Wspólny raport Agencji Rozwoju Przemysłu S.A., PKO Banku Polskiego oraz Instytutu Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur: „Ile polskiego genu w polskim przemyśle motoryzacyjnym?”, zaprezentowany podczas konferencji w Warszawskich Zakładach Mechanicznych, pokazuje, że choć ostatnie polskie auto wyjechało z fabryki w 2011 r., to branża motoryzacyjna w dalszym ciągu stanowi ważną gałąź polskiej gospodarki.
Odpowiada za ok. 8 proc. PKB, stanowi 13 proc. krajowego eksportu i daje zatrudnienie dla niemal 175 tys. osób, czyli 10 proc. wszystkich pracujących w polskim przemyśle. Branża motoryzacyjna jest drugą największą gałęzią przemysłu po branży spożywczej. W 2016 r. wartość produkcji sprzedanej polskiego przemysłu motoryzacyjnego wyniosła 135,6 mld zł. Dzięki nowym inwestycjom, ma szansę wesprzeć wzrost polskiej gospodarki w kolejnych latach.
– W tym roku eksport polskiej branży motoryzacyjnej przekroczy 100 mld zł. Ta liczba pokazuje jak silny jest to sektor w Polsce. Produkujemy autobusy elektryczne, które jeżdżą po ulicach Hanoweru. W zeszłym roku przyciągnęliśmy inwestycje motoryzacyjnych gigantów takich jak Daimler czy Toyota. Na naszych oczach Polska staje się prawdziwą Doliną Motoryzacyjną – powiedział Mateusz Morawiecki, Wicepremier, Minister Rozwoju i Finansów.
– Polska gospodarka potrzebuje rozwoju nowoczesnego przemysłu, po to aby budować solidne fundamenty pod wzrost gospodarczy w kolejnych latach. Branża motoryzacyjna to część gospodarki, która w naturalny sposób może wspierać ten proces. Jako lider polskiego sektora bankowego, PKO Bank Polski aktywnie wspiera jej rozwój – mówi Zbigniew Jagiełło, Prezes Zarządu PKO Banku Polskiego.
– Rewolucja technologiczna, której jesteśmy świadkami, powoduje głęboką przemianę branży motoryzacyjnej i tworzy historyczną szansę dla Polski. Nieprzypadkowo znajdujemy się dzisiaj w jednym z zakładów, które można uznać za wizytówkę tego przemysłu. Należące do ARP Warszawskie Zakłady Mechaniczne PZL-WZM eksportują ponad 70% produkcji i z sukcesem działają od kilkudziesięciu lat. Ich świetne wyniki oraz zainteresowanie przedsiębiorców z branży inwestycjami w naszych specjalnych strefach ekonomicznych pokazują, że przemysł motoryzacyjny jest cały czas bardzo perspektywiczny. Potwierdzają to również wnioski z raportu przygotowanego we współpracy z PKO Bankiem Polskim – powiedział Marcin Chludziński, Prezes Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.
Polski przemysł motoryzacyjny z wyraźnymi przewagami na tle regionu
Polska przewyższa kraje Europy Środkowej w produkcji samochodów dostawczych i ciężarowych, a także autobusów i autokarów. Najbardziej dynamicznie rosnącym segmentem przemysłu motoryzacyjnego w ostatnich latach była produkcja części i akcesoriów. Zdecydowana większość z nich trafiała za granicę, gdzie była wykorzystywana w zakładach montażu samochodów. Przyczyniają się do tego liczne przewagi konkurencyjne polskiego przemysłu, takie jak silna koncentracja geograficzna producentów poszczególnych elementów części, doskonale rozwinięte zaplecze produkcyjne oraz dobre warunki dla inwestycji, dzięki czemu inwestorzy zagraniczni chętnie lokują inwestycje motoryzacyjne w Polsce.
Branża motoryzacyjna nastawiona na wymianę zagraniczną
Branża motoryzacyjna w Polsce posiada silną ekspozycję na wymianę międzynarodową zarówno po stronie importu (to trzeci najbardziej importochłonny dział gospodarki), jak i eksportu. W 2016 r. wartość eksportu wyrobów przemysłu motoryzacyjnego Polski wyniosła 24,4 mld euro, co stanowiło ok. 13% całkowitego eksportu Polski. Importu branży wynosił 17,4 mld euro. W latach 2009–2016 odnotowywano nadwyżkę w handlu produktami tego przemysłu w wysokości oscylującej w granicach 6–7 mld euro. Najważniejsze pozycje w handlu zagranicznym produkowanymi w Polsce częściami zajmują silniki wysokoprężne, pasy bezpieczeństwa, hamulce, koła i układy zawieszenia oraz elementy układu kierowniczego, a także chłodnice, tłumiki i rury wydechowe.
Nowe inwestycje w branży motoryzacyjnej wzmocnią gospodarkę
W ostatnich kwartałach zagraniczne koncerny zapowiedziały ulokowanie w polskiej branży motoryzacyjnej dużych inwestycji. O takich planach poinformował m.in. Daimler czy Toyota. Rozwój branży znalazł także swoje odzwierciedlenie w Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Zapowiedziane w trakcie 2016 r. nowe inwestycje mają duży potencjał do wywołania pozytywnych efektów dla gospodarki. Zadeklarowane przez firmy nakłady inwestycyjne wyniosą ok. 3 mld zł, co może spowodować wzrost produkcji sprzedanej branży motoryzacyjnej o ok. 1,5–2,0 proc. Projekty te przyczynią się do powstania prawie 3 tys. miejsc pracy, zwiększając zatrudnienie w branży motoryzacyjnej o ok. 1,7 proc. Zakończenie zapowiadanych inwestycji może zwiększyć udział motoryzacji w PKB 0,1-0,15 pp., podnosząc rolę sektora motoryzacyjnego w gospodarce.
Wyzwanie: wzrost znaczenia polskiej myśli motoryzacyjnej
Wyzwaniem dla branży jest relatywnie niski udział wynagrodzenia krajowych czynników produkcji oraz niski poziom zużycia pośredniego, czyli wykorzystania produktów powstających w kraju przez działających w Polsce producentów finalnych. Wzrost znaczenia polskiej myśli motoryzacyjnej w produkcji to jeden z ważnych celów adresowanych w Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Strategia identyfikuje także najbardziej perspektywiczne sektory polskiej gospodarki (sektory strategiczne), na których należy skupić wysiłek rozwojowy, po to aby wykorzystując posiadane przewagi konkurencyjne wzmocnić znaczenie polskiej gospodarki. Wśród nich, na pierwszym miejscu wymieniany jest sektor produkcji środków transportu.
Wojciech Boczoń