Konto oszczędnościowe łączy cechy lokaty terminowej i ROR-u. Z jednej strony gwarantuje pewny zysk, a z drugiej umożliwia wycofanie zdeponowanych pieniędzy w dowolnym momencie bez utraty odsetek.
Podstawową zaletą rachunku oszczędnościowego jest jego elastyczność. W przypadku lokaty terminowej wycofanie środków przed zadeklarowanym terminem skutkuje utratą odsetek. Konto oszczędnościowe jest pozbawione tej wady. Klient może wypłacać pieniądze, kiedy chce, a odsetki nie przepadną. Taki rachunek funkcjonuje podobnie do standardowego rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. Z jedną zasadniczą różnicą z reguły tylko pierwsza wypłata środków z konta w danym miesiącu jest bezpłatna. Za kolejne bank pobiera prowizje.
Wysokość oprocentowania rachunku
Stawka oprocentowania jest uzależniona od wielkości zgromadzonych środków, czyli im więcej pieniędzy wpłacimy na konto, tym wyższe oprocentowanie zaproponuje bank. Zdarza się jednak, że niektóre instytucje proponują jedną stawkę bez względu na wysokość zdeponowanej kwoty. Aktualne oprocentowanie wraz z progami wkładu, dla których obowiązuje, znajdziemy zawsze w tabelach oprocentowania dostępnych na stronach internetowych banków.
Środki zdeponowane na rachunku oszczędnościowym są oprocentowane według zmiennej stopy procentowej. Odsetki są naliczane co miesiąc lub codziennie, a następnie dodawane do zgromadzonego na rachunku kapitału. W kolejnym okresie oprocentowanie jest naliczane od powiększonej w ten sposób kwoty. Zysk wypracowany przez zgromadzone na koncie oszczędności jest pomniejszany o 19-proc. podatek od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatek Belki. Jednak odpowiednio dobrana kwota wkładu i częstotliwość kapitalizacji pozwalają uniknąć płacenia tego podatku. [odnośnik do poradnika o kapitalizacji dziennej i podatku Belki]
Opłaty i prowizje za prowadzenie rachunku
Konta oszczędnościowe są prowadzone bezpłatnie. Jednak aby nie stanowiły one alternatywy dla standardowych ROR-ów, banki wprowadziły ograniczenie zazwyczaj tylko jedna wypłata gotówki w miesiącu jest bezpłatna. Za każdą kolejną pobierana jest prowizja, która w zależności od oferty banku może sięgać nawet 10 zł.
Innym ograniczeniem stosowanym przez niektóre instytucje jest wymóg posiadania konta osobistego w danym banku. Teoretycznie jest to rozwiązanie wygodne, zwłaszcza jeśli do konta oszczędnościowego nie jest wydawana karta płatnicza, za pomocą której można wypłacić pieniądze. W takiej sytuacji klient może szybko przelać środki z rachunku oszczędnościowego na ROR i pobrać gotówkę z bankomatu. Jeśli bank wymaga założenia konta osobistego, warto przyjrzeć się, ile kosztuje jego prowadzenie. W niektórych instytucjach jest nawet kilkanaście złotych miesięcznie. W takim przypadku wypracowany zysk przez rachunek oszczędnościowy pochłoną opłaty za prowadzenie rachunku rozliczeniowego.
Najczęściej stosowane haczyki
Jak większość produktów bankowych, także i konta oszczędnościowe zawierają haczyki w regulaminach. Z reguły opierają się one na manipulowaniu przekazem reklamowym dotyczącym wysokości oprocentowania. Najczęściej stosowanym chwytem jest podawanie w reklamach najwyższej stawki, która w rzeczywistości obowiązuje tylko dla wysokich kwot. Zdarza się, że banki stosujące kapitalizację dzienną, pozwalającą na uniknięcie podatku Belki, eksponują hipotetyczne oprocentowanie, które obowiązywałoby, gdyby dochód z lokaty był obciążony podatkiem.
Banki często stosują promocje, podczas których podwyższają oprocentowanie na koncie oszczędnościowym. Tego typu akcja trwa kilka miesięcy, po czym stawka oprocentowania spada do przeciętnego poziomu. Zdarzają się także przypadki, że bank proponuje wysokie oprocentowanie, ale tylko w pierwszym miesiącu. Na takich akcjach nie zawsze korzystają stali klienci banku, którzy mają już założone konta oszczędnościowe. Czasami promocyjna stawka dotyczy tylko nowych klientów albo tylko nowych środków wpłaconych na konto.
Niektóre instytucje w specyficzny sposób naliczają oprocentowanie. W większości przypadków obowiązuje zasada, że jeśli wysokość zdeponowanych środków przekroczy odpowiedni próg, np. 20 tys., to cała kwota jest obejmowana wyższą stawką oprocentowania. Kilka banków liczy jednak inaczej wyższe oprocentowanie dotyczy tylko nadwyżki wpłaconych środków. W podanym przykładzie będą to jedynie pieniądze powyżej 20 tys. zł. W rzeczywistości oprocentowanie konta będzie trochę niższe niż to podane w tabeli oprocentowania banku.
Wojciech Boczoń
