zaoszczędzona w ten sposób kwota gwarantowała w miarę dostatnie życie, np. po przejściu na emeryturę.
Osoba chcąca inwestować zarobione pieniądze i mająca małą wiedzą, w jakie produkty finansowe powinna lokować swoje oszczędności, na początku powinna określić swój tzw. horyzont inwestycyjny. Czyli na jak długo chce zainwestować swoje pieniądze i w jaki sposób to robić – poprzez regularne miesięczne składki, czy może odkładając, np. raz na kwartał lub półrocze, większe kwoty. Po drugie – jaki ma cel inwestycyjny i jaką kwotę może przeznaczyć, aby móc go w przyszłości zrealizować. Ważne, żeby realnie podejść do swoich możliwości finansowych (nie zaniżać ich ani nie zawyżać). Trzecim ważnym czynnikiem decydującym o wyborze konkretnych instrumentów finansowych jest poziom ryzyka, na jaki możemy sobie pozwolić inwestując. Im wyższe ryzyko inwestycyjne, tym możliwie wyższe zwroty z inwestycji i jednocześnie większe prawdopodobieństwo poniesienia strat. W dłuższym okresie inwestycyjnym, który w przypadku rynku polskiego zaczyna się powyżej pięciu lat, możliwość poniesienia strat przy agresywnym inwestowaniu maleje z każdym rokiem.
Odpowiedziawszy sobie szczerze na powyższe pytania można przejść do wyboru konkretnych produktów finansowych, które w możliwie najwyższym stopniu będą odpowiednie dla naszych celów inwestycyjnych. W obecnej sytuacji rynkowej najlepszym wyborem dla osób chcących inwestować rok i więcej lat są fundusze inwestycyjne. Ich wybór na polskim rynku jest ogromny (na chwilę obecną jest ponad 300) i liczba ta systematycznie wzrasta. Są fundusze bardzo bezpieczne, jak rynku pieniężnego lub obligacji, umiarkowanie ryzykowne, jak stabilnego wzrostu, i zrównoważone. Najbardziej agresywne i niosące ze sobą równocześnie najwyższe ryzyko strat są fundusze akcji oraz akcji małych i średnich spółek. W zależności od stopnia ryzyka, jakie jesteśmy w stanie przyjąć, wybrać można fundusze z danej kategorii. Instytucje finansowe oferują również dosyć szeroki wybór funduszy zagranicznych. Jednakże wziąwszy pod uwagę sytuację naszej gospodarki, dobre dane makroekonomiczne, jak i perspektywy rozwoju – warto wybierać polskie fundusze inwestycyjne, ponieważ w perspektywie kilku lat będą przynosić wyższe zwroty z inwestycji od funduszy zagranicznych.
Jeśli wybieramy bardzo krótki horyzont inwestycyjny, tzn. poniżej roku, oraz chcemy mieć stały i szybki dostęp do zainwestowanej gotówki, warto rozejrzeć się za lokatą bankową. Tym bardziej, że polskie banki w chwili obecnej prześcigają się w oferowaniu coraz wyżej oprocentowanych lokat bankowych. Ich oprocentowanie dochodzi już do 5%, czyli o ok. 2% więcej niż jeszcze dwa lata temu. Warto nawet, pracując za granicą, wybierać polskie banki i bynajmniej nie ze względu na lokalny patriotyzm, lecz na korzystniejszą od zagranicznej ofertę. Polskie banki dostrzegły w końcu, że za granicą pracuje ponad dwa miliony rodaków. Oferta dla takich osób z tygodnia na tydzień jest lepsza, a opłaty za wszelkiego rodzaju przelewy, wpłaty i wypłaty znacząco spadły.
Wojciech Boczoń
