Na co zwracać uwagę przy zawieraniu umowy ubezpieczenia dzieł sztuki?

W Polsce ubezpieczenia dzieł sztuki oferuje większość ubezpieczycieli, ale specjalistyczne ubezpieczenie dzieł sztuki można kupić tylko w AXA, która jako jedyna firma ma w ofercie produkty ubezpieczeniowe dedykowane dziełom sztuki, kierowane do muzeów, galerii, artystów i prywatnych kolekcjonerów.

Z tego powodu AXA na całym świecie wspiera sztukę, a w Polsce została partnerem jednej z najważniejszej w tym roku wystawy „British British Polish Polish” w warszawskim CSW. Wystawa prezentuje sztukę 60 wybitnych brytyjskich i polskich artystów od lat 90. do dziś i trwa do 15 listopada 2013.

 

Zakres ubezpieczenia

Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia dzieł sztuki należy – podobnie, jak w przypadku pozostałych rodzajów mienia – zwrócić uwagę na zakres ubezpieczenia, czyli listę ryzyk, których skutki są objęte ochroną.

Najbardziej korzystnym jest wariant obejmujący ryzyka wszystkie, co oznacza, że ubezpieczyciel odpowiada niemalże za wszelkie szkody w ubezpieczonym mieniu. Ryzyka nieobjęte ochroną są wyraźnie określone w warunkach ubezpieczenia i z reguły dotyczą jedynie kilku standardowych wyłączeń (np. wojna, działanie czynników radioaktywnych, celowe zniszczenie przez ubezpieczonego itp.). Spośród polskich towarzystw ubezpieczeniowych AXA TUiR jako jedyne oferuje produkty ochronne dedykowane dziełom sztuki – zarówno kolekcjom prywatnym, jak i eksponatom prezentowanym podczas wystaw w muzeach i instytucjach wystawienniczych. Są to produkty bazujące na koncepcji ubezpieczenia ryzyk wszystkich i obejmują także kradzież do pełnych sum ubezpieczenia. Gwarancją zapewnienia profesjonalnej usługi ubezpieczeniowej jest doświadczenie  AXA Art – międzynarodowej firmy ubezpieczeniowej działającej na tym wyspecjalizowanym rynku od ponad 50 lat.

Na rynku stosowane są jednak także inne koncepcje, oparte na ryzykach nazwanych, obejmujące tylko podstawowe rodzaje ryzyk wymienionych enumeratywnie i zdefiniowanych w treści warunków. W efekcie, przy takiej konstrukcji, ochroną objęte są tylko te zdarzenia, które mieszczą się w definicji zdarzeń objętych ubezpieczeniem. Stąd dokładne zapoznanie się z zakresem ubezpieczenia jest sprawą kluczową.

W szczególności warto sprawdzić, czy zakres ubezpieczenia obejmuje także kradzież zwykłą, kradzież z włamaniem i rabunek – ryzyka, które w standardowych polisach ubezpieczenia mienia wymagają częstokroć wyraźnego włączenia – oraz czy limity przewidziane dla tych ryzyk są adekwatne do potrzeb.

Definicja wartości dzieł sztuki

Dzieła sztuki to specyficzny, unikatowy przedmiot ubezpieczenia, posiadający określoną wartość artystyczną. Dlatego równie istotne jest sprawdzenie, czy warunki ubezpieczenia przewidują zastosowanie  adekwatnej  definicji wartości ubezpieczeniowej . W przypadku większości ubezpieczeń oferowanych na polskim rynku prywatnym kolekcjonerom, galeriom i muzeom, dzieła sztuki ubezpieczane są w ramach standardowych produktów ubezpieczenia mienia . Niestety, trudno zastosować dla nich te same zasady, które stosuje się do określania wartości standardowego wyposażenia.

W wielu produktach dostępnych na rynku ubezpieczyciele przy wypłacie odszkodowania za uszkodzenie uwzględniają jedynie koszty restauracji. Jednak nie zawsze restauracja jest w stanie przywrócić wartość dzieła sprzed szkody. Produkt oferowany przez AXA TUiR obejmuje nie tylko koszt renowacji, ale także zmniejszenie wartości utrzymującej się po restauracji.

Udział własny

Koniecznie należy także dowiedzieć się, czy w polisie przewidziana jest tzw. franszyza redukcyjna (udział własny), czyli kwota, o którą zostanie pomniejszone odszkodowanie.

Obowiązkowe zabezpieczenia i dokumentacja własności

Ważnym jest także zapoznanie się z obowiązkami  nakładanymi przez ubezpieczyciela na ubezpieczającego, np. wymagane zabezpieczenia przeciwkradzieżowe służące ochronie kolekcji (zamek, alarm, zabezpieczenie okien) oraz sposób udokumentowania posiadania dzieła i jego wartości, aby w przyszłości uniknąć problemów przy wypłacie odszkodowania.

Ciągłość ochrony podczas transportu

Dla muzeów oraz instytucji wystawienniczych organizujących wystawy rotacyjne istotne jest także objęcie ochroną ubezpieczenia transportu dzieł sztuki. Ubezpieczenie dedykowane dziełom sztuki w AXA jest oparte na koncepcji „nail to nail”, to znaczy uwzględnia wszystkie etapy prac związanych z organizacją ekspozycji dzieł sztuki, począwszy od zdjęcia dzieła z przysłowiowego „gwoździa”, poprzez pakowanie w miejscu nadania, transport, przechowywanie przed wystawą, sam okres ekspozycji, przechowywanie i pakowanie po zakończeniu wystawy, aż po transport powrotny do miejsca pochodzenia dzieła. Ubezpieczyciele, którzy nie posiadają produktów dedykowanych ubezpieczeniu wystaw dzieł sztuki łączą więc ubezpieczenie mienia z ubezpieczeniem transportowym, aby zapewnić ciągłość ochrony. Warto więc sprawdzić, czy zakres powstały z połączenia tych produktów rzeczywiście nie pozostawia luk w pokryciu.

/ AXA